De mode-industrie is een van de meest vervuilende en minst ethische industrieën ter wereld. Maar vaak hebben de consumenten geen idee van de ethische of ecologische impact van hun kledingkeuze. "Het is moeilijk het kaf van het koren te scheiden", zegt Niki De Schryver, de oprichtster van COSH! "De consumenten weten niet in welke werkomstandigheden de kleren gemaakt zijn en hebben amper zicht op de productieketen. Certificaten of labels zeggen meestal alleen iets over de laatste stap in de keten. 'Made in Portugal' betekent alleen dat de finale stiksels daar zijn gebeurd. Je weet niet waar de materialen vandaan komen, laat staan wie eraan gewerkt heeft. Er gebeurt nog veel onder de radar. Bij de garenmakers in het Verre Oosten is er bijvoorbeeld geen enkele transparantie."
...

De mode-industrie is een van de meest vervuilende en minst ethische industrieën ter wereld. Maar vaak hebben de consumenten geen idee van de ethische of ecologische impact van hun kledingkeuze. "Het is moeilijk het kaf van het koren te scheiden", zegt Niki De Schryver, de oprichtster van COSH! "De consumenten weten niet in welke werkomstandigheden de kleren gemaakt zijn en hebben amper zicht op de productieketen. Certificaten of labels zeggen meestal alleen iets over de laatste stap in de keten. 'Made in Portugal' betekent alleen dat de finale stiksels daar zijn gebeurd. Je weet niet waar de materialen vandaan komen, laat staan wie eraan gewerkt heeft. Er gebeurt nog veel onder de radar. Bij de garenmakers in het Verre Oosten is er bijvoorbeeld geen enkele transparantie." Duurzame mode maakt amper 1 procent van de mode-industrie uit. Toch ziet Niki De Schryver veel goede initiatieven. "Met ons onlineplatform willen we het de consument makkelijker maken om duurzame mode bij lokale handelaars te vinden, in hun eigen stijl en binnen hun budget. We moedigen hen aan te kopen in een winkel in de buurt, om de vervuilende gevolgen van onlineshoppen te vermijden." COSH! somt niet alleen de kledingmerken op, maar onderzoekt ook de toeleveringsketen. Niki De Schryver en haar team kijken kritisch naar meer dan 250 kenmerken in zeven categorieën: ecologische materialen, circulaire economie, korte keten, diervriendelijkheid, transparantie en het slow-fashionzakenmodel. Dat moet greenwashing tegengaan ¬ jezelf een groen label toemeten, terwijl je eigenlijk niks doet. Na twee jaar dekt het platform 80 procent van de duurzame Belgische modemarkt en telt het meer dan een kwart miljoen gebruikers. Onlangs kreeg COSH! met twee andere modeondernemers financiële ondersteuning van de stad Antwerpen, die projecten rond innovatie en ondernemerschap stimuleert. Niki De Schryver heeft een jarenlange ervaring in de modesector. Ze werkte onder meer als productiemanager en COO voor de Antwerpse ontwerper Bruno Pieters. Daar deed ze onderzoek naar duurzaamheid voor diens label Honest By, 's werelds eerste honderd procent transparante modelabel. "Transparantie is ondertussen al veel meer in de sector doorgesijpeld, maar er is nog altijd een groot verschil tussen echte transparantie en een mooi verhaal dat niet gestaafd kan worden", zegt NikiDe Schryver. Na Honest By verhuisde ze naar Londen, waar ze autodidactisch webshop- en onlinemarketing leerde. Terug in België voerde ze e-commerceprojecten uit, onder meer voor de retailketen Sportline. Die twee funderingen - duurzaamheid en e-commerce - wilde ze combineren. Ze zag nog een grote kloof tussen de belangstelling voor duurzame mode en weten waar die te kopen. Zo ontstond in 2018 het idee voor COSH!, met steun van Vlaanderen Circulair. De start-up kreeg begeleiding van de accelerator Start it @KBC. Aanvankelijk wilde Niki De Schryver een hulpinstrument optuigen om duurzaam shoppen makkelijker te maken, maar uit marktonderzoek bleek dat consumenten liever een website met een lijst van duurzame kledingwinkels en een routeplanner wilden. "Dat deed ons een andere richting uitgaan." De objectieve doorlichting van de merken staat centraal. Niki De Schryver besliste die zelf te doen in plaats van met partners samen te werken. "De meeste concurrenten kijken niet verder dan de CSR-pagina op de website van het merk. Wij kijken of de informatie op die pagina overeenkomt met de materialen die op de webshop geafficheerd staan. We checken dat ook in de winkels. Mijn productiekennis en mijn database van duurzame leveranciers komen daar goed van pas om onjuistheden of greenwashing te spotten." Niki De Schryver en haar team gaan ook altijd in gesprek met de merken. "In veel gevallen heeft een kledingmerk niet door dat er hiaten in zijn verhaal zitten. Door gerichte vragen te stellen creëren we een impact, want we sporen merken aan om na te denken over waar ze mee bezig zijn. Ze voeren ook veranderingen door. De consumenten appreciëren dat we onze duurzaamheidsscores uitgebreid staven." Ook het businessmodel verschilt van de meeste concurrenten. "We wilden die merken objectief doorlichten, zonder van hen afhankelijk te zijn voor onze inkomsten", zegt Niki De Schryver. "Al onze concurrenten die merken doorlichten of duurzaamheidsscores publiceren, krijgen hun inkomsten via affiliate marketing. Als ze een verkoop genereren op een andere website, krijgen ze daar een commissie op. Maar dan zijn ze ook meer geneigd die merken naar voren te schuiven die de meeste verkoop opbrengen. Wij kozen voor een radicaal ander businessmodel. De fysieke handelaars betalen een lidmaatschap aan COSH! In ruil krijgen ze een pagina op de website, waar we per jaar een of twee extra merken doorlichten. Door zich aan te sluiten hebben zij een verbintenis tegenover ons om meer duurzame merken op te nemen." Het bedrijf groeit snel en heeft negen medewerkers. "Een evenwicht vinden tussen de dagelijkse gang van zaken en kapitaal ophalen, is moeilijk", zegt Niki De Schryver. "We hebben nog meer kapitaal nodig om het volume aan te kunnen. We kunnen de vraag bijna niet volgen. Een hr-manager zou helpen om mensen aan te werven, zodat we kunnen uitbreiden." Veel start-ups wordt aangeraden meteen met de grote jongens in zee te gaan, die het budget neerleggen nog voor de technologie ontwikkeld is. De Schryver: "Wij hebben net het omgekeerde gedaan. We groeien organischer en zijn gestart met de pioniers die holistisch willen ondernemen. Nu doen grote merken met vlaggenschipfilialen aanvragen bij ons." Start it@KBC benadrukte niet onmiddellijk te beginnen met haar grote droom om ecosystemen uit te bouwen, maar eerst te werken aan een minimaal levensvatbaar product - MVP in het start-upjargon. Dat werd de website. "Dat bleek de juiste zet te zijn", zegt Niki De Schryver. "Nu groeien we zo snel dat we makkelijker kapitaal ophalen om dat ecosysteem technologisch uit te bouwen." Sinds februari is COSH! geselecteerd door de accelerator imec.istart. "We evolueren meer naar een smart city tool. COSH! verzamelt waardevolle data over het duurzame of fairtradekarakter van de detailhandel in de stad", legt ze uit. "Het toont ook aan waar ondersteuning of bijkomende opleiding nodig is voor de retail. Correcte duurzaamheidscommunicatie versterkt het consumentenvertrouwen. Zo stimuleren we de lokale detailhandel die concurreert tegen misleidende communicatie van de grote ketens. Dat is broodnodig, want de kleine boetieks doen samen met de horeca een stad leven."