ALGEMENE TRENDS

De Economist Intelligence Unit voorspelt een wereldwijde groei van 4,2 % in 2005. Dat is iets minder dan in 2004, maar nog altijd gezond. De Verenigde Staten en China zullen van de grote economieën het snelst groeien.
...

De Economist Intelligence Unit voorspelt een wereldwijde groei van 4,2 % in 2005. Dat is iets minder dan in 2004, maar nog altijd gezond. De Verenigde Staten en China zullen van de grote economieën het snelst groeien. Een matige groeivertraging van de wereldhandel is waarschijnlijk, maar 7,5 % is nog altijd een stijgingsritme dat te vergelijken valt met wat in een groot deel van de jaren negentig gehaald werd. Risico's zijn er genoeg. Op een krappe markt zal de hoge olieprijs een bedreiging vormen voor de olie-importerende landen. Het onevenwicht in de wereldhandel zal sterker op de voorgrond treden. Veel zal afhangen van de bereidheid van investeerders overal ter wereld om het enorme tekort op de lopende rekening van de betalingsbalans van de VS te financieren. Na een lichte opflakkering eind 2004 zou de koers van de dollar in 2005 gemiddeld zowat 1,30 dollar voor 1 euro bedragen. Een verdere opwaardering van de euro zal het voor de ondernemingen moeilijker maken om munt te slaan uit de vraag vanuit Amerika en Azië. Heel wat Oeso-landen kampen met een hoge privé- en overheidsschuld. Voorzichtige consumenten die geconfronteerd worden met een hoge persoonlijke schuldenlast en stijgende pensioen- en ziektekosten, zullen de vinger stevig op de knip houden. Stijgende rentetarieven en dalende belangstelling voor risicodragende ondernemingen beperken de internationale liquiditeit. Dat zou wel eens slecht nieuws kunnen betekenen voor de opkomende markten. Het is niet uitgesloten dat de Chinese investeringszeepbel uiteenspat. De tamelijk goede autoverkoop ten spijt kampt de sector nog altijd met een hardnekkige overcapaciteit (wereldwijd zelfs 25 tot 30 %). Dat zal een enorme neerwaartse druk op de prijs uitoefenen en van aanbiedingen de regel maken, zelfs in turbo-economieën als China. Het overaanbod in de VS heeft een prijzenoorlog op gang gebracht, die de autoconstructeurs ertoe verplicht om de kopers zo'n 3000 dollar korting te geven op een wagen. De verkoop zal gestaag aanhouden, omdat de producenten hun klanten eigenlijk betalen om hun oude wagen te laten slopen in ruil voor een nieuwe. Intussen blijven de Amerikaanse 'Grote Drie' terrein verliezen ten opzichte van hun Japanse en Europese concurrenten, die productiever zijn en genieten van investeringshulp voor buitenlandse constructeurs die kan oplopen tot 1000 dollar per wagen. In hun verwoede zoektocht naar groei en winst troept de top van 's werelds autoconstructeurs samen in China. Buitenlandse autoproducenten drijven de capaciteit met 4 miljoen exemplaren op tegen het einde van 2008. Volkswagen is van plan om de productie te verhogen van 1 naar 1,6 miljoen exemplaren in 2006, het Zuid-Koreaanse Hyundai met meer dan 500.000 stuks tegen 2007. Die verhoogde capaciteit zal olie op het vuur gooien van de prijzenoorlog tussen General Motors en Volkswagen. Hoge olieprijzen zwengelen in 2005 de vraag naar zuiniger wagens aan, maar met zijn trage reactievermogen zal de sector daaraan niet kunnen voldoen. De verkoop van sport utility vehicles (SUV's) blijft dalen, omdat de populariteit van die benzineslokoppen pijlsnel afneemt. Í IN DE GATEN HOUDEN: ONTGOOCHELDE AUTODIEVEN Mobiele lokalisatiesystemen voor auto's worden betaalbaar. Als de wagen gestolen wordt, zal een e-mailtje of telefoontje volstaan om de startmotor te blokkeren en de portieren af te sluiten. De wereldwijde kleinhandelsverkoop stijgt in 2005 met amper 1,7 % (naar 10,36 biljoen dollar). Dat is een scherpe daling van de groeivoet in vergelijking met 2004. De vertraging zal zich vooral voordoen in de industrielanden, waar de privé-schuldenlast hoog blijft. Het gevolg is dat de grote, wereldwijd actieve distributeurs hun opmars naar de ontluikende economieën zullen voortzetten, vooral op de snelgroeiende markten in Oost-Europa en Azië. Discountketens laten de andere winkeltypes op alle markten achter zich. Wal-Mart, 's werelds grootste retailer, wil het aandeel van zijn buitenlandse verkoop optrekken van 16 % in 2003 naar ongeveer 25 % in 2005. Het bedrijf zal vooral Japan in het vizier nemen, waar de kleinhandelsverkoop voor het eerst in jaren weer toeneemt, nu er eindelijk een einde komt aan de deflatie. Een ander brandpunt wordt China, waar de strijd om de retailmarkt zich zal uitbreiden naar de tweederangsprovincies en het platteland. De Chinezen worden rijker, maar het wordt ook almaar makkelijker om hen te bereiken dankzij de verbeteringen van de infrastructuur. Í IN DE GATEN HOUDEN: CHIPS IN ALLE SMAKEN Nu de groei op de rijpe markten achterwege blijft, investeren de retailers in informatietechnologie om zo hun productiviteit op te voeren. Vooral RFID-tagging ( radio frequency ID) zal stilaan de streepjescode vervangen. Die minuscule chips versturen identiteitscodes naar leesapparaten en vormen een hulpmiddel voor het beheersen van de hele aanvoerketen. Onder de gebruikers van het eerste uur vinden we onder meer Gillette, Home Depot, Gap, Procter & Gamble, Tesco en Wal-Mart. De VS heeft voor 2005 een budget van 420,7 miljard dollar uitgetrokken voor defensie, een toename met 7 %. De aandacht zal vooral gaan naar transformatietechnologieën (zoals onbemande vliegtuigen) en er zal 9,2 miljard dollar uitgegeven worden aan een raketdefensiesysteem. Met de blik strak op Noord-Korea en China gericht, zal het Missile Defence Agency tegen het einde van het jaar op de grond twintig onderscheppingraketten installeren in Alaska en Californië en op zee tot tien exemplaren. Voorlopig blijft het Pentagon de militaire operaties in Irak en Afghanistan met algemene fondsen financieren. De zestien landen die troepen leveren voor de door Polen geleide Multinationale Divisie Centrum-Zuid hebben beloofd hun troepen in Irak te houden tot ten minste eind januari 2005, wanneer er verkiezingen worden gehouden. De Russische defensie-uitgaven stijgen in 2005 met 27 % naar 19,6 miljard dollar. De strijdkrachten krijgen daarvan bijna driekwart, onderzoek en ontwikkeling slorpt 15 % op. Los daarvan werden de bestedingen voor 'nationale veiligheid en ordehandhaving', die amper enkele dagen voor de tragedie in de school van Beslan vrijgegeven werden, vastgelegd op iets meer dan 13,7 miljard dollar, een stijging met 25 %. Japan, dat officieel de derde grootste defensie-uitgaven ter wereld kent, heeft 45 miljard dollar gebudgetteerd, de grootste stijging van de militaire uitgaven sinds 1997. Een groot deel van het extra geld zal gaan naar de verdediging met ballistische raketten en antiterrorismevoorzieningen. Sinds de Tweede Wereldoorlog wordt Japan grondwettelijk verplicht tot een 'defensieve' rol. De kwestie van een bredere militaire aanwezigheid op het wereldtoneel zal controversieel blijven. Í IN DE GATEN HOUDEN: DRIJVENDE ZEEBASES Door gebruik te maken van platforms die snel ontmanteld en heropgebouwd kunnen worden, zal een nieuwe high-techzeebasis precies hetzelfde bieden als een basis aan land. Dan hoeft er geen toelating meer gevraagd te worden aan andere landen. De wereldwijde internetgemeenschap zal in 2005 1,07 miljard mensen omvatten, zo weet de Computer Industry Almanac. In 2004 waren ze nog met 934 miljoen. Voor bedrijven die on line actief zijn, is dat een goudmijn. Maar zo'n toename bezorgt de belastingontvangers steeds meer kopzorgen. Verwacht wordt dat de overheid zich in dat verband in 2005 veel agressiever zal opstellen. Forrester Research verwacht dat de elektronische handel in de VS met 14 % zal toenemen tot 2010. Dat is drie of vier keer sneller dan de groei van de economie. Voor Europa wordt een jaarlijkse groei van 33 % voorspeld tot 2009. Een verbetering van de business-to-businessinfrastructuur (B2B) zal de on-linehandel in Europa opdrijven naar 2,2 biljoen euro in 2006. Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië zullen bijna twee derde van de activiteit voor hun rekening nemen, zegt Forrester. Nog opzienbarender is dat China tegen 2008 zal instaan voor de helft van de on-line-B2B-handel in de regio Azië-Stille Oceaan - zonder Japan - met totale inkomsten van 1,29 biljoen dollar en een gecumuleerde groei van 81 %. Voor India wordt tot 2008 zelfs een groei van 83 % voorspeld. De groeiende groep van Amerikaanse huishoudens die on line shoppen zal er, samen met de verbeteringen die de retailers aanbrengen aan hun sites, voor zorgen dat de business-to-consumerhandel (B2C) in 2010 12 % van de totale kleinhandelsverkoop zal uitmaken, wat neerkomt op 316 miljard dollar (een stijging van 7 %). De verkoop van artikelen voor het huis, kleding en computerhardware en -software zal daarbij de dans leiden. De traditionele catalogusbedrijven op de Amerikaanse markt verwachten dat hun webverkoop aan consumenten hun catalogusverkoop tegen 2005 of 2006 zal overstijgen. Meer aandacht voor beveiliging moet de e-marketeers ook helpen: Datamonitor gaat ervan uit dat de verliezen door creditcardfraude blijven dalen, vooral in Europa, naarmate de banken in 2005 de overschakeling naar het EMV-pinregime (van Europay, Mastercard en Visa) afronden. Í IN DE GATEN HOUDEN: AMAZON & CO. Gewapend met de zoeksite A9.com, heeft Amazon zich bij de groep van internetsupermachten à la MSN, eBay, Google en Yahoo! gevoegd, die ernaar streven niet alleen portals, zoeksites of winkelgalerijen te zijn, maar ook plekken waar van alles on line kan gedaan worden. Weinig grondstoffen zijn zo gevoelig voor de gebeurtenissen in de wereld als olie. Vandaar de oprisping van de prijzen in 2004. In 2005 gaat het er echter kalmer aan toe en zullen de gemiddelde prijzen voor de Brent Blend gemiddeld rond 38 dollar per vat liggen, vooropgesteld dat er een bescheiden productiestijging komt en de spanning in het Midden-Oosten wat afneemt. In de komende drie jaar neemt de totale productie van ruwe olie met gemiddeld 2,8 % per jaar toe. De vraag naar olie en aardgas zwelt in 2005 met bijna 3 % aan, maar dat is minder dan de vraag naar elektriciteit en steenkool. Kolen zijn opnieuw in de mode, niet het minst omdat heel wat landen met grote energiebehoefte én steenkoolreserves proberen hun afhankelijkheid van ingevoerde olie te verminderen. Omdat de steenkoolprijzen ver achter blijven op die van olie en gas, zal schonere technologie voor de verbranding van kolen leefbaarder worden. Ondanks al het gepraat over alternatieve energiebronnen, zal enkel vloeibaar aardgas (LNG) echt vooruitgang boeken. Door het gas vloeibaar te maken, daalt zijn volume met een factor 600, zodat het veel makkelijker vervoerd kan worden dan aardgas. Het verbruik van LNG zal met 10 % toenemen. Het grootste deel van de vraag zal komen uit Azië en Australazië. Í IN DE GATEN HOUDEN: VLOEIBARE STEENKOOL In China komt er een eerste project voor het vloeibaar maken van steenkool. De installatie staat in Mongolië en zal in 2005 1 miljoen ton vloeibare brandstof produceren. De fabriek, die 3,3 miljard dollar gekost heeft, zal tegen 2008 jaarlijks 15 miljoen ton kolen omzetten in 5 miljoen ton olieproducten. De strijd rond het nieuwe dvd-formaat (herinner u VHS tegen Beta) stijgt naar een climax. Nu staat Blu-Ray ( Sony, Panasonic, Samsung en Philips) tegen hd dvd ( Toshiba, NEC). Beide groepen zeggen dat hun nieuwe schijven vier tot vijf keer meer digitale video- en audiodata kunnen bevatten dan de dvd's die nu op de markt zijn. Blu-Ray beroept zich op een superieure beeldkwaliteit, hd dvd is naar eigen zeggen goedkoper en meer compatibel met de bestaande formaten. De houding van de Hollywood-studio's zal cruciaal zijn. Zij leveren immers de meeste inhoud. De overname van MGM door Sony voor 4,85 miljard dollar - een transactie die in 2005 door de Amerikaanse regelgevers moet worden goedgekeurd - zal wellicht de doorslag geven. De overeenkomst geeft de Japanse reus de beschikking over 8000 films en 43.000 uur tv-series. Wat er ook gebeurt, het zal de bioscoopbezoekers er niet van weerhouden om in de rij te gaan staan voor de multiplexen. Verwacht wordt dat de verkoop van bioscooptickets in Europa in 2005 de grens van 1 miljard dollar zal overschrijden, aldus Screen Digest. Intussen krijgen de Amerikanen een nieuwe reden om thuis te blijven, als tijdens het eerste kwartaal het FoxReality Channel wordt gelanceerd, dat helemaal gewijd is aan originele series en herhalingen van reality shows. De verkoop van de klassieke cd zal blijven dalen en dat zal niet te wijten zijn aan het ongeoorloofd downloaden van geluidsbestanden. Gewapend met het zopas overgenomen Musicmatch gaat Yahoo! digitale muziek verspreiden in concurrentie met de iTunes MusicStore van Apple. Jupiter Research voorspelt dat abonnementen op streaming music binnenkort de ad-hocdownloads voorbij snellen. De volgende generatie van 128-bit spelconsoles wordt verwacht tegen het einde van 2005 en het begin van 2006. De meest dynamische groei komt echter van drie sectoren die nu nog in de kinderschoenen staan: breedband, mobiel en interactieve televisie. Informa Media Group voorspelt dat aanbiedingen van die aard tegen 2010 32 % zullen bijdragen tot de wereldwijde inkomsten uit spelletjes. In 2004 was dat nog 12 %. Í IN DE GATEN HOUDEN: SONGFESTIVAL De kitschicoon par excellence, Eurovisie Songfestival, die in de jaren zeventig de Zweedse supergroep Abba onder de wereldwijde schijnwerpers bracht, viert in mei 2005 zijn gouden jubileum. Oekraïne, dat vorig jaar won met de Wild Dances van Ruslana, treedt op als gastland. Het tijdperk van de bodemrentetarieven loopt in de ontwikkelde landen ten einde en dat leidt tot een verschuiving in het landschap van de financiële diensten. Naarmate de wereldeconomie aantrekt, verbetert de winst die gegenereerd wordt door beursintroducties en honoraria voor advies, commissies en leningen. Het zal echter niet allemaal rozengeur en maneschijn zijn. Op de vastrentende en opkomende markten zal het er beduidend minder leuk aan toe gaan. De aanwas van het aantal toegestane leningen zal in 2005 robuust zijn. Vooral aangevoerd door een vraag vanuit de bedrijven, zal het leningvolume wereldwijd stijgen naar 31 biljoen dollar, komende van 27,8 biljoen in 2004. De groei in West-Europa zal meer dan 10 % bedragen. De verzekeringsmaatschappijen zullen hun veeleisende beleggingsstrategieën blijven inruilen voor een grotere afhankelijkheid van de inkomsten uit premies. De belangstelling voor verzekeringen groeit in zowel privé- als bedrijfskringen met de toenemende registratie van terroristische dreiging, computerfraude en extreme weerpatronen. De pensioenfondsen beschikken over veel minder armslag. De verschuiving naar pensioenen met een uitbetaling die afhankelijk is van wat ooit werd afgedragen ( vastgelegde bijdrage) - in tegenstelling tot de uitbetaling van een gegarandeerd bedrag ( vastgelegd voordeel) - zal voortgaan, zij het niet snel genoeg. Terwijl de verwachte levensduur steeds langer wordt, blijft het aandeel van gegarandeerde uitbetalingen - gebaseerd op onrealistische voorspellingen van de investeringsopbrengsten - hardnekkig op een hoog peil staan. Alleen al in Amerika zullen de pensioenfondsen over 2005 een tekort van meer dan 200 miljard dollar te zien geven. Í IN DE GATEN HOUDEN: MOBIELE CREDITCARDS De banken ontwikkelen - samen met de telecomoperators en de kleinhandel - systemen die het mogelijk maken om aankopen te betalen via gsm. Prototypes werden al gelanceerd in Japan en Zuid-Korea. De wereldvraag naar gezondheidszorg toont nog geen tekenen van verzwakking. De toename van de verkoop van geneesmiddelen en van de vraag naar ziekenhuis- en doktersdiensten zal eens te meer de groei van het wereldwijde BBP overtreffen, wat bewijst dat de gezondheidszorg alvast één sector is waarop niemand wenst te beknibbelen. Dat rozige beeld zal het leven van de geneesmiddelenbedrijven en de gezondheidsdiensten van de overheid er echter niet makkelijker op maken. Zij blijven kibbelen over de kosten en de verrekening ervan. Naarmate de ontwikkelingslanden rijker worden, treden miljoenen mensen voor het eerst toe tot de markt van de 'westerse' gezondheidszorg. Die vraag wakkert weliswaar de groei aan, maar de motor van de gezondheidssector zal gevormd worden door de oudere verbruikers in de ontwikkelde landen. De meeste onder hen beschikken over een goede sociale verzekering en over voldoende inkomen om hun geld te kunnen uitgeven aan zaken als aromatherapie, massages en yogaklassen. De farmaceutische industrie blijft weliswaar winstgevend, maar ze zit ook in de put wegens de stijgende druk op de prijszetting. In Europa komt de toevloed op gang van goedkope generieke producten uit de nieuwe EU-lidstaten in Oost-Europa, waar de productiekosten veel lager liggen en de farmaceutische bedrijven bekwaam zijn om generieke producten te ontwikkelen vooraleer de octrooien aflopen. Intussen zal het biotechsegment opbloeien en wereldwijd instaan voor meer dan een kwart van de actieve klinische tests op geneesmiddelen. Er mogen grootse zaken verwacht worden van nieuwe geneesmiddelen voor genentherapie en DNA-vaccins die erop gericht zijn ziekten als malaria te voorkomen. Í IN DE GATEN HOUDEN: ROBOTCHIRURGIE Robotchirurgie zal in 2005 een vliegende start nemen, na de beslissing van de Amerikaanse Food and Drug Administration ( FDA) om het gebruik van robots toe te laten tijdens bypassoperaties van de kransslagader. Robotarmen, die door een chirurg met handgrepen en voetpedalen bediend worden, kunnen operaties uitvoeren met heel wat voordelen voor de patiënt, zoals minder bloedverlies, een sneller herstel en minder complicaties. Het verbruik van gebruiksklaar staal stijgt met 4,5 %, schat het International Iron and Steel Institute. Het verbruik in China neemt met 10,4 % toe. Daardoor zal het aandeel van dat land in het wereldwijde staalverbruik in 2005 al 30,3 % bedragen. Tien jaar terug was dat amper 13,5 %. De vooruitzichten voor de rest van de wereld zijn, met een verwachte stijging van 2,2 %, een stuk bescheidener. Dat alles veroorzaakt een verregaand kettingeffect: de staalproducenten grijpen alle ijzererts, cokeskolen, koper, nikkel en zink die de mijnondernemingen maar naar hun hoog- en smeltovens kunnen verplaatsen. De mijnbouw zal investeren in de uitbreiding van oude mijnen en de aanleg van nieuwe. Heel wat mijnbedrijven worden daarbij geschraagd door lucratieve langetermijncontracten met klanten die eropuit zijn om hun aanvoerketens veilig te stellen. Hoewel de vooruitzichten voor de leveranciers van grondstoffen over het algemeen goed zijn, blijft het een cyclische affaire. Volgens Access Economics zou de inkrimping van de overheidsbestedingen overal ter wereld kunnen leiden tot aanzienlijke prijsdalingen. Daarbij zou de prijs van lood, platina, zilver, koper en nikkel in de twee jaar tot medio 2006 met meer dan 20 % kunnen dalen. Í IN DE GATEN HOUDEN: TERMIJNMARKT VOOR PLASTICS Na 125 jaar van handel in non-ferrometalen begint de London Metal Exchange op 27 mei 2005 met de verhandeling van twee kunststofcontracten: polypropyleen en lineaire lagedichtheidpolyetheen. De markt van de thermoplastische stoffen is al goed voor 120 miljard dollar. Wegens hun stevigheid en ruime toepasbaarheid vervangen ze steeds vaker de traditionele grondstoffen. De verkoop van pc's blijft stevig groeien. De vraag wordt aangedreven door vervangingsaankopen en nieuwe gebruikers, uiteenlopend van bestelwagenchauffeurs met een zak-pc tot kinderen die een tweede, derde of vierde pc in huis eisen. De prijzen voor laptops blijven dalen, omdat de fabrikanten, vooral in Zuid-Korea, steeds goedkopere manieren vinden om LCD-schermen te produceren. Dat zal de laptops in staat stellen om een nog groter aandeel te verwerven in de aankoopbudgetten voor pc's. De ommekeer in de sector van de halfgeleiders wordt afgeremd, omdat de wereldwijde capaciteit eens te meer in overdrive schakelt. De groei zal een geloofwaardige 18 % bedragen en ondersteund worden door de bruisende verkoop van goedkope consumptiegoederen zoals mobiele telefoons, pda's, digitale camera's, mp3-spelers en allerlei zaken volgestouwd met snufjes, zoals cameratelefoons. De verkoop van chips zal in 2005 vooral aangedreven worden door investeringen van bedrijven in IT, die gedragen worden door de aanhoudende groei in Amerika en Azië, op de voet gevolgd door Europa. Í IN DE GATEN HOUDEN: MINUSCULE HARDE SCHIJVEN Uitgerust met de jongste generatie van 0,85-inch harde schijven met een capaciteit van 2 gigabyte, zal een hele reeks microproducten beginnen op te duiken, zoals pda's die om de pols gedragen worden, een digital data key en mp3-koptelefoons. Sceptici kunnen beter opletten: de succesrijke iPod van Apple draait op een harde schijf van 1 inch. Ondanks een stijging van de productie over een brede basis, geeft de Food and Agricultural Organisation ( FAO) van de Verenigde Naties aan dat de graanvoorraden in de wereld voor het vijfde opeenvolgende jaar dalen (zelfs met 9 %). De rijstproductie loopt voor het vierde jaar na elkaar rij achter op de consumptie. Naarmate de voorraden krapper worden, stijgen de prijzen, wat exporteurs als Thailand en Vietnam ten goede zal komen. Pogingen om de wereldhandel in landbouwproducten te stroomlijnen, zullen aan kracht winnen. De lidstaten van de Wereldhandelsorganisatie ( WTO) hebben er zich eindelijk toe verbonden - in principe - om de exportsubsidies op landbouwproducten af te schaffen en de interne steunmaatregelen af te bouwen. Katoen verschijnt eveneens op het radarscherm na de uitspraak van de WTO dat katoensubsidies in Amerika en Europa in strijd zijn met de internationale handelsregels. Andere segmenten die rijp zijn voor hervormingen: suiker en tropisch fruit. Na een moratorium van zes jaar kunnen de Europese landbouwers hun plantseizoen 2005 aanvangen met een keuze uit ten minste zeventien nieuwe zaadsoorten, nadat de Europese Commissie toestemming gaf voor het gebruik van de genetisch gemanipuleerde maïs die ontwikkeld is door het Amerikaanse Monsanto. De illegale visvangst met sleepnetten in volle zee blijft de duurzame visvangst aantasten. De vangst van commercieel waardevolle vissoorten overstijgt op sommige plaatsen de toegelaten hoeveelheden met 300 %. Í IN DE GATEN HOUDEN: CACAOVOORRAAD Onderzoekers van de universiteit Cornell in New York hebben ontdekt dat cacao bijna twee keer zoveel antioxidanten bevat als een glas rode wijn en tot drie keer meer dan een gemiddeld kopje thee. Wanneer cacao bevestigd zou worden in zijn status van gezonde voeding, zou er een einde kunnen komen aan de aanzienlijke productieoverschotten. De invloedrijke Amerikaanse reclamesector - die bijna 45 % van de wereldmarkt vertegenwoordigt, maar al jarenlang achterloopt op de algemene economische groei - groeit in 2005 sneller dan de economie in haar geheel. Universal McCann voorspelt dat de reclamebestedingen 6,5 % hoger zullen uitvallen dan in 2004. De herneming zou zich over de hele wereld moeten voordoen, omdat marketeers behoedzaam de reclame-uitgaven van hun concurrenten zullen willen evenaren. Het Londense Carat, 's werelds grootste onafhankelijke media buyer, heeft zijn vooruitzichten voor de groei van de reclamebestedingen voor de komende twee jaar opgetrokken en verwacht in 2005 een groei van 5,7 %. Een andere marktobservator, Zenith Optimedia, zegt dat, na Amerika, de hoogste groei zal voorkomen in Azië. Advertenties vertegenwoordigen 1,4 % van de Amerikaanse economie en een stagnerende 0,8 % in Europa. Onder normale omstandigheden zullen de Aziatische markten in 2005 de Europese bijbenen. Het beste nieuws is weggelegd voor on-linemarketing. Meer dan de helft (54 %) van de marketeers die hebben deelgenomen aan een enquête van het Amerikaanse Millward Brown verwacht in 2005 een stijging van de uitgaven voor on-lineadvertenties. De internetbestedingen zouden hoger liggen dan die voor televisie, magazines, kranten, radio, buitenreclame en direct mail. Í IN DE GATEN HOUDEN: FOLED VERVANGT PAPIER De flexible organic light-emitting diode-technologie ( foled) treedt in 2005 naar voren als een mogelijke vervanger voor papier. De foled-schermen zijn gemaakt van met stroom gevoed lichtgevend organisch materiaal dat gevouwen, opgerold en zelfs op kleding gedragen kan worden. 's Werelds favoriete gadget - de mobiele telefoon - vertoont ook in 2005 een tweecijfergroei. Over heel de wereld zal bijna een derde van de mensen tegen het einde van 2005 een mobieltje bezitten en amper 23 % een vaste telefoon. 'Convergeren' wordt het devies van de telecommunicatie. Een voorbeeld daarvan is de Fixed-to-Mobile Convergence Alliance, gevormd door het Britse BT, het Franse Cegetel, DoCoMo uit Japan, Eurotel, Swisscom en Korea Telecom. De groep wil sleutelen aan de ontwikkeling van markten voor telefoons die zowel op mobiele als vaste netwerken aangesloten kunnen worden. De alliantie werd vooral opgericht met defensieve bedoelingen: omdat de internettelefonie overal ter wereld snel toeneemt, moeten de operators van zowel vaste als mobiele netwerken hun klantenbasis beschermen. Eindelijk zullen de 3G-mobieltjes hun intrede gaan maken. Volgens Deutsche Bank zullen er begin 2005 wereldwijd zo'n zestig commerciële 3G-netwerken bestaan. Í (NIET) IN DE GATEN HOUDEN: VIDEOTELEFOON Hoewel de 3G-toestellen in staat zullen zijn om beelden in real time door te sturen en te ontvangen, zullen de consumenten die mogelijkheid negeren. Wie wil er nu controleren of zijn haar goed zit of zich aankleden voor hij een telefoontje pleegt? Reizen is weer helemaal terug. Na een paar rampzalige jaren liet het toerisme in 2004 groeicijfers optekenen en die trend zet in 2005 door, tenzij de reizigers afgeschrikt worden door terroristische aanslagen. De goed geleide hotelgroepen en de luchtvaartmaatschappijen-zonder-franjes zullen gedijen, terwijl de fullservicelijnen zullen blijven bloeden. In Amerika, waar de budgetluchtvaart geboren werd, zullen goedkope maatschappijen in 2005 bijna een derde van alle vliegreizen verzorgen in 2005 en 40 % in 2006. In Europa groeit de sector de volgende vijf jaar naar verwachting tussen 20 % en 30 % per jaar. De traditionele maatschappijen zullen moeten concurreren op prijs eerder dan op dienstverlening. De Europese vakantiesector bloeit intussen op, omdat heel wat discountmaatschappijen tientallen tot nog toe onbekende steden - van Alghero tot Zaragoza - zullen omtoveren tot toeristische bestemmingen door nieuwe routes te promoten tegen bodemprijzen. De fullservicemaatschappijen zullen blijven fuseren, zoals Air France-KLM, verder zieltogen zoals United Airlines en Alitalia, of de boeken sluiten. De enige echte overlevenden zullen de maatschappijen zijn met winstgevende langeafstandsverbindingen, zoals British Airways, Sin- gapore Airlines en Qantas. Intussen doen de hotelhouders er goed aan om Chinees te leren. Wijzigingen in de overheidsvoorschriften maakten in 2004 de weg vrij voor Chinese toeristen om 27 Europese landen te bezoeken zonder admini- stratieve spitsroeden te moeten lopen. In 2005 stromen 28,5 miljoen Chinese toeristen het land uit. In 2003 waren er dat maar 20 miljoen. Tegen 2007 zou China de VS wel eens kunnen inhalen als de grootste bron van toeristen in de wereld. Í IN DE GATEN HOUDEN: VLIEGENDE MOBIELTJES Mobiele telefoons krijgen in 2005 toestemming om op te stijgen, omdat de luchtvaartmaatschappijen investeren in technologie die het mogelijk maakt dat de passagiers hun telefoons tijdens de vlucht ingeschakeld kunnen houden. Nu de Oreo-koekjes onder vuur liggen, zijn er heel wat veranderingen op komst in de voedingssector. Maar zullen de consumenten wel te vinden zijn voor een dunnere, caloriearme versie van het befaamde chocoladekoekje? Blijkbaar wel, en dat betekent dat de voedingsproducenten fabrieken zullen blijven sluiten die vet- en calorierijke snacks voortbrengen en dat ze op zoek gaan naar nieuwe producten die kunnen inslaan bij een publiek dat steeds meer bezorgd is om zijn gezondheid. De uitgaven voor voeding, drank en tabak blijven in 2005 toenemen, en wel met 5,6 % naar 4,1 biljoen dollar. Het zijn echter de gezondere producten die de snelste groei neerzetten en de hoogste marges opleveren. De fabrikanten van donuts, ijs en pizza zullen op hun tenen moeten staan, want de caloriearme versies zullen in de rijkere landen tot 30 % van hun totale verkoop inpalmen. Drank gaat dezelfde richting uit: consumenten kopen meer premiumbieren, caloriearm bier, wijnen uit de 'Nieuwe Wereld' en gearomatiseerde alcoholische dranken. De fabrikanten van softdrinks zullen gezondere en modieuzere drankjes aanbieden, aangevuld met vitamines en andere voedingsadditieven. Functionele voeding - alledaagse eetwaren die volgepropt worden met allerlei gezonde extra's - boekt ook terreinwinst. Het is uitkijken naar omega 3-eieren, die minder verzadigde vetstoffen, minder cholesterol en meer vitamine E bevatten. Ze worden gelegd door kippen die gevoed worden met een dieet op basis van vlas. Consumenten zullen in 2005 ook minder gehy- dreerd vet innemen, een boosdoener die het cholesterolpeil verhoogt en de aders doet verstoppen. De Amerikaanse Food and Drug Administration zal eisen dat transvetten op het label vermeld worden, Denemarken heeft het gebruik van die vetstoffen in voeding al verboden en de EU overweegt een soortgelijke maatregel. Í IN DE GATEN HOUDEN: ETHISCHE VOEDING De Common Code for the Coffee Community, die de arbeidsomstandigheden in de koffiesector zou moeten verbeteren en ondertekend werd door Nestlé, Kraft, Sara Lee en het Duitse Tchibo, zal het begrip 'eerlijke handel' uitbreiden naar de belangrijkste markten. Andere sectoren, zoals de chocolade, zullen volgen. - In 2005 stijgt het aantal inschrijvingen van auto's boven 50 miljoen, een stijging met 2,6 %. - De wereldwijde bestedingen voor gezondheidszorg zullen 803 dollar per persoon bedragen. Het totale verkoopcijfer van geneesmiddelen stijgt naar 447 miljard dollar - De wereldwijde uitgaven voor hotels en restaurants zullen in 2005 1,7 biljoen dollar bereiken.