Algemene trends

De Economist Intelligence Unit voorspelt een wereldwijde groei van 3,9 % in 2004, met een groei van 3,4 % voor de VS en 1,8 % voor de eurozone. Er liggen echter verschillende risico's op de loer. Investeerders blijven voorzichtig; de wisselkoersen schommelen sterk; vastgoed zou kunnen kelderen.
...

De Economist Intelligence Unit voorspelt een wereldwijde groei van 3,9 % in 2004, met een groei van 3,4 % voor de VS en 1,8 % voor de eurozone. Er liggen echter verschillende risico's op de loer. Investeerders blijven voorzichtig; de wisselkoersen schommelen sterk; vastgoed zou kunnen kelderen. Doordat rijke landen weigerden doortastende toegevingen te doen op het vlak van de landbouw, is de Doha-ronde van de WTO over een vrijere markthandel op sterven na dood. De kans dat er in 2004 nog een akkoord komt, zoals gepland, is klein. Zo'n akkoord zou echter de moeite waard zijn: de Wereldbank heeft berekend dat een goed uitgekiend akkoord de wereldeconomie tegen 2015 520 miljard dollar extra zou opleveren. In het andere geval zullen de belastingbetalers in rijke landen jaarlijks zo'n 300 miljard dollar blijven betalen om hun landbouw te beschermen, ten koste van de armste volkeren ter wereld. Analisten verwachten een heropleving van de fusies en overnames door de toenemende globalisering en consolidatie in heel wat sectoren. Een groeiend aantal grensoverschrijdende fusies en overnames zou een duwtje in de rug betekenen voor de directe buitenlandse investeringen. Ook hier mooie vooruitzichten voor 2004. Azië - in het bijzonder China en India - zullen waarschijnlijk de aandacht van investeerders blijven trekken. Net zoals de nieuwe lidstaten van de Europese Unie. De gevolgen van de hittegolf die Europa in de zomer van 2003 in haar greep hield, zullen ook in 2004 nog voelbaar zijn. In verschillende delen van het continent zullen de winter- en lenteoogst schaars zijn. De Food and Agriculture Organisation van de Verenigde Naties waarschuwt voor plotse overstromingen door de verminderde capaciteit van de bodem om water te absorberen. Ondertussen blijft zuidelijk Afrika - in het bijzonder Zimbabwe - knokken om voldoende voedsel te produceren. Tarwe en maïs zijn niet de enige gewassen die in 2004 waarschijnlijk niet aan de wereldwijde vraag zullen kunnen voldoen. De wereldwijde rijstproductie zal met zo'n 11 miljoen ton toenemen tot 391 miljoen ton, maar om aan de vraag te voldoen zal minstens 412 miljoen ton nodig zijn. Een tekort zal worden opgevangen door de opgeslagen voorraden aan te spreken. Volgens marktonderzoeksbureau Freedonia zal de wereldwijde vraag naar transgene planten (genetisch gemodificeerde organismen of GGO's) in 2004 met 13 % stijgen tot ongeveer 3 miljard dollar, voornamelijk in de VS, Canada en Argentinië. Nieuwelingen op de GGO-markt zullen onder andere China en Brazilië zijn. Graan zal het grootste gewas blijven, katoen wordt de snelste groeier. Europa is bang voor GGO's en voor het commerciële overwicht van de VS in deze niche. De VS is laaiend enthousiast over de mogelijke voordelen op het vlak van bestrijding van ziekten en ongedierte. Zal Europa in 2004 loskomen? Onderzoek van het Nationale Centrum voor het Voedsel- en Landbouwbeleid in Washington schat dat gewassen zoals graan dat bestand is tegen ongedierte, zoals momenteel op kleine schaal wordt verbouwd in Spanje, de opbrengst in Europa met 5 % zouden kunnen doen stijgen. Verder kunnen gewassen zoals biotechnologische suikerbiet de kosten voor de landbouwers aanzienlijk drukken, terwijl schimmelwerende aardappelen het gebruik van pesticiden met 7,5 miljoen kilo kunnen terugdringen. IN DE GATEN HOUDENSuperkoeien. Wetenschappers van de Australische universiteit van Adelaide zijn samen met het grootste kunstmatige kweekbedrijf ter wereld, het Canadese Semex Alliance , op zoek gegaan naar een manier om koeien te kweken die meer dan 14.000 liter melk geven in één enkele cyclus - driemaal meer dan de norm.De grote autofabrikanten hebben te lang op automatische piloot gereden: de Amerikaanse en West-Europese markten zijn verzadigd. De totale productie ligt 30 % hoger dan de vraag en fabrikanten nemen hun toevlucht tot verlammende acties om de verkoopcijfers aanvaardbaar te houden. Er zullen zware beslissingen moeten worden genomen. De grote drie uit de VS - General Motors, Ford en DaimlerChrysler - hebben de zwaarste opdracht, voornamelijk omdat Japanse ondernemingen zoals Toyota, Mitsubishi en Honda hen duidelijk het nakijken geven. Het grootste gevaar dreigt echter voor Fiat, dat nog nauwelijks over zijn schuldenberg heen kan kijken. Terwijl de Amerikaanse en Europese vestigingen van Japanse en Koreaanse autobouwers het vaak beter doen dan hun plaatselijke concurrenten, gaan de westerse producenten de blik richten op hun overzeese activiteiten. BMW richt een regionaal IT-centrum op in Maleisië en zal er in 2004 ook een verdeelcentrum voor onderdelen onderbrengen, dat voordien was gevestigd in Singapore. De aandacht zal in toenemende mate worden toegespitst op de opkomende markten, met China op kop. Maar er zijn ook minder in het oog springende mogelijkheden. Voornamelijk de Japanse investeerders zullen zich wenden tot Thailand, dat munt kan slaan uit de lage uitvoertarieven binnen de Asean-landen, die samen goed zijn voor een bevolking van 500 miljoen mensen. Het Zuid-Koreaanse Hyundai zal in 2004 een nieuwe fabriek bouwen in Oost-Europa; Ford zal de bouw van zijn Futura in Mexico trachten onder te brengen, ten koste van een fabriek in de Amerikaanse staat Georgia. Een reactie van de vakbonden zal niet uitblijven. Na heel wat discussie lijkt de "groene auto" eindelijk werkelijkheid te worden, en in 2004 komen de voorbereidingen in een stroomversnelling. In 2005 zullen de grote Amerikaanse fabrikanten, in navolging van Toyota en Honda, voertuigen met een écht lage uitstoot op de markt brengen, zoals wagens die benzine combineren met elektriciteit en wagens die rijden op gemodificeerd gas. In Californië is voor fabrikanten zelfs een streefdoel vastgelegd: tegen 2008 moet minstens 10 % van het totale verkoopcijfer komen van voertuigen met een geringe emissie. Fabrikanten stoppen veel geld in O&O (bijvoorbeeld de technologie van de waterstofcellen) en de regering- Bush kondigde aan 1,2 miljard dollar te zullen uittrekken voor het onderzoek naar waterstofcellen - met name om minder afhankelijk te worden van buitenlandse olie. Tegelijk zal een Europees consortium, waarin onder andere de oliereus Royal Dutch/Shell en het Franse Renault zitten, alles in het werk stellen om te vermijden dat de VS een te grote voorsprong krijgt op deze markt. IN DE GATEN HOUDENChina. De snelst groeiende automarkt ter wereld zou wel eens ernstig in de problemen kunnen komen ten gevolge van te veel investeringen. Na een verbluffende groei van 35 % in 2003 storten autofabrikanten van overal ter wereld zich op de Chinese markt, wat vrijwel zeker zal leiden tot kelderende prijzen - en winsten - in 2004.Hoewel de economie weer lijkt te heropleven, houdt de consument nog steeds de vinger op de knip. Wereldwijd zal de kleinhandel in 2004 een reële groei kennen van 1,8 % (4,9 % nominale groei) en goed zijn voor 9,65 biljoen dollar. De Duitse regering heeft getracht de vraag aan te zwengelen door de winkels langer open te houden tijdens het weekend, maar zonder veel resultaat. Een combinatie van hoge persoonlijke schulden en weinig vertrouwen van de consument zorgen ervoor dat de vraag in Noord-Amerika, Europa en Japan beperkt zal blijven. En doordat het uitgavenpatroon van de bevolking verandert door de toenemende vergrijzing, zullen de grote detailhandelaars zich voor het creëren van groei toespitsen op de groeimarkten. Door de belastingverlagingen in de VS zal de situatie daar licht verbeteren, maar een spectaculaire groei zoals in de jaren negentig is zeker niet te verwachten. De Amerikanen lijken eerder hun schulden te willen afbouwen dan opnieuw toe te geven aan ondoordachte consumptie. Grote spelers zoals Wal-Mart, Kroger en Costco zullen hun geluk overzee gaan beproeven. Er zullen ook opnieuw meer fusies en overnames komen. Zoals werd overeengekomen in het akkoord voor de toetreding van China tot de WTO, zullen buitenlandse bedrijven vanaf 2004 in het land filialen kunnen oprichten waarvan ze volledig zelf eigenaar zijn. Ook India, waar een middenklasse begint te ontluiken en deregulering in verschillende sectoren ingang begint te vinden, biedt mogelijkheden, hoewel er nog steeds een strenge controle blijft op buitenlandse investeringen. De voorwaarden waarop buitenlandse spelers zich op de markt kunnen vestigen, zullen mee worden bepaald door de populariteit van de binnenlandse kleinhandel. De prijzen en productvoorkeuren die gangbaar zijn in India, zullen de dienst blijven uitmaken. Verschillende grote ondernemingen zoals het Franse Carrefour, het Duitse Metro en het Britse Tesco plannen een uitbreiding naar nieuwe markten. Het kiezen van de juiste verkoopstrategie zal een sleutelrol spelen, zoals het Nederlandse Ahold pijnlijk heeft kunnen ondervinden. Het was één van de eerste ondernemingen die vaste voet kregen in Azië, maar betaalt nu de prijs omdat het koos voor het verkeerde winkelsysteem - supermarkten in plaats van hypermarkten. Gevolg was dat de keten 22 supermarkten moest verkopen in Indonesië en in 2004 vooral zal vechten voor het eigen voortbestaan. IN DE GATEN HOUDENPrijselasticiteit. Kleinhandelaars zullen verschillende kopers verschillende prijzen gaan aanrekenen voor hetzelfde product, afhankelijk van hun koopgewoonten. De handelaars zullen steeds vaker werken met getrouwheidskaarten en eigenkredietkaarten.De Amerikaanse belastingbetaler zal in 2004 diep in de buidel tasten voor defensie. Het budget van het Pentagon bedraagt meer dan 400 miljard dollar, en 1 biljoen dollar tegen het einde van het decennium is niet ondenkbaar. Er zal 17 % meer worden uitgegeven aan O&O, en voor nieuwe hardware wordt 15 % extra uitgetrokken. Op dit prijskaartje is geen rekening gehouden met de kosten voor de bezetting en heropbouw van Irak, die begin 2004 zo'n 4 miljard dollar per maand zal kosten. Goed nieuws dus voor bedrijven uit de militaire sector, voornamelijk dan de Amerikaanse, die een overwicht hebben op de markt. Een herademing na de vroegere plannen van de regering- Bush om de bijl te zetten in een aantal programma's uit de tijd van de koude oorlog. Zowel Groot-Brittannië als de VS hebben plannen voor de bouw van efficiëntere vliegdekschepen. Niet goedkoop, maar wel handig als sommige landen geen vliegbases ter beschikking willen stellen. Zo'n 10 miljard dollar van de Amerikaanse investeringen zal naar het Star Wars-programma gaan. Bush wil dat de eerste fase van het Ballistic Missile Defence System, voor het neerhalen van ballistische raketten die op Amerika worden afgevuurd, tegen september een feit is. De VS alleen zijn goed voor de helft van de vraag naar defensiemateriaal. Het Amerikaanse ministerie van Defensie vermoedt echter dat China veel meer uitgeeft dan het beweert: het werkelijke cijfer zou ergens rond de 70 miljard dollar liggen. Het land produceert momenteel per jaar 75 ballistische raketten voor korte afstand. De Amerikanen denken dat China tegen 2005 30 intercontinentale ballistische raketten kan hebben die Amerika zouden kunnen bereiken. De eerste exemplaren van de nieuwe generatie Russische diesel-aangedreven onderzeeërs wordt te water gelaten. Gedreven door dezelfde angst voor het terrorisme, zal India nauwere banden aanknopen met Israël en een Phalcon-systeem voor de bescherming van zijn luchtruim - dat met name van Israël werd gekocht - installeren. De deal, die groen licht kreeg van de VS, geeft India een voorsprong op buurlanden Pakistan en China. IN DE GATEN HOUDENUitbreiding van de Navo . Zeven voormalige communistische landen - Bulgarije, Roemenië, Estland, Letland, Litouwen, Slovakije en Slovenië - treden op de top in mei toe tot het Navo-bondgenootschap. Dit betekent dat ze elk ten minste 2 % van hun BBP moeten voorzien voor defensie. On-linebedrijven hebben bewezen dat ook zij winstgevend kunnen zijn. Nu moeten ze bewijzen dat het geen eenmalige prestatie is. Het zit hen gelukkig vrij goed mee: het internet blijft groeien. In 2004 zullen er in Europa meer dan 200 miljoen mensen on line zijn. Forrester Research voorspelt dat de sector 19 % per jaar zal groeien. Wat de B2B-mogelijkheden betreft, zegt het Californische InfoTech Trends dat inspanningen om de kosten te verlagen en de toevoerketen te stroomlijnen de B2B-markt in 2004 boven 5,5 biljoen dollar uit zullen duwen. Dankzij de doorbraak van breedband en de evolutie van de rich media-formaten, kunnen adverteerders voortaan hun creativiteit volledig de vrije loop laten. ZenithOptimedia voorspelt dat er in 2004 wereldwijd 4,7 % meer zal worden uitgegeven aan on-linepubliciteit, naarmate steeds meer bedrijven het voorbeeld van Procter & Gamble, Novartis en Mitsubishi gaan volgen en serieus gaan investeren in het medium. Volgens het Interactive Advertising Bureau zal de sector haar streefdoel - 2 % van de totale publiciteitsmarkt - in 2004 halen. Het lijkt beperkt, maar het is een vooruitgang. Door de mooie resultaten die eBay, Yahoo! en enkele anderen het voorbije jaar hebben geboekt, verwachten velen dat zoekmachine Google in 2004 naar de beurs zal trekken. Het zal de eerste grote beursgang van zo'n bedrijf zijn in het nieuwe, bescheiden klimaat van de Sarbanes-Oxley-wet - die onder andere vermijdt dat analisten de aandelen de hemel in prijzen - en het wordt ongetwijfeld een echte test. IN DE GATEN HOUDENUw volgende pc. Misschien wacht u best nog even om een nieuwe computer te kopen. In de nasleep van SoBig , het snelst verspreidende virus ooit, zei Microsoft , wiens software op 95 % van alle pc's draait, dat het dergelijke bedreigingen niet kon vermijden zonder de pc volledig opnieuw uit te denken met het oog op een betere beveiliging. En dat zal tot 2005 of 2006 duren. Een trage groei van de vraag naar olie en de snelle toename van het aanbod ervan zullen ervoor zorgen dat er in 2004 een overschot op de markt is. Vooral in de tweede helft van 2004, wanneer Irak, Venezuela en West-Afrika de kraan zullen opendraaien, zal dit duidelijk worden. Gas blijft de brandstof van de toekomst naarmate steenkoolcentrales terrein blijven verliezen. De technologische sleutel zou kunnen liggen bij vloeibaar aardgas (LNG), een techniek om gas af te koelen zodat het kan worden vervoerd via tankers in plaats van via pijpleidingen. ChevronTexaco, het vierde grootste oliebedrijf ter wereld, doet onderzoek naar LNG in Nigeria; BG, het vroegere British Gas, heeft vaste voet in Egypte. Net nu in Groot-Brittannië het doek valt over de nucleaire droom, met de aankondiging dat de opwerkingsfabriek in Sellafield in 2010 dichtgaat, bouwt Iran zijn controversiële programma verder uit. Het land wil binnen 20 jaar 6000 megawatt kernenergie produceren. De eerste centrale zal in 2004 in werking treden. De volledige vrijmaking van de Europese energiemarkt (elektriciteit en gas) is voorzien voor 2007, maar al in augustus 2004 zal een eerste deregulerende stap worden gezet. Vanaf dan zullen consumenten hun elektriciteit eender waar in de EU kunnen kopen. De concurrentieslag om zo'n 60 % van de energiemarkt van de EU - goed voor 250 miljard euro - kan beginnen. IN DE GATEN HOUDENSupergeleiding. Er is hoop voor het oude Amerikaanse energienet dat steeds vaker ten prooi valt aan stroomonderbrekingen. De staat New York en de nationale overheid investeren sinds kort in een onderzoek van SuperPower om supergeleiding commercieel leefbaar te maken. Supergeleidende kabels kunnen namelijk drie tot vijf keer meer stroom vervoeren dan koperen kabels.De nieuwe richtlijnen voor kredietverstrekking van banken, het zogenaamde Basel 2, zal het gedrag van banken gaan beïnvloeden nu de deadline (2007) dichterbij komt - op voorwaarde dat het akkoord niet bezwijkt onder zijn eigen complexiteit. Met de nieuwe richtlijnen worden de kapitaalvereisten van banken in nauwer verband gebracht met de kredietwaardigheid van de leners. Zo zal er meer kapitaal vereist zijn om te lenen aan bedrijven met een slechte solvabiliteit, en voor complexe bankproducten. Goede bedrijven in minder succesrijke landen zullen de dupe worden. De wereldwijde markt van investment banking en corporate finance zal door een steeds kleiner aantal spelers worden beheerst. Hun transacties zullen in toenemende mate verlopen via beurzen, geautomatiseerde handelsplatformen en clearingkantoren. Er wordt uitgekeken naar nieuwe gebieden. Zoals China. De toegang tot de markt wordt eenvoudiger en de regels worden versoepeld. Buitenlandse bedrijven moeten handelen via joint ventures en er lijken zich enkele goede kandidaten aan te dienen. Goldman Sachs zal aandelen van Chinese bedrijven aanbieden op de Chinese binnenlandse markt. Dankzij een joint venture die heeft ingestemd zich borg te stellen, kan Deutsche Bank zich voegen bij het selecte groepje buitenlandse banken dat toegang heeft tot de Chinese aandelenmarkten. De jaarlijkse verzekeringspremies in China bedragen momenteel zo'n 25 miljard dollar - slechts 1 % van de globale investeringsmarkt. Axa, Standard Life en AIG zullen zich voorzichtig op deze markt wagen in 2004. Een eengemaakte Europese markt voor financiële diensten is nog niet voor morgen. Met de komst van tien nieuwe lidstaten in mei 2004 zal het opstellen en invoeren van een pan-Europese financiële regelgeving er alleen maar moeilijker op worden. Als we naar de grote EU-landen kijken, zal alleen in Engeland en Spanje de banksector winstgevend kunnen blijven zonder een verregaande structurele hervorming. De andere markten zullen meer moeten consolideren. De Confederation of British Industry ( CBI) zegt dat het zwarte gat van de pensioenen - het verschil tussen de huidige pensioenactiva en de verwachte toekomstige uitgaven - zou kunnen oplopen tot 267 miljard dollar. De CBI schat dat werkgevers hun pensioenbijdragen de komende vier jaar zullen moeten verdubbelen, waardoor ze heel wat minder geld hebben om te investeren in de verwachte economische heropleving. IN DE GATEN HOUDENKredietkaartstress. Het aantal kredietkaarthouders dat zijn rekeningen niet betaalt, zal de pan uit blijven rijzen. De factoren daarvoor variëren van gestegen werkloosheid tot de hoge rentevoeten die de kredietkaartsector aanrekent. Deze trend kan leiden tot toekomstige kaartafschrijvingen voor uitgevers van kaarten en hogere tarieven voor de consument.De voedingssector valt op door zijn relatieve consistentie. Het jaarlijkse groeipercentage schommelt tussen 2 en 3 % - 2004 zal geen uitzondering vormen. Als percentage van de totale huishouduitgaven zal voeding evenwel lichtjes dalen naar net onder 17 %. We gaan meer vlees, groenten en fruit eten, maar minder vis. We gaan ons meer zoetigheden permitteren. We gaan meer frisdrank en alcohol drinken. Bierproducenten zullen gedijen, terwijl wijnmakers een harde dobber zullen hebben aan een overvoerde markt. Europa's ontluikende zuivelproductensector zal in 2005 goed zijn voor 70 miljard dollar. Kleine voedingsbedrijven zullen het moeilijk vinden om te concurreren in een omgeving die steeds meer geconsolideerd wordt, en het machtsevenwicht zal naar de kleinhandel verschuiven. Een 'vraagketen' zal de 'aanbodketen' vervangen. Er zullen meer eenpersoons- en tweeverdienershuishoudens zijn, en meer mannen en kinderen zullen zich in de supermarkten wagen. Gemaksproducten zullen aan populariteit winnen. Fabrikanten zullen gebruikmaken van 'slimme' verpakkingen die de consument meer controle geven over de manier waarop zij kopen, zoals een grotere flexibiliteit in de portiekeuze. De Amerikaanse sector van de voedselhoudbaarheid en de verlenging van de houdbaarheidsperiode zal een enorm hoge vlucht nemen. De voedselveiligheid - van bioterrorisme tot en met doorstraling - zal heel belangrijk zijn. De inspectie van naar Amerika geëxporteerde voedingswaren vervijfvoudigde tussen 2001 en 2003 en zal blijven toenemen dankzij een ruimer budget voor de Amerikaanse Food and Drug Administration ( FDA). De EU zal tussen nu en 2006 20 miljard dollar uittrekken voor onderzoek inzake voedselkwaliteit en -veiligheid. Zij stelt richtsnoeren voor die van voedselproducenten verlangen dat zij zo'n 30.000 ingrediënten gaan testen, zoals zout, azijn en gedenatureerde alcohol. Deze zouden op ongeveer dezelfde manier geregistreerd moeten worden en een vergunning moeten krijgen als pesticiden en andere chemische bestanddelen. De naleving ervan zal een fortuin kosten. IN DE GATEN HOUDENRookvrij drinken en dineren. Tot de landen met een wettelijk rookverbod in cafés, pubs en bars, discotheken en restaurants zullen Ierland, Noorwegen, Nieuw-Zeeland en Maleisië behoren. De sigarettenverkoop zal desondanks de komende jaren marginaal stijgen dankzij opkomende markten als China.Na tientallen jaren een fikse groei te hebben doorgemaakt, zal de globale farmaceutische verkoop minder dan 6 % toenemen, aangezien medicijnbedrijven jongleren met de verantwoordelijkheden van aandeelhouders en de eisen van volksgezondheidssystemen. De overeenkomst van de Wereldgezondheidsorganisatie in september 2003, die ontwikkelingslanden een grotere flexibiliteit met betrekking tot de intellectuele eigendomsrechten op medicijnen geeft, zal tenminste meer duidelijkheid brengen. Arme landen die zelf geen geneesmiddelen produceren, kunnen goedkope kopieën importeren als daaraan een dwingende behoefte bestaat. Dit is aanvaardbaar voor grote producenten als Amerika, Engeland en Zwitserland, omdat landen 'met een modaal inkomen' zijn overeengekomen de kans om octrooien te verwerpen te laten varen. India en Brazilië hebben er het meeste bij te winnen. Beide hebben grote merkloze geneesmiddelenindustrieën die tot op heden niet globaal mochten uitbreiden. Braziliaanse bedrijven produceren bijvoorbeeld geneesmiddelen tegen aids voor de geringe prijs van 0,25 dollar, terwijl de Amerikaanse medicijnenproducent Abbott hetzelfde product voor 1,48 dollar aan de man brengt. Het Indiase Ranbaxy verwacht in 2004 een omzet van 1 miljard dollar te halen en wil tegen 2012 goed zijn voor een omzet van 12 miljard dollar. De potentiële voordelen zijn enorm: medicijnen met een geschatte jaarlijkse verkoop van 42 miljard dollar zullen vóór 2007 niet langer beschermd worden door een octrooi. De first to file-status voor een merkloze versie van een geneesmiddel levert de fabrikant een exclusiviteit van 180 dagen op, naast de octrooihouder. Niet alle bedrijven zullen evenzeer onder het nieuwe regime te lijden hebben. De grootste medicijnproducent, Pfizer, voorspelt een winst van 2,13 dollar per aandeel voor 2004, vergeleken met 1,73 dollar voor 2003. Maar als de voorspellingen voor de uitgaven aan O&O kloppen, zullen er wellicht niet voldoende fondsen zijn om alle onderzoeksinspanningen te financieren in een periode van geringe groei die tot 2010 zou kunnen voortduren. De biofarmaceutische industrie mag dan eveneens wat minder hoge toppen scheren, maar de resultaten zijn niet te versmaden. Naar verluidt zit de biotechnologie achter tweederde van de nieuwe geneesmiddelen die worden ontwikkeld. In 2004 zal de toptien van biofarmaceutische geneesmiddelen alleen al goed zijn voor 16 miljard dollar en de totale markt voor ruim 40 miljard dollar. De Food and Drug Administration heeft meer dan 155 biotechnologische medicijnen en vaccins goedgekeurd. Circa 400 worden momenteel klinisch getest. IN DE GATEN HOUDENOn-linegeneesmiddelen. Forrester Research zegt dat de globale on-lineverkoop van geneesmiddelen op voorschrift in 2004 goed zal zijn voor 15 miljard dollar. 110 Canadese internetapotheken zullen de Verenigde Staten naar verluidt zo'n 1 miljard dollar afhandig maken, want naar schatting schaffen daar 1 miljoen consumenten hun medicijnen op die manier aan. Het is dus niet zo verbazingwekkend dat artsen zeggen dat zelfdiagnose een gevaarlijke trend is.Tegen de tijd dat de Olympische Spelen bezig zijn, en in de veronderstelling dat de aandeelhouders tevreden zijn, zal NBC deel uitmaken van een nieuwe entiteit, NBC Universal. Het Franse concern Vivendi, dat eigenaar is van de filmstudio's, themaparken en televisiegroep van Universal, ziet een fusie met NBC als een onderdeel van zijn strategie om de aftocht te blazen, na een rampzalige poging te hebben gedaan zich aan het entertainment te wagen. Vivendi behoudt zijn Universal Music Division, die de groothandelsprijs van cd's in 2003 25 % omhoog joeg als trucje tegen de dalende verkoop. Die is deels te wijten aan piraterij: twee op vijf cd's die wereldwijd worden verkocht, zijn illegale kopieën. De andere plaag van de sector, de on-linedistributie via netwerkdiensten zoals Morpheus en Kazaa, zullen in 2004 gedijen. Maar Yankee Group verwacht dat ze hun piek zullen bereiken in 2005, wanneer 7,4 miljard niet-geregistreerde audiobestanden zullen worden uitgewisseld. Eén reden: de grote en de onafhankelijke labels zullen hun eigen betalingsdiensten preciezer gaan afstemmen. Onafhankelijke onderzoeken wijzen uit dat de consument belangstelling heeft voor legitieme diensten om muziek te downloaden. Volgens Screen Digest zal de opmars van de megabioscopen ervoor zorgen dat de Europese verkoop van bioscooptickets in 2005 de kaap van 1 miljard haalt. Dat betekent een stijging van 20 % in de komende drie jaar, met Frankrijk als grootste markt. Ook de loketinkomsten zullen in diezelfde periode 33 % stijgen, hoofdzakelijk dankzij de prijsstijgingen van de bioscoopkaartjes. Een deel van de recette zal in de digitale filmindustrie worden geïnvesteerd. In Engeland zouden tegen eind 2004 zo'n 250 zalen een digitaal scherm moeten hebben. Als reactie op de kritiek dat het seizoen van Hollywood-filmprijzen veel te lang en overdreven was, zal de Academy of Motion Picture Arts and Sciences de uitreiking van de Oscars een maand vervroegen, naar februari. Maar, als willen ze aantonen dat overdaad in de stad van het klatergoud nog altijd springlevend is, het publiek mag zijn lendedoeken aangorden voor maar liefst drie avonturenfilms met een hoog sandalen-en zwaardengehalte, die geïnspireerd zijn op het leven van Alexander de Grote. Ondanks de gunstige voorspellingen voor spelletjes en de spelconsolemarkt kreeg Sony het in 2003 zwaar te verduren en moest het opboksen tegen de Game Cube van Nintendo en de Xbox van Microsoft. Sony zal de verschuiving naar internetklare huistoepassingen bespoedigen met de lancering van de PSX - een recorder voor hard disk drive en dvd waarop ook spelletjes kunnen worden gespeeld, webbrowsen mogelijk is en die op zowel conventionele als op breedbeeldtelevisietoestellen kan worden aangesloten. IN DE GATEN HOUDENEen mobiel wondertje. De Playstation Portable van Sony, die kans maakt op de titel van 'Walkman van de 21ste eeuw', zou tegen de herfst in de winkels moeten liggen. De PSP combineert de functies van een mobiele telefoon, camera en spelconsole, waarop zowel films, muziek als spelletjes kunnen worden gespeeld.Het wereldwijde staalverbruik zal in 2004 een flinke 4 % stijgen, ondanks de onzekerheid over de economische vooruitzichten. In maart zullen de Verenigde Staten verdere vrijstellingen afkondigen op het driejarige staaltarievenplan, dat in 2002 werd ingevoerd, om de Amerikaanse binnenlandse staalindustrie de ruimte te geven om te moderniseren. Deze protectionistische maatregel van de regering- Bush lokte een handelsrel uit, maar al 1022 buitenlandse staalproducten, die een kwart van de 13 miljoen ton vertegenwoordigen die aanvankelijk door de tarieven werd gedekt, kregen uitstel verleend. De handelspartners werden enigszins gesust, maar zullen opgelucht zijn als het programma in maart 2005 ten einde loopt. De staalconsumptie opvoeren houdt een sterke vraag naar ijzererts in. Het evenwicht tussen binnenlands en geïmporteerd ijzererts in China - dat onlangs Japan voorbijstak als de voornaamste importeur - zal cruciaal zijn voor de wereldmarkt. Het land zal niet de tijd of het geld hebben om een capaciteit te ontwikkelen om in al zijn behoeften te voorzien. De Zuid-Afrikaanse mijnindustrie zal zich aanpassen aan de nieuwe wetgeving inzake royalty's. Diamanten zullen het zwaarst worden getroffen. Mijneigenaars vrezen dat de belasting investeerders in de armen van buitenlandse concurrenten zal jagen en de zo broodnodige investeringen, waarmee het al tien jaar lang bergaf gaat, zal doen teruglopen. Chili overweegt een eigen royaltybelasting op zijn koperindustrie. Het is de grootste koperproducent ter wereld. De wetgevers en het hoofd van het genationaliseerde koperbedrijf, Codelco, staan achter de belasting, maar tegenstanders zeggen dat zij veel nieuwe projecten en opsporingen niet rendabel zou maken. IN DE GATEN HOUDENDe nikkelvoorraden. De tekorten op de globale nikkelmarkt zullen tot 2006 voortduren, voorspelt Bloomsbury Minerals Economics . De vraag daarnaar is sneller gestegen dan om het even welk ander belangrijk metaal - circa 4 % - met roestvrij staal, zijn voornaamste eindgebruik, als motor.De verkoop van mobiele telefoons zal in 2004 13,5 % stijgen naar 505 miljoen. Veel daarvan zal voortkomen uit de verkoop van vervanghoorns: één op de vier toestellen zal voor een nieuwe worden ingeruild, volgens een onderzoek door US Bancorp Piper Jaffray. De consument zal worden gelokt door toestelletjes met een kleurtje, ingebouwde camera's, MP3-spelers en eigenschappen met een meerwaarde als GPS en spelletjessystemen. Fabrikanten die uitblinken in origineel design, zoals het Finse Nokia en het Zuid-Koreaanse Samsung, zullen het beter doen dan bedrijven die daar minder sterk in zijn. De onderliggende platforms zullen per regio blijven variëren, maar tegen eind 2004 zal er een flinke beschikbaarheid zijn van telefoons met mobiel internet. Vertragingen in de invoering van UMTS, de Europese norm, hebben GPRS de kans geboden om de netwerktechnologie te worden die een heleboel datadiensten zal leveren, aangevuld met de hogere snelheden. IT-verkopers verwachten een opgekropte vraag die zal losbreken dankzij bedrijven die staan te springen om nieuwe upgrades. Ook de consument zal waarschijnlijk meer gaan uitgeven en laptops zullen bijzonder populair zijn. De Semiconductor Industry Association verwacht dat de globale chipmarkt in 2004 bijna 17 % zal groeien en oplopen tot 181 miljard dollar. Men verwacht in 2004 een stijging van 10,3 % in de pc-verkoop, ook al kan de prijsconcurrentie inhouden dat de totale waarde van het aantal verkochte pc's eigenlijk daalt. Toch zou dit het eerste jaar sinds 2000 zijn waarin de uitgaven voor pc's zouden stijgen. De verkoop van software aan bedrijven zal niet zulke hoge toppen scheren als in de jaren 1990, maar men verwacht stijgingen in de sleutelsegmenten. Voor de allereerste keer zal Airbus meer luchtvaartuigen verkopen dan Boeing. Het Europese consortium heeft orders voor 300 straalvliegtuigen in 2004 en in 2005 voor nog eens 300. Boeing verwacht daarentegen 280 luchtvaartuigen af te zetten in 2004. De Londense luchthaven Heathrow zal beginnen met de renovatie van Pier 6 van Terminal 3 en vier nieuwe standplaatsen aanleggen voor de superjumbo's van Airbus, die vanaf 2006 zullen vliegen. Er zullen wetten van kracht worden die het Europese luchtruim als één geheel beschouwen. En daarmee maken zij komaf met de versnipperde aanpak die sinds de jaren zestig in voege is. De grensoverschrijdende communicatie tussen luchtverkeersleiders zou erop moeten verbeteren. De hervormingen zullen luchtverkeersopstoppingen en uitstoot terugdringen en piloten de vrijheid geven om optimale routes te vliegen. Zij zullen ook de herstructurering van het traditionele hub-systeem bespoedigen. Andere territoria zullen het voorbeeld volgen van een Franse rechtbank, die op verzoek van Air France besliste dat de subsidiedeal van de maatschappij Ryanair met Straatsburg in strijd was met de Europese wet op de mededinging. Het failliete United Airlines staat in 2004 voor de taak het hoofd boven water te houden om te vermijden volledig kopje onder te gaan. De bezetting daalde sinds 11 september 2001 met 24 %, maar waarnemers zijn van mening dat de luchtvaartmaatschappij meer moet gaan vliegen op bestemmingen met een laag rendement, zoals Zuid-Amerika, waar American Airlines sterker is. IN DE GATEN HOUDENDe landingsbanen van Bagdad. Naarmate de situatie daar stabieler wordt, zullen de commerciële vluchten naar de Iraakse hoofdstad hervat worden.