't Is de olie, domoor. Om in 2006 bij 's werelds snelst groeiende economieën te horen, moet je er veel van hebben of de middelen bezitten om olie te vervoeren. De prijsexplosie van olie en gas zal de inkomsten van de grote producenten de hoogte in stuwen - ook in Irak, waar politieke onrust en opstanden niet verhinderen dat de olieproductie met ongeveer een vijfde toeneemt. Klein zijn, helpt ook: grote economieën hebben het veel moeilijker om een groeispurt neer te zetten dan kleine - hoewel China erg zijn best doet. De enorme groei in Azerbeidzjan betekent dat de omvang van zijn economie in één decennium tijd zal zijn verdriedubbeld.
...

't Is de olie, domoor. Om in 2006 bij 's werelds snelst groeiende economieën te horen, moet je er veel van hebben of de middelen bezitten om olie te vervoeren. De prijsexplosie van olie en gas zal de inkomsten van de grote producenten de hoogte in stuwen - ook in Irak, waar politieke onrust en opstanden niet verhinderen dat de olieproductie met ongeveer een vijfde toeneemt. Klein zijn, helpt ook: grote economieën hebben het veel moeilijker om een groeispurt neer te zetten dan kleine - hoewel China erg zijn best doet. De enorme groei in Azerbeidzjan betekent dat de omvang van zijn economie in één decennium tijd zal zijn verdriedubbeld. Hoge olieprijzen vormen slechts een van de bedreigingen voor de groei van importlanden. Het grootste gevaar is wellicht een wereldwijde uitbraak van de vogelgriep. Als het virus tot een variant muteert die van mens tot mens kan worden overgedragen, bestaat de kans dat het zich via het luchtverkeer sneller over de aarde verspreidt dan dat nationale overheden het kunnen indammen. Dat kan leiden tot een overbelasting van de gezondheidszorg en de instorting van economieën. Alle cijfers zijn voorspellingen voor 2006, tenzij anders aangegeven. Inflatie: jaar-op-jaargemiddelde. BBP's in Amerikaanse dollar, berekend met voorspellingen voor de wisselkoers van de dollar in 2005. (BBP op basis van prijs-koopkrachtpariteit, aangegeven tussen haakjes) Bron: Economist Intelligence Unit. London@eiu.com BBP-groei: 2,0 % BBP: 376 miljard dollar (koopkrachtpariteit: 329 miljard dollar) Inflatie: 1,9 % Aantal inwoners: 10,4 miljoen BBP per capita: 36.200 dollar De liberaal-socialistische regering van Guy Verhofstadt (VLD) is wankel en de kans bestaat dat zij valt. De coalitie wordt verscheurd door tegenstellingen tussen de gemeenschappen - de Franstalige en Vlaamse partijen - en ideologische verschillen tussen de liberalen en de socialisten. Het parlement debatteert over de overdracht van nog meer macht aan de drie regio's, Vlaanderen, Wallonië en Brussel. Teruglopende investeringen en een stijgende inflatie zullen het herstel van de economische groei tot 2 % beperken. De overheidsfinanciën zullen een tekort vertonen - of beter gezegd: de regering zal erkennen dat zij in het rood staat, na dat twee of drie jaar met een creatieve boekhouding te hebben verdoezeld. De ultrarechtse Deense Volkspartij blijft concessies eisen van de minderheidscoalitie van de Liberale Partij en de Conservatieve Volkspartij, in ruil voor steun in het parlement. Die steun komt er ook, er is dus weinig kans op vervroegde verkiezingen. De oppositievoerende Sociaal-Democratische Partij voerde na de teleurstellende verkiezingen in februari 2005 een leiderswissel door, maar de nieuwe voorman heeft nog maar weinig indruk gemaakt op de kiezers. Lage rentetarieven, een verlaging van de inkomstenbelasting en verbeterde faciliteiten voor hypothecaire leningen zullen de groei van het BBP ondersteunen. De Duitse regering geleid door Angela Merkel wordt een nieuwe ervaring. Duitsland kreeg zijn eerste vrouwelijke bondskanselier en, na de verkiezingen van september 2005, zijn eerste brede coalitie tussen de twee grootste partijen sinds de Duitse eenwording. Vanuit de hypothese dat die coalitie overleeft, bestaan er verrassend veel mogelijkheden tot hervormingen. De kans dat de wetgeving door een tegendraads parlement wordt geblokkeerd, is klein. Een aantrekkende binnenlandse vraag zorgt in combinatie met goede exportprestaties voor een lichte verbetering van de economische groei: een stijging naar 1,6 %, vertrekkend van slechts 0,8 % in 2005. Duitsland zal opnieuw de geldende limiet van 3 % begrotingstekort binnen het eurogebied overschrijden, maar met minder dan voorheen. Er is een neerwaartse trend waarbij de kloof in 2007 tot 2,8 % zal slinken. Ô IN DE GATEN HOUDEN: VOETBALHet nationaal elftal hoopt de Duitsers te kunnen oppeppen met de eindoverwinning in de Wereldbeker die op 9 juni in München begint en een maand later eindigt met de finale in Berlijn.Spanningen tussen de drie partijen van de regerende coalitie maken het onwaarschijnlijk dat de regering haar termijn uitdient. Er bestaat een grote kans op vervroegde verkiezingen in 2006. Dankzij de sterke mondiale vraag vanuit de telecomsector naar Estlands belangrijkste exportproducten blijft de economie echter voortzoeven, tegen een groeitempo dat meer weg heeft van een Aziatische tijger dan van een Europese luiaard. Ô IN DE GATEN HOUDEN: HET PAD NAAR DE EURODe hoge olieprijzen schragen een inflatie die wordt opgestuwd door factoren die samenhangen met de toetreding tot de EU in 2004. Als de prijzen in 2006 niet kunnen worden getemperd, loopt Estland het risico niet te voldoen aan de criteria voor de invoering van de euro begin 2007.De regering heeft zich voorgenomen de werkloosheid terug te dringen en dichter bij het EU-gemiddelde te brengen. Het is echter onwaarschijnlijk dat zij erin slaagt het vooropgestelde doel van 100.000 nieuwe banen tegen het einde van het jaar te halen. Tarja Halonen, de populairste politicus van het land, zal de aanval van premier Matti Vanhanen weten af te slaan en kan een tweede termijn als president in de wacht slepen. De economische groei zal stagneren doordat de vraag naar Finlands populairste exportproduct, telecommunicatieapparatuur, niet beantwoordt aan de verwachtingen. Ô IN DE GATEN HOUDEN: RELATIE MET RUSLAND De Franse politiek zal overheerst worden door de strijd om de opvolging van president Jacques Chirac in 2007. Die gaat tussen de premier, de patriciër Dominique de Villepin, en de minister van Binnenlandse Zaken, de populist Nicolas Sarkozy. De Villepin riskeert zich misnoegde werknemers en stakingen op de hals te halen als zijn pogingen om de werkloosheid terug te dringen niet meer succes hebben dan tot nog toe. De regering zal een verlaging van de inkomstenbelasting voor het tweede jaar op rij uitstellen, maar overschrijdt toch weer de geldende limiet van 3 % begrotingstekort binnen het eurogebied. Na een moeizaam 2005 zal de economische groei wat aantrekken, maar niet veel. Ô IN DE GATEN HOUDEN: PRIVATISERING Meer toerisme moet de investeringen van de Olympische Spelen in 2004 vervangen als belangrijkste, zij het minder efficiënte groeimotor. Internationale organisaties zoals het IMF blijven aandringen op maatregelen om het begrotingstekort aan te pakken, dat als gevolg van investeringen voorafgaand aan de Olympische Spelen is gestegen. Maar de reactie van de regering wordt niet inschikkelijker dan voorheen. De rechtse oppositiepartij Fidesz - Hongaarse Burgerunie - zal het goed doen in de parlementsverkiezingen van 5 mei. Zij zou als de best vertegenwoordigde partij uit de bus moeten komen. Blijft de zittende coalitie van de sociaal-democratische Hongaarse Socialistische Partij en de liberale Alliantie van Vrije Democraten echter intact, dan haalt die wellicht voldoende stemmen om Fidesz uit de regering te houden. Kan Fidesz een regering vormen, dan zal de partij voor een groot deel afstand nemen van het populistische platform dat haar zover heeft gebracht. De extra overheidsuitgaven tijdens het verkiezingsjaar zullen de economische groei stimuleren. Onenigheid tussen de huidige coalitiepartners, Fianna Fail en de Progressive Democrats, over het tempo van de hervormingen, maakt vervroegde verkiezingen nog voor het officiële einde van de termijn in 2007 steeds waarschijnlijker. De winnaar van die stembusslag zal in grote trekken vasthouden aan het huidige beleid, dat resultaten voorlegt waar heel Europa jaloers op is. Na de verkiezingen in de lente - of misschien al eerder - wordt premier Silvio Berlusconi geconfronteerd met het uiteenvallen van zijn regeringsalliantie, de Casa delle Libertá. De verkiezingen worden waarschijnlijk nipt gewonnen door de centrum-linkse Unione-alliantie onder leiding van voormalig premier en EU-commissievoorzitter Romano Prodi. Italië wedijvert met Portugal om de langzaamste groei in de EU. De verkiezingsbegroting voor 2006 stuwt het begrotingstekort op tot meer dan 4 % van het BBP. Ô IN DE GATEN HOUDEN: TORINO 2006 Ondanks eensgezindheid over de kernpunten van hun beleid, worden de meningsverschillen tussen de vier partijen van de regerende centrum-rechtse coalitie steeds duidelijker. Toch zal de regering de verkiezingen van eind 2006 halen. Daaruit treedt een vergelijkbare coalitie naar voren, zij het waarschijnlijk niet met precies dezelfde partijen. De economie blijft op volle kracht doorstomen. Een corruptieschandaal zou de Arbeidspartij wel eens tot zinken kunnen brengen. Als zij uit de regerende vierpartijencoalitie stapt, leidt dat tot vervroegde verkiezingen. De coalitie zal verder verzwakt worden door de onderhandelingen over de begroting voor 2006, die Litouwen in januari 2007 een probleemloze overstap naar de euro moet garanderen. Ô IN DE GATEN HOUDEN: OLIEZAKEN Komend jaar vindt een substantiële verlaging van bedrijfsbelastingen plaats, op voorwaarde dat de begroting voor 2006 wordt goedgekeurd en men zich eraan houdt. Tegelijk krijgen de overheidsuitgaven een zetje, dankzij extra inkomsten als gevolg van de hoge olieprijs. Belastingverlichting zal de consumptie stimuleren. De BBP-groei, die in 2005 slechts 0,5 % bedroeg, zal een sterk herstel kennen. Die opeenstapeling van goed economisch nieuws voor 2006 is wat premier Jan Peter Balkenende het 'zoet' noemt na het 'zuur' van de afgelopen jaren. Noorwegen mag een sterke stijging van de overheidsuitgaven verwachten, nadat de linksgeoriënteerde rood-groene coalitie van de Arbeidspartij, de Socialistisch Links Partij en de Centrumpartij, het na de verkiezingen van september 2005 voor het zeggen heeft. Er gaat meer geld naar gezondheidszorg en onderwijs, en naar een programma om werkgelegenheid te scheppen in de publieke sector. Die grote uitgaven worden gecompenseerd door een strikter monetair beleid. Tegen november 2006 moeten er verkiezingen worden gehouden, maar dat kan ook eerder gebeuren. De regeringscoalitie, bestaande uit de centrum-rechtse Oostenrijkse Volkspartij (ÖVP) en de Alliantie voor de Toekomst van Oostenrijk van de ultrarechtse leider Jörg Haider, is zwak. Na de verkiezingen komt de Sociaal-Democratische oppositiepartij waarschijnlijk aan de macht, in een brede coalitie met de ÖVP of de Groenen. De privatisering van Österreichische Post, de staatsposterijen, wordt de zwanenzang van de huidige regering. De vakbond van de postwerknemers heeft al met algemene stakingen gedreigd. Ô IN DE GATEN HOUDEN: EU-VOORZITTERSCHAP De recent gevormde regering, een coalitie van het centrum-rechtse Burgerlijk Platform (PO) en de rechtse partij Wet en Gerechtigheid (PiS), kan zich moeilijk profileren zolang meningsverschillen over het beleid haar efficiëntie ondermijnen. De coalitiepartijen raken het niet eens over een heel scala van onderwerpen, van privatisering (de PiS wil minder, de PO meer) tot monetair beleid (de PO is voor strikte onafhankelijkheid van de centrale bank, de PiS wil dat de politiek invloed kan uitoefenen). BBP-groei: 1,0 % BBP: 187 miljard dollar (koopkrachtpariteit: 219 miljard dollar) Inflatie: 2,4 % Aantal inwoners: 10,5 miljoen BBP per capita: 17.920 dollar Met een begrotingstekort dat in 2005 op 6,3 % afstevende, geldt Portugal als grootste overtreder van het geldende plafond van 3 % begrotingstekort binnen het eurogebied. De Portugezen halen de broekriem aan. Als gevolg daarvan zou het begrotingstekort naar 5 % moeten dalen. Ô IN DE GATEN HOUDEN: BOSBRANDEN Vladimir Poetins regime zal de positie van Rusland als hoofdleverancier van olie en gas consolideren - en die van de Russische staat als belangrijkste marktpartij in koolwaterstoffen. De fundamenten daarvoor werden gelegd in overeenkomsten uit 2005 die Rusland tot belangrijkste leverancier van het naburige Europa moesten maken en waarin een grotere staatscontrole over de olie-industrie (nu ongeveer een derde van de productie) werd bedongen. Er blijven twijfels bestaan over het vermogen van het Russische staatsapparaat om de sector efficiënt te beheren, maar momenteel maken de hoge olieprijzen de industrie tot een lucratieve onderneming. De door olie aangedreven economische groei zou moeten helpen om Poetins tanende populariteit wat op te krikken. Poetin krijgt ook de kans om internationaal de aandacht op zich te vestigen als voorzitter van de G8-top in juni in Sint-Petersburg. Ô IN DE GATEN HOUDEN: VERDWIJNENDE RUSSEN De populistische oppositiepartij Smer-Sociale Democratie profiteert van het ongenoegen over de liberale hervormingen van de zittende coalitieregering, om haar kansen bij de parlementsverkiezingen in september te vergroten. De partij zal waarschijnlijk de meeste zetels binnenhalen, maar heeft het moeilijk in haar zoektocht naar partners voor de vorming van een meerderheidsregering. Als de economische hervormingen van de huidige regering tot een verbetering van de levensstandaard leiden, zouden haar electorale kansen wel eens kunnen keren en zou zij aan de macht kunnen blijven. Een Smer-SD-regering zou veel vroegere hervormingen terugdraaien, terwijl een terugkerende coalitie ze verder zou uitwerken. Het ziet ernaar uit dat de hervormingen vruchten zullen afwerpen. De economie zal aantrekken en de inflatie neemt af. De lage arbeidskosten en de privatisering zullen buitenlandse investeringen aantrekken. De separatistische spanningen in Spanje kunnen toenemen door een herleving van Baskische plannen voor een referendum over feitelijke onafhankelijkheid. De decentraliserende krachten krijgen een bijkomende impuls doordat de kleine Catalaanse partij Esquerra Republicana de Catalunya (ERC) munt probeert te slaan uit haar positie tegenover de regerende Spaanse Socialistische Arbeiderspartij (PSOE), die van haar steun afhankelijk is. In het ergste geval leiden de eisen van de ERC voor overdracht van bevoegdheden tot vervroegde verkiezingen, maar de PSOE zou die waarschijnlijk winnen. De vastgoedboom gaat steeds meer op een zeepbel lijken die uiteen zou kunnen spatten, met desastreuze gevolgen voor de economische groei. De centrumrechtse oppositiebeweging, de Burgerlijke Democratische Partij, maakt een goede kans om de meerderheid te behalen tijdens de parlementsverkiezingen van juni 2006. Maar de marge zal niet groot genoeg zijn om alleen een regering te vormen. Ook de regerende Tsjechische Sociaal-Democratische Partij is aan een opmars bezig na het vertrek van haar onpopulaire leider Stanislav Gross en de installatie van Jiri Paroubek als premier. Wellicht lukt het de sociaal-democraten om aan de macht te blijven. Een sterke export stimuleert de economische groei, die twee keer zo snel gaat als het EU-gemiddelde. De regering van de conservatieve Partij voor Gerechtigheid en Ontwikkeling (AKP) onder leiding van premier Recep Tayyip Erdogan moet koorddansen tussen de eisen van de EU (waarvan Turkije lid wil worden) en een steeds luider klinkende nationalistische lobby. Als zij de economische omstandigheden gunstig acht, zal de regering haar mandaat proberen te verlengen via vervroegde verkiezingen. Officieel trekken de Turken pas in 2007 opnieuw naar de stembus. Ô IN DE GATEN HOUDEN: HACHELIJKE BETALINGEN De consumptieboom die het economische rentmeesterschap van minister van Financiën Gordon Brown lange tijd extra glans gaf, behoort definitief tot het verleden. Brown krijgt het zeer moeilijk zijn zelfopgelegde 'gouden regel' niet te breken. Die verbiedt hem te lenen om de lopende uitgaven over de conjunctuurcyclus heen te financieren. Maar een slimme verschuiving van het doel in juli 2005 biedt Brown al meer ruimte om raak te schieten. Browns prestaties zullen op de voet worden gevolgd door iedereen die tracht te voorspellen wanneer Blair zijn premierschap zal overdragen. Brown zelf doet weinig moeite om zijn ongeduld te verbergen en bij iedere tegenslag voor Tony Blair zullen de speculaties oplaaien. Maar de minister van Financiën blijft waarschijnlijk nog even in de wachtkamer. Brown mag dan veel praats hebben, Blair lijkt nog niet bereid om terug te treden. De regerende centrum-rechtse Liberaal-Nationale coalitie, geleid door premier John Howard, zal een versterkte parlementaire positie benutten om haar hervormingsprogramma te deblokkeren. Zij zal het jaar beginnen met de geplande arbeidshervormingen en zal vervolgens werk maken van de hervorming van het sociale stelsel en de verkoop van het meerderheidsbelang dat de staat heeft in Telstra, Aus- traliës belangrijkste telecombedrijf. Howards historische vierde termijn kan worden verstoord als minister van Financiën Peter Costello, jarenlang zijn rechterhand, een gooi doet naar het leiderschap. Over de oppositie hoeft Howard zich geen zorgen te maken, die heeft het te druk met haar eigen problemen. Kim Beazley, de leider van de Arbeidspartij, moet alle zeilen bijzetten om zijn partij bijeen te houden. De volgende fasen van een belastingverlichtingsplan in de begroting 2004-2005 zullen op de overheidsfinanciën drukken, die niettemin een overschot blijven vertonen. De grote vraag naar Australiës belangrijkste exportproducten zal bijdragen tot een respectabele BBP-groei. Ô IN DE GATEN HOUDEN: FOCUS OP AZIË Alle aandacht gaat naar het vermogen van de autoriteiten om het uit de hand gelopen investeringsniveau in sommige sectoren van de economie in te perken, zonder de mogelijkheden tot groei in andere sectoren te ondermijnen. Tot dusver slaagde de overheid erin met vrij ruwe maatregelen goede effecten te bereiken. De investeringen zijn wat afgenomen en hun niveau daalt waarschijnlijk nog verder. Niettemin leiden een gebrek aan de verfijnde mechanismen van een ontwikkelde markteconomie en problemen rond de opvolging van instructies in verafgelegen provincies tot een consolidatie van de onevenwichtige groei. Dat zal de vrees voeden dat de Chinese economische vooruitgang wel eens pijnlijk tot stilstand kan komen. Als de afkoelingsmaatregelen werken, zullen ze de groei beperken tot 8 %, en dat is bescheiden naar China's recente maatstaven. China's wereldwijde zoektocht naar natuurlijke hulpbronnen om zijn industriële revolutie op gang te houden, en naar het soort politieke invloed dat bij zijn economische slagkracht hoort, zal de relaties met andere wereldmachten belasten, van het nabije Japan tot het verafgelegen Amerika. Het wordt een onvermijdelijk thema op internationale forums. De communistische partij zal ook proberen de armere regio's van de vruchten van de snelle groei te laten genieten. Toch wordt de spanning tussen een regime met een onverminderde honger naar macht en steeds mondiger burgers almaar duidelijker. Ô IN DE GATEN HOUDEN: NIEUW VIJFJARENPLAN Hongkong, de opslagplaats van de wereld, zal de vertraging in de wereldhandel sinds 2004 sterk voelen. De discussie over de constitutionele voorzieningen voor de verkiezing van een nieuwe bestuurder in 2007, en over een nieuwe wetgevende vergadering in 2008, zal verdeeldheid zaaien en kan leiden tot een herhaling van de massademonstraties van 2003. India Premier Manmohan Singh zal zoeken naar een evenwicht tussen een voortzetting van de markthervormingen en de garantie dat ook de armen ervan kunnen profiteren. Hij doet dat als leider van de Verenigde Progressieve Alliantie, een onhandelbare coalitie die afhangt van de steun van het Links Front. Deelstaatverkiezingen in Kerala en West-Bengalen, waar het Links Front sterk staat, zullen de verhoudingen weer op scherp stellen. De recente sterke economische groei zet zich normaal gezien voort. Ô IN DE GATEN HOUDEN: VRIENDSCHAP MET AMERIKA Het jaar begint met spanning op twee fronten: de impact op het toerisme van de bomaanslagen op Bali en de enorme stijging van de brandstofprijzen in een poging het effect van de stijgende olie-importkosten op de begroting te beperken. Indonesiërs beschouwen goedkope brandstof als de gewoonste zaak ter wereld en prijsstijgingen hebben in het verleden al tot rellen geleid. De beslissing om de brandstofprijzen te verhogen, zal niettemin een positieve invloed hebben op buitenlandse investeringen. Ze bewijst ook dat president Susilo Bambang Yudhoyono vastbesloten is beleidshervormingen door te voeren, waaronder de verbetering van het investeringsklimaat en de aanpak van corruptie. Ô IN DE GATEN HOUDEN: ATJEH Premier Junichiro Koizumi treedt in september 2006 af. Hij start zijn laatste jaar gesterkt door een verpletterende overwinning in de onverwachte verkiezingen van september 2005. Koizumi gaat door met de stilgevallen privatisering van de post, de kwestie waardoor hij de verkiezingen won. Maar voorzichtigheid blijft het wachtwoord voor fiscale en andere hervormingen. De economie vertoont hoopgevende tekenen van bloei na een decennium van malaise. De binnenlandse vraag ziet er eindelijk wat sterker uit. Toch heeft Japan nog steeds een externe impuls nodig. De groeivertraging in de Verenigde Staten en China zal zich vertalen in een afvlakking van de Japanse groei. Het wordt een jaar van intens politiek gemanoeuvreer tussen de partijen, die zich voorbereiden op de verkiezingen van 2007. President Roh Moo-hyun ziet zijn gezag wegebben naarmate de loyaliteit verschuift naar zijn belangrijkste kandidaat-opvolgers. Dat populariteitsverlies schaadt ook zijn Uri-partij. De partij, een amalgaam van verschillende belangengroepen opgericht met als enige doel de president aan de macht te brengen, weet in de loop van het jaar niet meer welke kant ze op moet, waardoor op het vlak van hervormingen geen echte vooruitgang te verwachten valt. De economie zal sneller groeien dan in 2005, maar niet spectaculair snel. Het wordt een jaar van intens politiek gemanoeuvreer binnen de regerende peronistische partij, nu president Nestor Kirchner zich voorbereidt op een gooi naar een tweede ambtstermijn in 2007. De strijd zal zich afspelen onder peronisten, terwijl de ongeorganiseerde oppositie grotendeels vanaf de zijlijn toekijkt. De groeicijfers zullen sterk afnemen naarmate het herstel van de malaise in 2002 op capaciteitsproblemen botst. Ook in 2006 gaat de trend in dalende lijn. Ô IN DE GATEN HOUDEN: VERHOUDING MET IMF Het wordt erop of eronder voor voormalig vakbondsleider Luiz Inácio Lula da Silva, bij zijn poging om een derde ambtstermijn als president in de wacht te slepen. Zijn achterban wil belastingverhogingen om een economisch herstelplan te financieren, terwijl de markt om matiging vraagt. Lula zal voor het laatste kiezen, maar betaalt daar wellicht een prijs voor als hij in oktober probeert te worden herverkozen. Zijn kansen zouden moeten toenemen door een reeks renteverlagingen die de groei zullen stimuleren en die de centrale bank zal doorvoeren zolang de inflatie blijft afnemen. Premier Paul Martin heeft beloofd vervroegde verkiezingen uit te schrijven na de afronding van een onderzoek naar een partijfinancieringsschandaal tijdens een vorige kabinetsperiode van de zittende Liberale Partij. De stembusgang vindt waarschijnlijk plaats in maart. Een oplevende Conservatieve Partij in een nieuwe, gematigder snit, bedreigt de liberale dominantie. De centrale bank zal haar cyclus van monetaire verstrakking in het eerste deel van het jaar voortzetten en zo de trend in de Verenigde Staten volgen. Maar de macro-economische fundamenten blijven sterk en de economische groei zou de 2,7 % van 2005 moeten kunnen evenaren. De hoge overheidsuitgaven die werden opgenomen in de begroting van 2005- 2006, zullen bijdragen tot een sterke economie. Tegelijk kan een verbetering van de verhouding tussen de leninglast van de overheid en het BBP worden bereikt - dat in schril contrast met de ontwikkelingen in de VS. De verkiezingen die voor juli op het programma staan, zullen de overgang naar een meerpartijendemocratie consolideren. Die begon in 2002 met de overwinning van de Partido Accion National (PAN), nadat de Partido Revolutionario Institucional (PRI) zeven decennia lang onafgebroken in het zadel zat. De campagne voor het presidentschap (en voordien voor de partijnominaties) wordt een hevige strijd, en er zal weinig ruimte overblijven voor invoering van de beleidspunten. Door de lange periode tussen de verkiezing en de beëdiging van een nieuwe Mexicaanse president zal de politieke verlamming het hele jaar duren. Wie ook de verkiezingen wint, op de langere termijn blijft het regeringsbeleid overwegend pro-marktgericht met een nationalistisch tintje. 2006 zou zo'n jaar kunnen worden waarin veel gebeurt, maar weinig verandert. Bekende problemen zoals de zorgwekkende tekorten en de moeilijke toestand in Irak, blijven duren. De tussentijdse verkiezingen zullen leiden tot het bekende heen-en-weergedebatteer. Maar oplossingen blijven uit. De tekorten lopen op - tot 6,7 % voor de lopende rekening en 3,9 % voor de begroting. De opstanden in Irak blijven Amerikaanse en Iraakse slachtoffers eisen, waardoor het imago van de Verenigde Staten in het buitenland en dat van de regering-Bush thuis er verder op achteruitgaan. De tussentijdse verkiezingen zullen de Republikeinse overheersing in het Congres waarschijnlijk intact laten, zij het verzwakt. De regering zal het jaar in grote lijnen voortzetten zoals zij het begonnen is - met een gedeukte geloofwaardigheid - terwijl de vooruitzichten op de verwezenlijking van een ambitieus project in de tweede ambtsperiode geleidelijk verdampen. De Federal Reserve houdt vast aan een geleidelijk aantrekken van het monetaire beleid en de rente zal aan het eind van het jaar waarschijnlijk op 5 % staan. De groei zal vertragen. Ô IN DE GATEN HOUDEN: HERSTEL VAN ORKAANSCHADE Na goedkeuring van de grondwet in het referendum van oktober 2005, begint 2006 met de voorbereidingen voor de vorming van een nieuwe, vaste nationale regering. De soennieten die weinig bij het politieke proces te winnen hebben, blijven het beleid met geweld saboteren. De hoogste leider, Ayatollah Ali Khamenei, zal zijn invloed aanwenden opdat Mahmoud Ahmadinejad, de revolutionaire gardist die in 2005 president werd, de islamitische revolutie niet terugvoert naar het extremisme van de beginjaren. Nu de hervormingsgezinde groepen binnen de gevestigde machtscentra zijn geneutraliseerd, wil Khamenei voorkomen dat ze daar zodanig worden buitengesloten dat er een gevaarlijker verzetsbeweging kan ontstaan. De honger naar olie van de geïndustrialiseerde landen zal de Iraanse economie blijven ondersteunen. Hoge overheidsuitgaven zullen de particuliere consumptie stimuleren. Het tempo van de economische groei zal lichtjes dalen. Ô IN DE GATEN HOUDEN: KERNCENTRALES In maart worden er algemene verkiezingen gehouden. Premier Ariel Sharon en zijn nieuwe partij, Kadima, dagen de zittende coalitie van de Likoed-partij, inmiddels geleid door Benjamin Netanyahu, en de Arbeidspartij van Amir Peretz uit. De coalitie werd gevormd om Sharons plan voor terugtrekking uit de Gaza-strook en een aantal nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever uit te voeren. Wat in 2005 ook gebeurde. Omdat ze zich graag snel weer van hun traditionele rivaal willen distantiëren, zou de Arbeidspartij de begroting voor 2006 wegens te conservatief kunnen blokkeren. Het begrotingstekort kan de limiet die de regering voor het jaar heeft gesteld overschrijden, gezien de neiging van politici om vlak voor verkiezingen meer uit te geven. Dat zou echter niet meer dan een kortstondige oprisping zijn binnen een trend van lichte afname. De hoge energieprijzen zouden Saudi-Arabië voldoende extra opbrengsten moeten opleveren om nog jaren verder te kunnen. De autoriteiten zullen het geld gebruiken om de bevolking af te kopen. Die raakt steeds meer gefrustreerd over de ambivalente en trage aanpak van politieke hervormingen, die geenszins van een langetermijnstrategie getuigt. Met 15,2 % zal het overschot kleiner zijn dan de 18,1 % van 2005. De neerwaartse trend zal zich voortzetten tot het surplus in 2009 geheel verdwenen is. Ondanks de olieboom zal de economische groei niet buitengewoon zijn. Ô IN DE GATEN HOUDEN: WTO-LIDMAATSCHAP