OLIE DOMINEERT

De olieproducenten zullen de topplaatsen innemen in het wereldwijde klassement van de economische groei. Twee opkomende olieproducenten, Tsjaad en Equatoriaal-Guinea, zullen 's werelds snelst groeiende economieën vormen. Tsjaad gaat, vertrekkend van een erg lage basis, pijlsnel vooruit dankzij de aanleg van een nieuwe pijplijn. Daarna volgen Liberia en Irak, die er na een conflict weer bovenop komen. Vier Afrikaanse landen en vier voormalige sovjetrepublieken zitten eveneens in de toptien. Het klassement is gebaseerd op 150 landen waarvan het BBP voorspeld wordt door de CountryData van TheEconomist's Intelligence Unit. Landen die geen degelijke gegevens kunnen aanleveren, ontbreken. Afghanistan, bijvoorbeeld, waarvoor de beste gissing uitgaat van een groei met een derde of meer in 2004.
...

De olieproducenten zullen de topplaatsen innemen in het wereldwijde klassement van de economische groei. Twee opkomende olieproducenten, Tsjaad en Equatoriaal-Guinea, zullen 's werelds snelst groeiende economieën vormen. Tsjaad gaat, vertrekkend van een erg lage basis, pijlsnel vooruit dankzij de aanleg van een nieuwe pijplijn. Daarna volgen Liberia en Irak, die er na een conflict weer bovenop komen. Vier Afrikaanse landen en vier voormalige sovjetrepublieken zitten eveneens in de toptien. Het klassement is gebaseerd op 150 landen waarvan het BBP voorspeld wordt door de CountryData van TheEconomist's Intelligence Unit. Landen die geen degelijke gegevens kunnen aanleveren, ontbreken. Afghanistan, bijvoorbeeld, waarvoor de beste gissing uitgaat van een groei met een derde of meer in 2004. (groei van het BBP, in %) 1. Tsjaad58,0 2. Equatoriaal-Guinea23,0 3. Liberia20,0 4. Irak19,0 5. Kazachstan10,1 6. Georgië10,0 7. Turkmenistan10,0 8. China8,2 9. Azerbeidjan8,0 10. Mozambique8,0 Van slechts twee landen wordt verwacht dat de economie er in 2004 op zal achteruitgaan: Turkije (waar een muntcrisis op de loer ligt) en het Zimbabwe van Robert Mugabe. (groei van het BBP, in %) 141. Ivoorkust1,3 142. Zwitserland1,2 143. Paraguay1,2 144. Koeweit1,1 145. Haïti1,0 145. Seychellen1,0 147. Nederland0,9 148. Gabon0,6 149. Turkije-4,5 150. Zimbabwe-6,2 BBP-groei: 6,3 % (samengesteld) BBP: 40 miljard dollar Inflatie: 2,0 % Bevolking: 7,1 miljoen BBP per capita: 5540 dollar In 2004 wenkt voor alle Baltische staten het lidmaatschap van de EU en de Navo. Investeringen zullen in de drie landen de economie aandrijven. In Estland lijkt de regering stevig in het zadel te zitten, maar in Litouwen zal ze steeds meer aan stabiliteit verliezen naarmate de verkiezingen van oktober naderen. De volgende regering zal daar waarschijnlijk gevormd worden door een nieuwe formatie, de Liberale Centrumunie. De spanningen in de vierpartijencoalitie van Letland zullen nog toenemen, vooral dan over de snelheid van de economische hervormingen. Maar tot een breekpunt zal dat niet leiden. Jobcreatie zal de belangrijkste prioriteit vormen voor de regering. De voorgestelde stimuli voor de werkgevers om mensen aan te werven, zullen echter belemmerd worden door de hoge schuldenlast van de overheid. Er zal enige vooruitgang geboekt worden bij de liberalisering van de telecom- en de energiemarkt, gebieden waarop België een achterblijver was. De economie zal traag aantrekken, samen met die van de buurlanden. Naar verwachting zullen de algemene verkiezingen vervroegd worden naar 2004. De regerende coalitie, geleid door de Nationale Beweging Simeon II, heeft nog altijd een meerderheid in het parlement, maar de meningsverschillen binnen de partij worden dieper en er zijn steeds meer afvalligen. De oppositiepartij, de Bulgaarse Socialistische Partij, richt haar aandacht vooral op de onvervulde beloften van de regeringspartij en zou vervroegde verkiezingen waarschijnlijk winnen. Bulgarije wordt in 2004 lid van de Navo. Het EU-lidmaatschap ligt een pak verder in het verschiet. Als streefjaar werd 2007 vooropgesteld, maar als de EU het moeilijk krijgt om de tien nieuwelingen van 2004 te absorberen, zou de aanvraag van Bulgarije wel eens vertraging kunnen oplopen. IN DE GATEN HOUDEN De georganiseerde misdaad. De EU heeft gerechtelijke hervormingen geëist en dat is niets te vroeg. Aantijgingen van banden tussen prominente leden van de Nationale Beweging en de georganiseerde misdaad zullen de druk op de ketel houden.Anders Fogh Rasmussen, de liberale leider van Denemarkens centrum-rechtse minderheidscoalitie, is een populair man en de oppositie is zwak. Rasmussen zal weliswaar de hulp van de Deense Volkspartij blijven nodig hebben om wetten uit te vaardigen, maar hij zal rustig verder kunnen cruisen, minstens tot de volgende verkiezingen in de tweede helft van 2005. Rokers en drinkers zullen de verlagingen van de accijnzen op alcohol en tabak toejuichen. Gerhard Schröder is geen populair man. De meeste Duitsers wantrouwen hem. Maar zijn coalitieregering lijkt voorlopig veilig, ondanks spanningen tussen de sociaal-democraten en de groenen. De regering zal dringende hervormingen van de arbeidsmarkt, de pensioenen en het ziekenzorgsysteem doorvoeren, maar niet hard genoeg: binnen de partij zullen buitenbeentjes toegevingen losweken, en de oppositie controleert de Bundesrat. De economie zal zich herpakken naarmate de export weer aantrekt. Een belastingverlaging, gepland voor 2005, wordt een jaar vervroegd, en dat is goed nieuws voor de consumenten. Maar de snellere groei zal voor een groot deel toe te schrijven zijn aan het grotere aantal werk- en winkeldagen in 2004. Intussen zal de begrotingsblues aanhouden: Duitsland zal voor het derde jaar op rij doorheen het 3 %-deficitplafond van de EU dringen. De premier van Finland, Matti Vanhanen, zal op zijn hoede zijn voor elke betrokkenheid bij het Europees defensiebeleid. Hij zal er veeleer de voorkeur aan geven om zich toe te spitsen op beter crisismanagement. De hervorming van de arbeidsmarkt is een prioriteit. De loonkosten liggen te hoog, de geschooldheid te laag en de bevolking veroudert snel. De Franse premier Jean-Pierre Raffarin trotseerde de vakbonden - en hun nationale protestmanifestaties - en drukte met succes de pensioenhervorming door. Zijn populariteit is echter aan het tanen. De kiezers zullen misschien niets voelen voor het volgende punt op zijn agenda: de toenemende ziektekosten fnuiken. De rechtstreekse rol van de staat in de economie zal teruggedrongen worden naarmate de belastingdruk wegvalt. De participaties van de staat in overheidsbedrijven worden afgebouwd en sectoren die nog altijd gedomineerd worden door vroegere staatsmonopolies worden stilaan opengezet voor concurrenten. In 2004 mogen we de gedeeltelijke privatisering van Electricité de France en Gaz de France verwachten. IN DE GATEN HOUDEN Twee presidenten: Jacques Chirac en George Bush spreken weer met elkaar, zij het mondjesmaat. Het nakende verkiezingsjaar kan Bush buitenshuis verzoeningsgezinder maken, maar Chirac hoeft niet te hopen op een uitnodiging op de ranch.De tijd begint te korten voor eerste minister Costas Simitis. In de lente worden verkiezingen gehouden en zijn Pasok-partij (die 19 van de voorbije 22 jaar aan de macht was) zal die waarschijnlijk verliezen, zij het met een kleine marge. De kiezers zijn de hoge werkloosheid en de zweem van corruptie beu. De partij Nieuwe Democratie, geleid door Costas Karamanlis, zal de nieuwe regering leiden. IN DE GATEN HOUDEN De Olympische Spelen, die terugkeren naar waar het allemaal begon. Coroebus won de allereerste loopwedstrijd in 776 voor Christus. De moderne Grieken zijn bezig aan hun eigen race om de aanleg van de olympische infrastructuur klaar te krijgen tegen de openingsceremonie.De politiek is opgesplitst in een links en een rechts kamp. Elke poging die door de regerende socialisten ondernomen zal worden om te snoeien in de begroting, zal door de Fidesz-oppositie omschreven worden als een poging om de Hongaar in de straat te verpauperen. Ironisch genoeg volgt de regering een klassiek belasting- en bestedingsbeleid: er worden grote stijgingen van de bestedingen verwacht en desnoods nog grotere belastingstijgingen. De zaak van verduisteringen bij K&H Equities, de makelaarsarm van Hongarijes tweede grootste commerciële financiële instelling, kan een aantal politieke carrières doen ontsporen. Het is een ondoorzichtige zaak, zelfs naar Hongaarse normen. Ze draait rond een heimelijke verstandhouding van beleggers in een plasticbedrijf, verdenkingen van misbruik van staatsfondsen en de politieke banden van een broker van K&H. Eerste minister Bertie Ahern zou in 2004 wel eens kunnen aftreden, als verlies bij de verkiezingen in het midden van het jaar zou leiden tot een revolte op de parlementaire banken. De regerende coalitie zal echter overleven. Een steviger Amerikaanse economie zal de Ierse export ondersteunen en de binnenkomende investeringen aanzwengelen. IN DE GATEN HOUDEN De lucht. Vanaf 1 januari zal het rookverbod uitgebreid worden naar alle bars, pubs en restaurants. Cafébazen voorspellen het verlies van 65.000 banen.Silvio Berlusconi's schaamteloze inspanningen om zichzelf af te schermen van vervolging wegens zakentransacties uit het verleden, zullen de Italiaanse politiek blijven domineren. Met haar ruime parlementaire meerderheid zal de regering 2004 waarschijnlijk wel overleven. Maar er zijn crisissen in de maak: de federale hervormingen zijn controversieel en de economie zal in het slop zitten. Onenigheid over de manier waarop de pensioenhervorming moet worden doorgevoerd, zal de regerende coalitie verdelen. Berlusconi spreekt stoere taal, maar uiteindelijk zal hij kiezen voor louter cosmetische veranderingen. De regering gaat in het offensief tegen de werkloosheid en het begrotingstekort. De banen in overheidsdiensten en de welzijnsuitkeringen zullen getroffen worden door harde besparingsmaatregelen. Stijgende loonkosten zullen de Nederlandse bedrijven die van de export afhangen schaden. Het land zal de EU vanaf juli gedurende zes maanden voorzitten, maar qua economische groei zal Nederland het nalopertje van Europa zijn. De economie op het vasteland (dus niet de offshore energiesector) verkeerde in 2003 in een recessie. Maar dat deed er nauwelijks toe: de olieprijzen lagen voor het tweede opeenvolgende jaar boven de 25 dollar per vat. De petroleumprijzen zullen in 2004 dalen, maar de industrie zal nog altijd investeringen aantrekken, zowel aan land als op zee, deels dankzij het grote aardgasproject Snohvit. De regering zal er veel slechter voorstaan. De door de conservatieven geleide coalitie kreeg rake klappen bij de lokale verkiezingen in 2003, die midden in haar ambtstermijn vielen. De werkloosheid ligt echter nog altijd hoog, en de oppositie zal dan ook niet erg happig zijn om hard uit te halen: ze zal de regering rustig laten voortstrompelen tot bij de verkiezingen in 2005. BBP-groei: 5,5 % BBP: 55 miljard dollar Inflatie: 9,0 % Bevolking: 47,7 miljoen BBP per capita: 1160 dollar Leonid Koetsjma, de door schandalen geplaagde president van Oekraïne, en zijn linkse tegenstanders stellen grondwettelijke veranderingen voor die het land moeten omvormen tot een parlementaire republiek. Beide zijden hebben weliswaar scherp uiteenlopende doelstellingen, maar allebei vinden ze dat verandering in hun eigen belang is. Voor Koetsjma biedt dat nog de beste vooruitzichten op het behoud van enige vorm van macht nadat zijn ambtstermijn afgelopen is. IN DE GATEN HOUDEN Viktor Joesjtsjenko. Als hervormingsgezinde oppositieleider en voormalig premier is hij een van de populairste politieke figuren in Oekraïne. Hij zou de belangrijkste kandidaat moeten zijn om de presidentsverkiezingen, die voor oktober gepland zijn, te winnen. Reken daar maar niet te veel op: Koetsjma is geen voorstander van vrije en eerlijke verkiezingen.Verwacht maar niet dat de regering het einde van 2004 haalt. De spanningen tussen de Oostenrijkse Volkspartij en de extreem-rechtse Vrijheidspartij ( FPÖ) zijn toegenomen. Wie draagt de schuld? De voormalige leider van de FPÖ en eeuwige herrieschopper Jorg Haider. De regering heeft haar pogingen om de begroting in evenwicht te krijgen opgegeven. Ze verwacht een tekort in 2004 en ook in de daaropvolgende jaren, naarmate verdere belasting- en pensioenhervormingen doorgevoerd worden. Ook de economie zal niet veel beterschap tonen. De tragere groei in de grotere omringende economieën zal Oostenrijk tegenhouden. IN DE GATEN HOUDEN De weerslag van de uitbreiding van de EU. Geen land ligt dichter bij het grensgebied van de Unie dan Oostenrijk, dat verwacht dat de uitbreiding investeringskansen zal scheppen voor zijn ondernemingen. Maar de Oostenrijkers maken zich ook zorgen over de stijgende immigratie en het toenemende jobverlies.De minderheidsregering, die geleid wordt door de Linkse Democratische Alliantie, is zwak en zal er in 2004 niet sterker op worden. Ze zal dan ook weinig doen om de openbare financiën te hervormen. In 2005 zijn er verkiezingen gepland, maar die zouden wel eens vervroegd kunnen worden. De economie zal het beter doen en rond de 4 % groeien. De financiële toestand van het Poolse bedrijfsleven is stilaan aan het verbeteren. Dat zou de investeringen opnieuw moeten aanzwengelen. Een weke zloty zal de exportgroei gaande houden. Polen komt in mei bij de EU. De relaties met de VS zullen stevig blijven: Polen controleert zijn eigen militair gebied in Irak. De gekwetste gevoelens met Frankrijk en Duitsland zullen stilaan genezen. Terwijl de oppositie gekweld wordt door schandalen, blijkt de coalitieregering die geleid wordt door de Sociaal-Democratische Partij steviger in de schoenen te staan. Premier José Manuel Durão Barroso is een doeltreffende economische hervormer gebleken. Portugal heeft de prijs betaald voor de excessen aan het einde van de jaren negentig. Het land ging gebukt onder een recordschuldenniveau, bedrijven en gezinnen beveiligden hun financiële positie, en de economie verzonk in de loop van 2003 in een recessie. De vooruitzichten voor 2004 zijn rooskleuriger naarmate de onevenwichten weer rechtgetrokken worden. Ook door de EU gefinancierde projecten zullen hun steentje bijdragen, net als de organisatie van het Europees Kampioenschap voetbal. Eind 2004 of begin 2005 zullen er parlementsverkiezingen gehouden worden. De sociaal-democratische minderheidsregering heeft in de loop van vorig jaar terrein verloren in de opiniepeilingen: de levensstandaard stijgt immers niet snel genoeg. Toch lijkt de oppositie nog niet sterk genoeg om de overwinning in de wacht te kunnen slepen. Premier Adrian Nastase zou wel eens naar voren kunnen treden als de volgende president. IN DE GATEN HOUDEN Het Europees lidmaatschap. Als Roemenië in 2007 wil toetreden, dan moet het de onderhandelingen tegen eind 2004 afronden. Dat veronderstelt dat de EU Roemenië uitroept tot een 'functionerende markteconomie'.Met een populariteitsgraad die constant meer dan 70 % bedraagt, zit Vladimir Poetin gebakken voor een nieuwe ambtstermijn als president na de verkiezingen van maart 2004. Veel Russen vinden hem ernstig, nuchter en efficiënt. Maar zijn tweede ambtstermijn wordt riskanter dan zijn eerste: de economische hervormingen zullen moeilijker door te voeren zijn, en ook het door de Tsjetsjenen gesteunde terrorisme vormt een bedreiging. De Russische groei werd aangedreven door de hoge energieprijzen. Veel lagere olieprijzen in 2004 en de voortschrijdende erosie van de concurrentiekracht van de export door de sterke roebel, zullen de Russische economie belemmeren, ondanks het ruggensteuntje van de geplande belastingverlagingen. In 2004 worden presidentsverkiezingen gehouden. Er zal intern gekibbel zijn binnen de vierpartijencoalitie van premier Mikulas Dzurinda. De conservatieve en de neoliberale vleugel zijn het over weinig zaken eens, en een afluisterschandaal in 2003 deed de zaken ook weinig goed. De regering moet de verkiezingen normaal gezien overleven, maar twee figuren uit de oppositie, Robert Fico en Vladimir Meciar, zijn wel de populairste politici van het land. De regering zal het belastingsysteem vereenvoudigen door een eenvormig tarief in te voeren van 19 % voor zowel de personen- als de vennootschapsbelasting. Dat zal de ondernemingen verblijden, én het zal de buitenlandse investeringen doen stijgen. De regering zal in 2004 de privatisering van de energiesector afwerken. De regerende centrum-linkse coalitie, opgepept door de euforie over de toetreding tot de EU, moet het normaal gezien goed doen tijdens de parlementsverkiezingen in oktober. Maar elke misstap tijdens de eerste paar maanden van het EU-lidmaatschap zal dankbaar aangegrepen worden door de oppositie. De regerende Partido Popular stevent af op een overwinning in de verkiezingen van maart 2004. De economie mag dan wel vertraagd zijn, ze doet het nog altijd beter dan haar grote EU-buren. Hoewel premier José Maria Aznar zal aftreden, is een soepele overgang naar nieuw leiderschap verzekerd. De steun van Aznar aan de oorlog in Irak maakte Spanje tot de sterkste VS-bondgenoot in Europa. Door de aflossing aan de top zal het buitenlands beleid van Spanje terugkeren naar de meer traditionele, gedeisde houding. De coalitieregering werd geteisterd door hevige begrotingstegenwind: de Tsjechische Sociaal-Democratische Partij, die de coalitie leidt, tracht onpopulaire besparingen door te drukken. De regering zal wel trachten bijeen te blijven, al was het maar om de toetreding tot de EU in mei vlot te laten verlopen. Maar net zo goed is de val van de regering mogelijk, net als vervroegde verkiezingen wanneer de onderhandelingen over een nieuwe regering zouden mislukken. De regering doet pogingen om zijn privatiseringsprogramma weer op gang te trekken. Dat stokte na een reeks van mislukte pogingen om participaties in Cesky Telecom, elektriciteitsproducent CEZ en het petrochemische bedrijf Unipetrol van de hand te doen. De onervaren AKP-regering lijkt voorlopig stevig in het zadel te zitten, maar er hangt opnieuw een economische crisis in de lucht. Een sterke daling van de waarde van het pond en een stijging van de inflatie zal naar verwachting opnieuw een recessie veroorzaken. De economie zal met meer dan 4 % inkrimpen. De schuldenberg blijft enorm, maar dankzij de hulp van het IMF lijkt een staking van betaling in 2004 onwaarschijnlijk. IN DE GATEN HOUDEN Kansen om toe te treden tot de EU. De hervormingen die nodig zijn om uitzicht te blijven hebben op het EU-lidmaatschap zullen de Turkse samenleving verdelen. Hervormingen van de burgerrechten en veranderingen in de Nationale Veiligheidsraad bedreigen de autoriteit van het leger.Weerspannige 'backbenchers' zouden Tony Blairs agenda voor de hervorming van de openbare diensten wel eens stevig kunnen afzwakken. De belangencoalitie die de alleenheerschappij van Labour ondersteunde sinds de partij in 1997 aan de macht kwam, zal geleidelijk uitrafelen. Maar een aanval op het leiderschap van Blair lijkt niet op handen te zijn. De prioriteit van de regering bestaat uit zichtbare verbeteringen aan sleutelsectoren van de openbare dienstverlening. Om dat te financieren, gingen de belastingen omhoog. Blair zal hopen dat de kiezers dat als een goede investering zullen beschouwen. De invoering van de euro is zo goed als helemaal van de agenda verdwenen. De sociaal-democratische minderheidsregering hangt voor steun in het parlement af van groen en links. Spanningen, vooral over begrotingskwesties, zetten die samenwerking onder druk. Dat driehoeksverbond zou wel eens kunnen openbreken in 2004. Als dat gebeurt, dan zal premier Goran Persson proberen voort te werken met de centrum-rechtse partijen. De economie zal er in 2004 langzaam bovenop komen. De investeringen staan al jaren op een laag pitje, de arbeidsmarkt lijdt nog altijd aan bloedarmoede en het effect van een sterke frank begint nu pas goed te slijten. Een sterkere Duitse economie kan soelaas brengen. De regering zal opnieuw proberen om de elektriciteitsmarkt te liberaliseren na een aantal eerdere mislukkingen. Daarna zijn de gasmarkt en de postdiensten aan de beurt. Al te veel vooruitgang zit er echter niet in. De regering zal dichter naar de EU opschuiven, maar ook niet meer dan dat. Zwitserland heeft er al mee ingestemd om roerende voorheffing te innen op intresten die verworven worden door EU-ingezetenen, maar het zal zijn wetgeving op het bankgeheim zeker niet versoepelen. De regering zal zich in 2004 meer bezighouden met binnenlandse vraagstukken. De hervormingen van de gezondheidszorg, het onderwijs en de arbeidsmarkt werden totnogtoe geblokkeerd in het Hogerhuis, maar dat doet er niet toe. Simon Crean, de leider van de Labour-oppositie, is niet bepaald populair en premier John Howard zal bij de verkiezingen die waarschijnlijk in de tweede helft van 2004 zullen plaatsvinden een nieuwe ambtstermijn in de wacht slepen. Na een lange boom-periode zal de vertraging op de woningmarkt in 2004 hard aankomen. Dat zal leiden tot lagere investeringen, maar de export zal weer aantrekken en de economie zal het redelijk goed doen. De formele machtsoverdracht aan de vierde generatie van leiders heeft plaatsgevonden, maar in de achterkamers blijft de machtsstrijd voortduren. President Hu Jintao zal meer leiderschap moeten tonen als hij zijn voorganger Jiang Zemin wil overtreffen. Hu, die zichzelf voordoet als een man van het volk, zou wel eens kunnen oproepen tot een grotere interne democratie binnen de partij. De economie dreigt te oververhitten naarmate de investeringen en de handel boomen.De regering zal haar zesjarenprogramma van uitgaven aan openbare werken insnoeren. Maar de groei van de Chinese export zal sterk blijven. IN DE GATEN HOUDEN De yuan. Hoe lang kan China zijn munt blijven vastpinnen aan de dollar tegen zo'n lage koers? De regering zal niet toegeven aan de druk van de VS om een grote revaluatie door te voeren, maar China zal in 2004 wellicht de transactiemarge verbreden.Het voorstel voor een wet die zogenaamde 'misdaden tegen de staat' zou bestraffen en dat in juli nog massademonstraties uitlokte, is van de agenda afgevoerd. Tenminste, toch tot na de verkiezingen voor de Wetgevende Raad in september. Administrator Tung Chee-hwa mag dan al een kogel ontweken hebben, hij blijft wankel en onpopulair. Als de pro-Tungpartij het niet goed doet, zou China hem wel eens kunnen dumpen, bijna zoals in een echte democratie. Een steviger economie zal de mensen opmonteren, vooropgesteld dat sars niet opnieuw opduikt. De uitvoer van Hongkong zal aanzwellen. Voor oktober zijn er algemene verkiezingen gepland en de grootste democratie ter wereld zou het wel eens hard te verduren kunnen krijgen. Als de regering campagne voert op een platform van hindoenationalisme, dan zullen extremisten daarin een excuus vinden om de moslims aan te vallen. De verkiezingen zullen in elk geval nipt zijn en de Congrespartij, die ooit zo dominant was, zal opnieuw sterk voor de dag komen. Is de economische take-off eindelijk in zicht? Geen ander land heeft zo ontgoocheld als India, maar de vooruitzichten klaren op. Outsourcing heeft software bijgebeend als een megagroei-industrie, en het handelsregime wordt vrijer. De begroting is nog altijd een warboel, maar het kapitaal stroomt binnen. IN DE GATEN HOUDEN De betrekkingen met Pakistan. Verwacht nog meer maatregelen om het zelfvertrouwen op te krikken tijdens de regionale top in januari, maar er komt geen oplossing voor het fundamentele dispuut rond Kashmir.In april worden er parlementsverkiezingen gehouden en in juni volgen de eerste rechtstreekse presidentsverkiezingen. Megawati Sukarnoputri zit nog in het zadel. Ze is niet populair, maar er zijn weinig alternatieven en dus zal ze waarschijnlijk winnen. Een hardere koers tegen het terrorisme kan haar van nut zijn, maar ze zal geremd worden door haar tolerantie ten opzichte van de inheemse corruptie, en haar partij zal zetels verliezen. De door de liberaal-democraten geleide regering zal de teugels stevig in handen blijven houden, dankzij de persoonlijke populariteit van premier Junichiro Koizumi en de fikse achterban van de partij. De economie zal zich verder herstellen. Jaren van bedrijfsherstructureringen zullen vruchten beginnen af te werpen en de investeringen de hoogte instuwen. De consumenten zullen bereid zijn om meer uit te geven, maar de drie hoofdproblemen van Japan - schuld, deflatie en demografie - remmen de economie af. Indien Japan besluit om met Amerika samen te werken op het vlak van verdediging met ballistische raketten, dan zal dat een diepgaande invloed hebben op de veiligheid in de regio. Het Japanse verbod op collectieve zelfverdediging zou dan afgeschaft moeten worden en de macht van de Amerikanen in de regio zou toenemen. Dat zou China verontrusten en in Noord-Korea zou de paranoia alleen toenemen. Helen Clark en haar Labour-regering zullen het uitstekend blijven doen in de opiniepeilingen. De National Party, die in de oppositie zit, zal een zwaai naar rechts maken om Clark tegen te werken en zichzelf meer te profileren. Een zwakkere groei van de export en een lagere bouwactiviteit zullen de economie doen vertragen, maar de begroting vertoont een fiks overschot. Een gedeeltelijke hernationalisering van de kwakkelende spoorwegen is waarschijnlijk. Het is mogelijk dat generaal Pervez Musharraf, de Pakistaanse president, zijn onefficiënte premier Zafarullah Jamali aan de dijk zet. De meest heikele kwestie is echter Musharraf zelf en de macht die hij zichzelf heeft toegekend. De oppositie wil daar een domper op zetten. Er komt waarschijnlijk een compromis uit de bus. Er staan verschillende grote verkoopacties van staatsactiva op het getouw, waaronder Pakistan State Oil en de regeringsparticipatie van 26 % in Pakistan Telecommunications. IN DE GATEN HOUDEN Afghanistan. De heropstanding van de Taliban in het naburige Afghanistan wordt gesteund door sympathisanten uit de Pakistaanse stammengebieden. Als Osama bin Laden nog leeft, zou hij daar wel eens kunnen zitten. Generaal Musharraf zal onder toenemende druk van de VS komen te staan om krachtdadig op te treden.De verstikkende regering van Singapore viert de teugels, of toch een beetje. Politiek zal er meer gedebatteerd mogen worden, maar niet over rassen- of religieuze kwesties. De planning tegen het terrorisme zal binnen de regering vooruitgang boeken. De economie zal in 2004 aanzienlijk verbeteren. De vraag naar elektronische producten stijgt. De winkels, hotels en restaurants, die zich herpakken van sars, zullen het ook veel beter doen. Vaarwel Chen Sui-bian. Hij zal waarschijnlijk de presidentsverkiezingen in maart 2004 verliezen tegen de gebundelde krachten van de twee belangrijkste oppositiepartijen. Lien Chan van de Kuomintang wordt waarschijnlijk de nieuwe president, met James Soong van de People First Party als zijn vice-president. Een sars-vrij 2004 en een sterkere groei in de VS zullen de Taiwanese economie ondersteunen. Maar de banksector hervormen en het aantal slechte leningen terugdringen, vereist een wetgevende onderbouw. Dat zal pas ten vroegste in mei kunnen gebeuren. De positie van premier Thaksin Shinawatra wordt alsmaar sterker. Zijn populistische economisch beleid en zijn moraliserende toontje kenden heel wat succes. Zijn Thai-Rak-Thai-partij zal waarschijnlijk haar coalitiepartners opslorpen en Thailand op die manier een eenpartijregering bezorgen. Thailand was in 2003 een van de best presterende economieën van Oost-Azië, en het land zal het ook nu goed blijven doen. De privatisering van staatsbedrijven zit in de pijplijn en er zal vooruitgang geboekt worden met de liberalisering van de telecomsector. Het zal er op het politieke toneel rumoerig aan toe gaan. President Rob Moo-hyun is voorbereid op de strijd, en stuurt aan op een referendum over zijn presidentschap. Als hij dan geen stevig mandaat krijgt, zou het kunnen dat hij aftreedt. De regerende partij is al verdeeld en in april komen er parlementsverkiezingen. Na een recessie in 2003 zal de economie steviger voor de dag komen. Een belastingverlaging en een bestedingsplan van de regering zullen daarbij helpen. IN DE GATEN HOUDEN Het nucleaire programma van Noord-Korea. Noord-Korea zal zijn atoomwapens niet opgeven zonder een veiligheidsovereenkomst met de VS, maar het is onwaarschijnlijk dat dat er komt. Gesprekken tussen de grote mogendheden zullen voortgaan. George Bush zal niet aanvallen in een verkiezingsjaar.In februari zal de voormalige minister van Financiën Paul Martin premier Jean Chrétien opvolgen, en hij zal naar alle waarschijnlijkheid algemene verkiezingen uitroepen voor het begin van 2004. Onenigheid onder de oppositiepartijen zal de liberalen aan een vierde opeenvolgende verkiezingsoverwinning helpen, misschien zelfs met een grotere parlementaire meerderheid tot gevolg. Zo'n 85 % van de Canadese uitvoer gaat naar de VS. Als de Amerikaanse economie in 2004 verbetert, zal hetzelfde gebeuren in Canada. Een belastingverlaging zal de consumentenbestedingen aanmoedigen, maar hogere intrestvoeten later op het jaar zullen beginnen te steken. IN DE GATEN HOUDEN De betrekkingen met de VS. Nu Chrétien vertrekt, zal de dooi inzetten. Martin zal meer uitgeven aan defensie en minder afhankelijk worden van de VN-Veiligheidsraad. Dat zal Amerika plezieren, maar intussen zullen de handelsproblemen voortwoekeren.President Vicente Fox zal zich meer moeten inlaten met de kiezers. Zijn partij kreeg een pak slaag bij de verkiezingen voor het congres. Alle partijen zullen een hoop heisa maken over meer samenwerking. Belangrijke hervormingen die tijdens de eerste jaren van Fox' ambtstermijn achterwege bleven (elektriciteit, belastingen, werkgelegenheid) zullen nu wel goedgekeurd worden, zij het in een verwaterde vorm. Een aantal grote openbare werken staat op stapel, zoals de uitbreiding van de luchthaven van Mexico City en verbeteringen aan het nationale wegennet. Heel wat van die projecten zullen uitgevoerd worden met publiek-private partnerships. De race naar het presidentschap zal in de loop van het jaar steeds intenser worden, maar president George Bush zal niettemin de verkiezingen in november winnen. De economie zal niet boomen, maar toch sterk genoeg staan om een gevoel te creëren dat het land op het juiste spoor zit. Irak blijft een grote bron van bezorgdheid, maar de democraten kunnen de Republikein niet kloppen als het over landsverdediging gaat. De politieke krijgskas van Bush zal overlopen. Na een trage start zal de economie in de lente levendiger worden naarmate de investeringen van de bedrijven duurzamer worden, fabrieken capaciteit toevoegen en meer werknemers aangeworven worden. De begroting zal echter een knoeiboel zijn: de kostprijs van Irak en Afghanistan, de gezondheidszorgprogramma's en de recente belastingverlagingen zal ontzagwekkend zijn. Bush zal een sterke groei nodig hebben om de fiscale teugels in handen te kunnen blijven houden. IN DE GATEN HOUDEN Het buitenlandse beleid. Internationaal is de VS wellicht onpopulairder dan ooit. Bush zal de brokken proberen te lijmen, maar zonder veel succes. Heel wat Europeanen zullen afstandelijk blijven. Iran en Noord-Korea zijn potentiële rampen. Bush wil geen nieuwe oorlog in een verkiezingsjaar, en kan die ook niet betalen. Maar de haviken zullen niet stilzitten als een van die twee landen een reële bedreiging zou worden.De economie stabiliseerde in 2003 en zal in 2004 met ongeveer 5 % groeien. De zwakke wisselkoers zal de export aanporren. Maar Argentinië is nog niet buiten gevaar. Het moet zijn buitenlandse schuld, waarvan het de betalingen gestaakt heeft, opnieuw beginnen af te betalen. Dat zal een grondige revisie van het budget vergen. De bevroren tarieven voor openbare voorzieningen zullen opgetrokken moeten worden om investeringen te financieren. President Néstor Kirchner gaat een moeilijk 2004 tegemoet. Zijn populariteit ging er spoorslags op vooruit na een aantal moedige politieke hervormingen, maar hij moet zich nu meer met de economie bezighouden. Zijn belangrijkste tegenspelers zitten in zijn eigen Peronistische partij. President Luiz Inácio Lula da Silva verbaasde zijn critici door een investeringsvriendelijk beleid te voeren. In 2004 zal hij overhellen naar zijn volgelingen aan de linkerzijde. Uitkijken dus naar een grotere belangstelling voor inkomensherverdeling, landhervormingen en sociaal welzijn. De economie zal, geholpen door een dalende inflatie en een verlaging van de intrestvoeten, beterschap tonen. De munt zal matig depreciëren en dat zal, samen met de stijgende vraag vanuit het buitenland, de export aanmoedigen. Na een golf van corruptieschandalen hebben de regerende Concertation-coalitie en de Alianza-oppositie elkaar gevonden rond een reeks politieke hervormingen. In de eerste plaats zal de ambtenarij minder gepolitiseerd worden. Maar met gemeenteraadsverkiezingen (oktober 2004) en presidents- en parlementsverkiezingen (2005) op til, is het land op weg naar een nieuwe confrontatie. De industriële productie zal uitbreiden. De groei zal drijven op het vrijhandelsakkoord met de EU en op overeenkomsten met de VS, Zuid-Korea en de Europese Vrijhandelsassociatie. Export zal de belangrijkste groeimotor worden. De politieke temperatuur stijgt naarmate de presidentsverkiezingen, die voor april 2004 gepland zijn, dichterbij komen. Regerend president Abdelaziz Bouteflika heeft het kabinet gezuiverd van de aanhangers van zijn rivaal Ali Benflis. Hij heeft er ook al allusie op gemaakt dat hij het parlement zou ontbinden om zijn aanspraak op een tweede ambtstermijn kracht bij te zetten. De productie van ruwe olie lag in 2003 ver boven het Opec-quotum van Algerije. In 2004 komt er wellicht meer discipline, zij het slechts tijdelijk. De groei zal ook gestimuleerd worden door de bouwactiviteiten na de vernietigende aardbeving van 2003. De export zal baat hebben bij de expansie van de gasproductie wanneer het In-Salahproject in gebruik wordt genomen. De regering van Hosni Moebarak zal voorrang blijven geven aan een veiligheidsaanpak. Nauwkeurig gecontroleerde betogingen voor de Palestijnse kwestie en tegen de bezetting van Irak zullen, weliswaar onder massale politieaanwezigheid, toegelaten worden. Maar de veiligheidsdiensten zullen hard toeslaan als die woede zich tegen de regering keert. Als de spanningen in de regio binnen de perken blijven, zal het toerisme opleven. Ook de export zou moeten aanzwellen wegens de waardedaling van de munt, en aanzienlijke overheidsbestedingen zouden de economische groei moeten ondersteunen. Een grotere rol voor de Verenigde Naties in de nasleep van het Amerikaanse gestuntel zal leiden naar een geloofwaardiger interimregering. Een uitbreiding van de coalitie- en Iraakse troepen, gekoppeld aan een snellere overgang naar zelfbestuur in Irak, zou meer veiligheid moeten opleveren. De militaire bezetting zou afgelopen moeten zijn tegen het midden van 2005. Een hervatting van de olieproductie op het niveau van vóór de oorlog komt er mogelijk pas tijdens het tweede kwartaal van 2004, ten vroegste. Maar de verhoogde productie vanaf die periode, samen met het trage herstel van de rest van de economie naarmate de wederopbouwbestedingen stijgen, moeten de groei in 2004 in de buurt van de 20 % brengen. IN DE GATEN HOUDEN De Iraakse banksector. De selectie van een dertien banken tellend consortium, geleid door J.P. Morgan Chase , dat de nieuwe Trade Bank van het land moet leiden, zal hen vaste voet geven in de handelskredietmarkt van Irak. Het consortium zal een vitale rol spelen bij de opleiding van een nieuwe generatie bankiers. De centrale bank zal haar imago van spaarpotje van het oude regime moeten afschudden.Zelfs al komt er een luwte in het geweld, dan nog zal het moeilijk zijn om vooruitgang te boeken in de vredesgesprekken met de Palestijnen als het om substantiële kwesties gaat. Om de budgettaire druk te verlichten, zal de regering trachten het privatiseringsprogramma versneld uit te voeren. De nationale luchtvaartmaatschappij El Al is al ten dele geprivatiseerd. Andere aandelenverkopen van overheidsparticipaties (in de Bank Leumi, de Discount Bank en het staatstelecommunicatiebedrijf Bezeq) zijn waarschijnlijk. IN DE GATEN HOUDEN De val van de regering. Het is waarschijnlijk dat de regering van Ariel Sharon maar kan aanblijven tot eind 2004 of begin 2005. De regering wordt nog altijd geconfronteerd met woede over de Israëlische raids op Palestijnse gebieden en over de bezetting van Irak. Koning Abdullah zal niet ernstig bedreigd worden. Hij is vrij populair en, wat belangrijker is, hij geniet de steun van het leger. De Iraakse vraag naar buitenlandse goederen zal verder aanzwellen, en dat zal een krachtige motor zijn voor de Jordaanse economie. Ook de Amerikaanse aankopen van Jordaanse goederen, vooral textiel, zullen toenemen. Bij de Keniaanse president Mwai Kibaki is de euforie over zijn overwinning weggeëbd. Zijn bekwaamheid zal sterk op de proef worden gesteld wanneer hij poogt om zijn broze coalitie bij elkaar te houden. Een herstel van het toerisme, in combinatie met een verhoogde handels- en financiële activiteit, moet de groei aanzwengelen. Ook de terugkeer van de buitenlandse hulp zal daarvoor zorgen. Kenia zal echter gebukt gaan onder een versleten infrastructuur, zwakke instellingen en een broze economie. Saudi-Arabië organiseert in 2004 gemeenteraadsverkiezingen. Naarmate de Iraakse olieproductie herneemt en de output van Venezuela en West-Afrika toeneemt, zal de markt overspoeld worden met ruwe olie. De Opec zal beperkingen opleggen en Saudi-Arabië zal misschien minder olie bovenhalen, maar de gemiddelde olieprijzen zullen niettemin dalen. Thabo Mbeki zal in 2004 herverkozen worden als president, en het regerende African National Congress zal zijn meerderheid in het parlement gemakkelijk kunnen behouden en zijn positie verstevigen in de provinciale raden. De consumenten zullen meer besteden dankzij de lagere belastingen en inflatie, de verbetering van de arbeidsmarkt en de lagere intrestvoeten. De investeringen zullen opleven naarmate de privatisering meer buitenlands kapitaal aantrekt. EUROPA BELANGRIJKSTE GEBEURTENIS: Uitbreiding van de Europese Unie. Tien nieuwe lidstaten treden toe op 1 mei. WILDCARD: Referendums over een nieuwe EU-grondwet. Zullen de kiezers in opstand komen?