Enkele jaren geleden werd een belastingvoordeel ingevoerd voor wie investeerde in een filmproductie. De taxshelter voor de filmindustrie werd een groot succes. Zo'n systeem wordt sinds 1 juli ook opgezet ten voordele van startende ondernemingen. De federale overheid wil investeerders aanmoedigen om risicokapitaal te verschaffen aan starters, in ruil voor een belastingvermindering. Aan dat voordeel zijn wel een aantal voorwaarden gekoppeld.

Binnenlandse vennootschap

De begunstigde onderneming moet een binnenlandse vennootschap zijn. Ook vennootschappen waarvan de maatschappelijke zetel, de belangrijkste inrichting of de zetel van bestuur gevestigd is in een andere lidstaat van de Europese Economische Ruimte en die een Belgische poot hebben, komen ervoor in aanmerking. De starters moeten na 1 januari 2013 zijn opgericht. Het maakt niet uit welke activiteit de onderneming heeft. Alle sectoren komen in aanmerking.

Niet elke vennootschap kan aanspraak maken op fondsen via de taxshelter. De volgende vennootschappen zijn ervan uitgesloten: vennootschappen die worden opgericht om management- of bestuurdersovereenkomsten af te sluiten; vennootschappen die worden opgericht naar aanleiding van een fusie of een splitsing van vennootschappen; thesaurie-, financierings- of beleggingsvennootschappen; vennootschappen die hun belangrijkste inkomsten uit vastgoed halen; vennootschappen die in het verleden al dividenden hebben uitbetaald; beursgenoteerde vennootschappen en ondernemingen in moeilijkheden.

Kmo of micro-onderneming

De startende onderneming moet een kmo of een micro-onderneming zijn. Het onderscheid is belangrijk om te weten welke belastingvermindering de investeerder krijgt.

Een kmo is volgens de vennootschappenwet een vennootschap waarvan het gemiddelde personeelsbestand gedurende het jaar niet meer bedraagt dan 100. Kmo's die aanspraak kunnen maken op financiering uit de nieuwe taxshelter moeten beantwoorden aan minstens twee van de drie volgende criteria: met inbegrip van de dochterondernemingen op jaarbasis een gemiddeld personeelsbestand van maximaal 50 werknemers hebben; per jaar een omzet tot 7,3 miljoen euro exclusief btw halen; of een balanstotaal dat niet hoger is dan 3,65 miljoen euro.

Een micro-onderneming is een vennootschap die minstens aan twee van de drie volgende criteria beantwoordt: een gemiddeld personeelsbestand op jaarbasis van maximaal 10 werknemers; een maximale jaaromzet van 700.000 euro exclusief btw; of een balanstotaal van maximaal 350.000 euro.

Natuurlijke persoon

U hebt alleen recht op een fiscaal voordeel als u als natuurlijke persoon investeert in een startende onderneming; vennootschappen komen niet in aanmerking voor het voordeel. U moet de aandelen minimaal vier jaar (48 maanden) bijhouden, behalve als de vennootschap failliet zou gaan. Stapt u binnen de vier jaar toch uit de vennootschap, dan wordt de belastingvermindering teruggenomen in verhouding tot het aantal maanden die nog resteren tot de vier jaar voorbij zijn.

Ook werknemers van de startende vennootschap en familieleden van de bedrijfsleider of van de bestuurders-aandeelhouders -- bijvoorbeeld hun huwelijkspartner, hun ouders en hun kinderen, zelfs als die minderjarig zijn -- mogen investeren in het bedrijf en hebben recht op een belastingvoordeel. Dat geldt niet voor financiering die wordt ingebracht door de bedrijfsleider of de bestuurders zelf.

U mag maximaal 100.000 euro per jaar investeren. Uw aandeel in het bedrijf mag niet meer bedragen dan 30 procent van het maatschappelijk kapitaal. Boven die grens wordt de belastingvermindering afgetopt op 30 procent.

Belastingvermindering

Het fiscale voordeel wordt toegekend in de vorm van een belastingvermindering. Door het hoge percentage ervan -- 30 of 45 procent van het geïnvesteerde bedrag -- berekent u het beste op voorhand of u dat voordeel helemaal kunt benutten. Stel dat u het maximum van 100.000 euro investeert en dat u daarop een belastingvermindering van 45 procent krijgt. Als u na aftrek van alle kosten en andere voordelen 30.000 euro belasting betaalt, verliest u 15.000 euro van het fiscale voordeel. Dat surplus wordt niet terugbetaald, en u kunt het ook niet overdragen naar het volgende jaar. Voordat u een investering doet, doet u er dus verstandig aan een fiscalist of een boekhouder in de arm te nemen. Vraagt hem een simulatie te maken van het fiscale voordeel.

De belastingvermindering bedraagt 45 procent van het geïnvesteerde bedrag als de inbreng gaat naar een micro-onderneming, en 30 procent als die gaat naar een kmo. Bij die belastingvermindering komt nog de uitgespaarde gemeentebelasting. Als u in een gemeente met een aanvullende gemeentebelasting van 7 procent woont, loopt het voordeel op tot 32,10 procent (30 % x 1,07) of 48,15 procent (45 % x 1,07).

U moet het geïnvesteerde bedrag opgeven bij uw aangifte voor de personenbelasting. Als u in 2015 belegt in een startende vennootschap, doet u dat op de aangifte die u moet indienen voor 30 juni 2016.

Bijkomende voorwaarden

Een investering in de taxshelter voor starters moet nog aan enkele voorwaarden voldoen. Ze moet gebeuren binnen de vier jaar na de oprichting van de onderneming. Een vennootschap mag maximaal 250.000 euro ophalen via de taxshelter. De investering moet gebeuren in aandelen op naam, die de vennootschap nieuw heeft uitgegeven naar aanleiding van haar oprichting of van een kapitaalverhoging binnen de vier jaar na de oprichting.

De inbreng moet in geld gebeuren. Investeren in natura -- bijvoorbeeld met schuldeffecten, opties, warrants en andere financiële instrumenten -- kan dus niet. Ook de verkoop van aandelen komt niet in aanmerking voor een fiscaal voordeel.

Over de kop

Als aandeelhouder doet u er verstandig aan rekening te houden met het risico dat de startende onderneming over de kop gaat. U bent geen bevoorrecht schuldeiser en wordt betaald nadat alle andere bevoorrechte schuldeisers -- zoals de fiscus, de RSZ en de banken -- zijn vergoed.

JOHAN STEENACKERS

Alleen natuurlijke personen kunnen investeren via de taxshelter. Vennootschappen komen niet in aanmerking voor het fiscale voordeel.

Een investering in een starter via de taxshelter moet in geld gebeuren. Investeren in natura kan niet.