De recente milieuramp in Brazilië kon op geen slechter moment komen voor Vale en BHP Billiton, de twee belangrijkste concurrenten van Rio Tinto op de ijzerertsmarkt. Beide bedrijven zijn partners in de joint venture Samarco Mineraçao, die verantwoordelijk wordt gesteld voor de breuk van een dam in Bento Rodrigues. Giftig afvalwater overspoelde een dorp en bereikte de kust. De schade door de vervuiling wordt geraamd op minstens 5 miljard dollar. De milieuramp komt boven op de impact van de fors gedaalde ijzerertsprijs en de lage prijzen van de basismetalen.
...

De recente milieuramp in Brazilië kon op geen slechter moment komen voor Vale en BHP Billiton, de twee belangrijkste concurrenten van Rio Tinto op de ijzerertsmarkt. Beide bedrijven zijn partners in de joint venture Samarco Mineraçao, die verantwoordelijk wordt gesteld voor de breuk van een dam in Bento Rodrigues. Giftig afvalwater overspoelde een dorp en bereikte de kust. De schade door de vervuiling wordt geraamd op minstens 5 miljard dollar. De milieuramp komt boven op de impact van de fors gedaalde ijzerertsprijs en de lage prijzen van de basismetalen. Voor de goede huisvader-belegger lijkt Rio Tinto dan een beter alternatief. Het bedrijf is de tweede mijngroep ter wereld. IJzererts leverde vorig jaar ongeveer drie kwart van de bedrijfswinst (ebit) op. Daarnaast is Rio Tinto onder meer actief in koper, bauxiet (de basisgrondstof voor aluminium), steenkool en diamant. Er lijkt voorlopig geen einde te komen aan de daling van de ijzerertsprijs. Midden december viel de prijs van een ton erts voor het eerst sinds 2009 terug onder 40 dollar. IJzererts werd dit jaar al een derde goedkoper en noteert zelfs 70 procent onder de top van 2011. De oorzaak is de aanhoudend slabakkende staalindustrie. China, dat meer dan de helft van het wereldwijde staal maakt, produceerde vorig jaar 3 procent minder dan in 2014. Voor 2016 wordt zelfs op een verdere daling met 5 procent gerekend. Intussen lopen de ijzerertsvoorraden in China op, waardoor er minder wordt geïmporteerd. Toch neemt de productie van ijzererts nog elk jaar toe. Rio Tinto mikte voor 2015 op 340 miljoen ton. De strategie van de drie grote ijzerertsproducenten bestaat erin via schaalvoordelen de productiekosten te doen dalen en de kleinere aanbieders uit de markt te prijzen. Dankzij de goedkope Australische dollar, de lage olieprijs en de doorgedreven automatisering van het productieproces (onder meer met zelfrijdende trucks) heeft Rio Tinto zijn productiekosten teruggedrongen tot onder 20 dollar per ton. Zelfs tegen de fors gedaalde prijs zijn de ijzerertsactiviteiten nog altijd winstgevend. Dat is ook nog bij BHP Billiton en Vale het geval. Een verdere prijsdaling van ijzererts op korte termijn mag niet worden uitgesloten. Rio Tinto heeft zijn prognose voor de kapitaaluitgaven in de periode 2015-2016 verder verlaagd naar 5 miljard dollar. Aanvankelijk was dat nog 9 miljard dollar en in 2012 spendeerde de grondstoffenreus nog 17 miljard dollar. De groep maakt ook een prioriteit van de aandeelhoudersvergoeding. De winstuitkering van 4,1 miljard dollar levert tegen de huidige koers een brutodividendrendement van ongeveer 8 procent op. Dat is mogelijk omdat de groep er financieel beter voorstaat dan haar sectorgenoten, met een nettoschuld van minder dan 2 keer de bedrijfskasstroom, tegenover ruim 3 keer voor Vale en BHP Billiton. Het aandeel noteert ook in de buurt van 6 keer de verwachte verhouding tussen de ondernemingswaarde (ev) en de bedrijfskasstroom (ebitda) voor 2016. Dat is de laagste waardering sinds 2008. Danny Reweghs