Michael Vlerick, zoon van de bekende West-Vlaamse topondernemer Philippe Vlerick (KBC, BIC Carpets, Pentahold), fileert in De tweede vervreemding grote wereldproblemen als migratie, armoede, duurzaamheid, milieu en globalisering. Michael Vlerick is wetenschapsfilosoof en doceert aan de universiteit van Tilburg. Hij is optimistisch en serveert in zijn boek recepten om tot een betere wereld te komen. Defaitisme is niet aan hem besteed, al blijft hij ook niet blind voor zaken als terreur, godsdienstoorlogen of het protectionisme van Donald Trump en China.

Vlerick begrijpt de bezorgdheid over bepaalde internationale ontwikkelingen. Een economische crisis in Azië laat zich meteen voelen op de Europese beurzen. Een conflict in het Midden-Oosten brengt een migratiegolf op gang. De globalisering is zichtbaarder dan ooit en leidt tot onzekerheid en vervreemding. Vandaar ook de titel van het boek. De eerste vervreemding kwam er volgens de auteur met de landbouwrevolutie. De tweede vervreemding slaat op de vaststelling dat een nationale samenleving niet meer los kan staan van wat elders gebeurt.

Vandaar Vlericks stelling dat er voor alle grote wereldproblemen maar één oplossing is: radicale samenwerking. Laat net dat in de geschiedenis van het mensdom een pijnpunt zijn. De mens is biologisch gemaakt om te leven in groepen van zo'n 150 individuen. Zo leefde de anatomisch moderne mens samen voor het overgrote deel van zijn geschiedenis. Maar samenwerking is onvermijdelijk, aldus Vlerick. Er zijn in het verleden meer samenwerkingsverbanden geweest dan men denkt, onder meer dankzij de ontwikkeling van de handel.

Voor wie in deze tijden van populisme, polarisering en toenemend protectionisme twijfelt aan de nood aan samenwerking, heeft Vlerick een antwoord klaar. De globalisering heeft haar voordelen getoond. Ze heeft voor meer welvaart gezorgd. "Alle cijfers tonen aan dat de mensen in ontwikkelingslanden zelfs sneller verrijken dan mensen in economisch ontwikkelde landen", aldus Vlerick. "Globalisering leidt overal tot een meer vreedzame, een meer rechtvaardige en een meer welvarende samenleving." Dat er nu een middenklasse van honderden miljoenen Chinezen is ontstaan, is daar het recentste voorbeeld van.

Michael Vlerick, De tweede vervreemding, Lannoo, 2019, 237 blz., 22,99 euro.