Vincent Van Dessel, de topman van Euronext Brussel, riep onlangs op de zender Kanaal Z op aandelen te kopen voor kinderen of kleinkinderen om ze met de beurs en met het nemen van risico kennis te laten maken. Hij gaf zijn eigen kinderen aandelen van de chocoladefabrikant Neuhaus cadeau voor hun eerste communie.
...

Vincent Van Dessel, de topman van Euronext Brussel, riep onlangs op de zender Kanaal Z op aandelen te kopen voor kinderen of kleinkinderen om ze met de beurs en met het nemen van risico kennis te laten maken. Hij gaf zijn eigen kinderen aandelen van de chocoladefabrikant Neuhaus cadeau voor hun eerste communie. Van Dessel bedoelde niet dat u het spaargeld van uw kinderen in aandelen moet investeren. Hij sprak over een cadeau onder de kerstboom of voor hun verjaardag, zoals een iPod of een Wii. U mag uw kinderen een aandeel cadeau doen, maar mag u ook aandelen of beleggingsfondsen kopen met het spaargeld van uw kinderen? En mag u ze vervolgens verkopen als u daar zin in hebt? "Waarom kopen niet meer Belgen een beleggingsfonds met het spaargeld van hun kinderen? Omdat het niet mag van de Belgische wetgever." Zo begon een gefrustreerde Hugo Lasat, de voorzitter van de Belgische vereniging van vermogensbeheerders Beama, zijn spreekbeurt voor professionele beleggers op de Trends & Morningstar Investment Summit eerder deze maand. De uitspraak van Lasat is te kort door de bocht. U kunt wel aandelen of beleggingsfondsen kopen voor uw kinderen, maar bij sommige banken moet u dat via een omweg doen. En u vraagt het beste goed op voorhand wat het beleid is van uw huisbank. Crelan zegt bijvoorbeeld: "Ouders kunnen effecten verwerven en deze vervolgens op een effectenrekening op naam van hun minderjarig kind plaatsen. Het minderjarig kind wordt dan eigenaar van de effecten. Een verkoop van de effecten door de ouders vereist dus een machtiging van de vrederechter." Het klinkt niet logisch dat u wel risicovolle beleggingen mag doen, maar u vervolgens niet mag ingrijpen als die belegging fout dreigt af te lopen. Crelan voorziet in één uitzondering: "Een herbelegging binnen de grenzen van het voorzichtig beheer". Ook Keytrade Bank, dat tot dezelfde groep behoort als Crelan, zegt dat de goedkeuring van de vrederechter nodig is bij de verkoop van bepaalde effecten, "behalve wanneer de effecten vervangen worden door gelijkaardige effecten". Het geld van minderjarige kinderen moet u beheren als een goede huisvader. Dat vertellen alle banken. Maar elke bank interpreteert dat anders. De ene bank staat ouders toe zelf de risico's van bepaalde beleggingen in te schatten en de risico's te spreiden. De andere bank neemt alle beleggingsbeslissingen voor u. Bij de grootbank BNP Paribas Fortis kunt u bijvoorbeeld wel een effectenrekening openen voor een minderjarig kind, maar daar wordt automatisch het meest voorzichtige, conservatieve profiel aan gekoppeld. "Aandelen horen hier niet thuis", luidt het. Ouders mogen het geld enkel in veilige spaarproducten en in obligaties stoppen. Volgens de economische theorie renderen aandelen op de heel lange termijn meer dan obligaties. Kinderen hebben een langere beleggingshorizon dan volwassenen, want ze leven langer en ze worden het eerste deel van hun leven onderhouden door volwassenen. Een goede huisvader zou volgens sommige financieel adviseurs ook kunnen oordelen dat hij het geld van zijn kinderen voor een deel in cash, een deel in obligaties en een deel in aandelen wil investeren. Zeker nu de spaarrente historisch laag is, en er een zeepbel op de obligatiemarkten in de maak is, klinkt dat niet zo gek. "Als ouders toch graag risicovollere producten willen kopen voor hun kinderen, kunnen ze deze best met eigen middelen aankopen en ze op een effectenrekening op hun eigen naam plaatsen", klinkt het bij BNP Paribas Fortis. "Zodra het kind meerderjarig is, kunnen de ouders via een bankgift deze effecten overzetten op de effectenrekening van het kind." Nog enkele voorbeelden van het beleid van de kleinere banken tonen aan dat er een grijze zone is. Bij Record Bank kunt u enkel effecten met kapitaalbescherming kopen met het geld van uw kinderen. Bij Keytrade Bank moet u gewoon bij elke beursverrichting bevestigen dat de verrichting volgens het goedehuisvaderprincipe gebeurt. Rabobank.be staat naar eigen zeggen alle transacties toe, ook alle aan- en verkopen van effecten, maar als er aanwijzingen zijn dat geplande transacties indruisen tegen de wettelijke bepalingen ter bescherming van de minderjarige, dan is de bank verplicht deze transacties tegen te houden of bijkomende inlichtingen te vragen aan de ouders. Er is een groot verschil tussen de wet sensu stricto en de dagelijkse rechtspraktijk. De wet zegt dat u het spaargeld van uw kinderen niet mag vervreemden. Maar wat is vervreemden? Sommige banken klasseren investeringen in aandelen onder de noemer vervreemden. Bij de meeste banken hebt u echter geen machtiging nodig van de vrederechter om het spaargeld van uw kinderen bijvoorbeeld te gebruiken om er een fiets mee te kopen. Het idee daarachter is dat u het geld niet vervreemdt, maar omzet in een ander voordeel dat ook deel uitmaakt van het vermogen van uw kind. Een fiets van 500 euro is binnen twintig jaar geen 500 euro meer waard, maar het kind heeft wel jaren plezier kunnen beleven aan zijn fiets. Blijft natuurlijk de vraag hoe de bank uw intenties controleert bij een afhaling van het spaargeld. Bij de internetbank Fortuneo bijvoorbeeld moet u schriftelijke instructies geven met een handtekening en een motivering om het spaargeld van uw kinderen te mogen afhalen. De grootbank Belfius maakt naar eigen zeggen geen problemen van de opvraging van intresten of kapitaal door de ouders van de spaarrekening van hun kinderen. Ook de terugneming of de wederbelegging van effecten kan zonder de tussenkomst van de vrederechter. Verschillende banken bieden spaarrekeningen met een derdenbeding aan. Dat zijn rekeningen op uw naam, die op een vooraf bepaalde datum op naam van uw kind of kleinkind komen te staan. Tot dan houdt u de volledige controle. U kunt geld storten of afhalen zonder verantwoording af te leggen aan uw bankier. Daarnaast zijn er ook levensverzekeringen op de markt, met of zonder gewaarborgd rendement, die uitbetalen wanneer uw kind een bepaalde leeftijd bereikt. ILSE DE WITTEDe wet zegt dat u het spaargeld van uw kinderen niet mag vervreemden. Maar wat is vervreemden?