Toen Apple, het bedrijf met de hoogste waardering ter wereld, meedeelde dat het niet langer zou bekendmaken hoeveel iPhones of Macs het verkoopt, gonsde het op de beurs van de geruchten dat de "iPhone over zijn hoogtepunt is". Het lijkt niet meer dan een onbelangrijke bijstelling van de rapportage, maar ze weerspiegelt een bredere bezorgdheid dat de vraag naar smartphones daalt, en dat zendt schokgolven door de mondiale halfgeleidersector en andere toeleveranciers van onderdelen voor de iPhone.
...

Toen Apple, het bedrijf met de hoogste waardering ter wereld, meedeelde dat het niet langer zou bekendmaken hoeveel iPhones of Macs het verkoopt, gonsde het op de beurs van de geruchten dat de "iPhone over zijn hoogtepunt is". Het lijkt niet meer dan een onbelangrijke bijstelling van de rapportage, maar ze weerspiegelt een bredere bezorgdheid dat de vraag naar smartphones daalt, en dat zendt schokgolven door de mondiale halfgeleidersector en andere toeleveranciers van onderdelen voor de iPhone. Dat, gecombineerd met andere problemen zoals de dalende waarde van cryptovaluta en mondiale handelsoorlogen, doet de vrees toenemen dat de ooit zo bloeiende halfgeleiderindustrie voor een structurele terugval op lange termijn staat. "Er is ongerustheid dat de inkomsten van de chipbakers niet meer zo snel zullen groeien als verwacht. Als de mensen hun telefoons, tablets of games niet in hetzelfde tempo blijven upgraden of vervangen, zal dat een belangrijk signaal zijn dat de economie vertraagt", zegt Michael Arone, hoofd investeringsstrategie van het Amerikaanse State Street Global Advisors. De sector kreeg begin vorige week bovendien een zware klap toen Chinese onderzoekers bekendmaakten dat ze "overweldigend bewijs" hebben dat drie van de grootste producenten van geheugenchips ter wereld de antitrustregelgeving geschonden hebben. Er loopt een onderzoek naar de Zuid-Koreaanse bedrijven Samsung Electronics en SK Hynix, en naar het in Amerika gevestigde Micron. Die drie zijn goed voor meer dan 95 procent van de wereldproductie van DRAM-geheugenchips. De angst voor een vertraging van de wereldwijde economische groei, de toenemende handelsspanningen tussen de Verenigde Staten en China, neergaande Chinese beurzen en de waardedaling van cryptomunten zetten beleggers er ook toe aan risico's te mijden en veiliger oorden op te zoeken. Posities in cyclische technologie- en halfgeleideraandelen bouwen ze dan ook af. Sommige van de grootste halfgeleiderbedrijven ter wereld, zoals Taiwan Semiconductor, Samsung Electronics en Advanced Micro Devices, zagen hun koersen dan ook dalen in de afgelopen weken. Ook het Belgische X-Fab ontsnapte niet aan die trend. Meerdere bedrijven uit de sector hadden daarvoor zwakke derdekwartaalcijfers gerapporteerd, wat wijst op een overproductie van geheugenchips. Dat duidt dan weer op een afnemende vraag naar producten waarin die halfgeleiders ingebouwd zitten. Samsung Electronics, een van de grootste technologiegroepen van Azië, maakte eind oktober een recordkwartaalwinst bekend, maar waarschuwde niettemin voor een prijsdaling van geheugenchips door overproductie in China. Samsung haalt 80 procent van zijn inkomsten uit geheugenchips. Ook de ineenstorting van de prijs van cryptomunten weegt op de koersen van de halfgeleiderproductenten. Het 'mijnen' van die digitale munten, zoals de bitcoin, gebeurt via een complex algoritme dat veel computercapaciteit, en dus chips, vergt. Nu die cryptomunten minder waard zijn - de bitcoin zakte van meer dan 17.000 euro vorig jaar tot minder dan 4000 euro - daalt ook de vraag. TSMC, een van de grootste technologiebedrijven van Azië, zei bij de bekendmaking van zijn resultaten over het derde kwartaal dat "een aanhoudende zwakke vraag naar mining van cryptovaluta" een deel van zijn groei in het vierde kwartaal zou tenietdoen. Het Amerikaanse Nvidia, dat chips voor spelcomputers maakt, zag zijn beurskoers liefst 17 procent vallen nadat het bedrijf had moeten toegeven dat het zijn winstverwachtingen niet gehaald had. Het schreef dat toe aan de "cryptokater", doordat de cryptomining-activiteit geleidelijk afneemt en de chipsvoorraden blijven liggen. Beleggers zijn ook zeer bezorgd over de mogelijke gevolgen van een aanhoudende handelsoorlog tussen de Verenigde Staten en China. Die ongerustheid uit zich in dalende beurzen. "Veel aandelen zijn afgestraft door de handelsspanningen, dus zal elke verbetering op korte termijn leiden tot een opluchtingsrally", meent William Yuen, een fondsmanager van Invesco in Hongkong. Ondanks de tegenslagen hebben beleggers vertrouwen in de vooruitzichten voor de halfgeleidersector op de lange termijn, deels omdat er een groeiende vraag naar is in sectoren als de industrie en de automobielsector, die in toenemende mate een beroep doen op robotica en artificiële intelligentie. Chris Retzler, portefeuillebeheerder bij Needham Funds, stelt dat halfgeleiders een barometer zijn voor de economie in brede zin. "Halfgeleiders spelen een steeds grotere rol in de wereldeconomie en in het leven van ons allemaal. In sectoren zoals gezondheidszorg, energie en auto's neemt het gebruik van chips toe", zegt hij. De zwakte van de aandelenprijs kan een aantrekkelijk instapmoment zijn voor beleggers die geloven in dat groeiverhaal. "Van de grote Aziatische technologiebedrijven is het aandeel van Samsung momenteel het goedkoopst", stelt Oliver Cox, fondsmanager bij J.P.Morgan Asset Management. "Geheugenchips blijven de belangrijkste bron van inkomsten en Samsung is daarin de wereldleider, zowel in aandeel, winstgevendheid als technologisch vermogen." "Deze omstandigheden", stelt Cox, "vormen een klassieke test van wat de beleggers voor de lange termijn verwachten. We hebben onze riskante posities bij de grote technologiebedrijven versterkt." Dat is de lange termijn. In de komende maanden zullen de koersen waarschijnlijk nog dalen door de geopolitieke en de economische onzekerheid. Dat is ook de verwachting van Casey McLean, investeringsanalist bij Fidelty International. Hij baseert zich op de neerwaartse bijstellingen van de winstprognoses, die de techbedrijven uitsturen. McLean gaat ervan uit dat de correctie van de techaandelen voor twee derde achter de rug is. Op een herstel zal het nog even wachten zijn, meent hij, omdat het "een paar kwartalen zal duren eer de opgebouwde voorraden weer geslonken zijn". Beleggers hopen dat de komende G20-top tekenen brengt van een verzoening tussen China en de VS, ook al zullen hartelijke woorden met scepsis bekeken worden nu de beleggers zich schrap zetten voor een nieuwe reeks handelstarieven die begin volgend jaar van kracht worden.