Straks dé supermacht ?
...

Straks dé supermacht ?Zoals het fenomeen-Japan de voorbije vijftien jaar de economische agenda naar zijn hand zette, zo worden de volgende vijftien jaar wellicht beïnvloed door de Chinese opkomst. Vanzelfsprekend blijven er hemelsbrede verschillen. De managementlessen blijven uit (het slabakkende) Japan aanrollen, maar de economische stootkracht komt van zijn alsmaar aan potentie winnende reusachtige buur. Die evolutie blijkt eens te meer uit het ronduit indrukwekkende De eeuw van China. Laat u niet misleiden. De uitgave oogt als een zoveelste dure koffietafelboek, maar onder die glimmende kaft met ansichtallure schuilt een spectaculair analytisch overzicht van de hand van Annping Chin, docente mentaliteitsgeschiedenis aan de universiteit van Yale en Jonathan Spence, hoogleraar geschiedenis aan Yale en de gerenommeerde China-kenner bij uitstek. Zelfs de talloze foto's zijn imposant. Alleen al het volgen van de beelden duidt aan dat China deze eeuw een omgekeerde ontwikkeling meemaakte : van een rijk in verval zakte het eerst nog dieper de ellende in en naar het einde van het millennium toe krijgt het voor het eerst weer uitzicht op een superstatus. Tussen die foto's prijken zelfs vele nog nooit eerder gepubliceerde snapshots, onder meer van een onthoofding, andere executies, arrestaties en vernederingen tijdens de Culturele Revolutie, onthutsend geweld, ellende, maar ook de grandeur van het swingende Shangai in de jaren twintig én dezelfde omgeving anno 1995. Naast de luxueuze winkelstraat Huaihai lu, waar Chinezen vandaag met Monegaskische chique paraderen, vinden we ook miserabele taferelen van horden haveloze migranten en zwervers die illegaal uit de verre binnenlanden komen en er vaak met harde hand terug naartoe gedeporteerd worden, een reisje van de jaren negentig naar de quasi-feodaliteit. Zonder uitputtend te worden en zonder op alle details uitgebreid in te gaan, is het boek best bruikbaar als een stevige steun voor China-reizigers en ondernemers met investeringsplannen. Niet dat ze hier de nodige bedrijfsmatige informatie zullen vinden, maar de uitgave leent zich wel uitstekend als historische en culturele achtergrond. Voor de puur economische zijde moeten ze elders terecht. We raden hen zeker ook het controversiële hoofdstuk over de mythe van het Aziatische wonder aan in De borreltafeleconomie van Paul Krugman (zie hiernaast). De markante Chinese groeivoeten steunen volgens Krugman te weinig op een groei in efficiëntie. Er zal weliswaar een aanzienlijke verschuiving van het economische zwaartepunt van de wereld plaatsvinden, zo voorspelt hij, "maar die zal veel minder drastisch zijn dan veel mensen nu denken." Politiek geïnteresseerden komen beduidend meer aan hun trekken met dit volumineuze boek, al raden we ook hun het werk van Harry Wu (zie hiernaast) als een vrijwel noodzakelijke aanvulling aan. Als slachtoffer is Wu's getuigenis directer, het trapt je meer op het geweten, zeker waar hij het heeft over de verantwoordelijkheid van het Westen, dat de repressie en corruptie gedoogt uit angst uit de boot te vallen bij de verleidelijke economische perspectieven. LDD Jonathan Spence & Annping Chin, De eeuw van China, Anthos/Lannoo, 264 blz.