Wat waren uw conclusies?

PIET CLAUS. "Het probleem in die markten is dat wij duurder zijn dan onze lokale concurrenten. We wilden niets op de markt brengen dat niet voldeed aan de strikte kwaliteitsnormen van hier. We begonnen dus met een structurele handicap. In die ontwikkelingsmarkten bestaan ook twee arbeidscircuits: een lokaal circuit van goedkope mensen en een internationaal, veel duurder circuit. Bij een Chinees bedrijf dat uren van de grote steden ligt, leven de werknemers - die veertig euro per maand verdienen - in een dormitoir. Wij zoude...

PIET CLAUS. "Het probleem in die markten is dat wij duurder zijn dan onze lokale concurrenten. We wilden niets op de markt brengen dat niet voldeed aan de strikte kwaliteitsnormen van hier. We begonnen dus met een structurele handicap. In die ontwikkelingsmarkten bestaan ook twee arbeidscircuits: een lokaal circuit van goedkope mensen en een internationaal, veel duurder circuit. Bij een Chinees bedrijf dat uren van de grote steden ligt, leven de werknemers - die veertig euro per maand verdienen - in een dormitoir. Wij zouden ons dat nooit kunnen permitteren, dat zou voorpaginanieuws zijn. Al die kosten accumuleren. "In heel wat landen word je het leven moeilijk gemaakt als buitenlandse investeerder, omdat wij rijk zouden zijn en dus alles zouden kunnen. In Oekraïne hebben we bijvoorbeeld het meest performante zuiveringsstation dat we ooit ter wereld hebben neergezet. Daarvan zijn er maar twee, van ons en van PepsiCo. Er is zeer vaak met een sluiting van de fabriek gedreigd omdat de waterzuiveringsinstallatie niet aan de onmogelijke normen voldeed. "We kunnen als groot bedrijf daarom beter gebruikmaken van de lokale bedrijven die we leren hoe ze op de juiste manier moeten produceren. Zij hebben bijvoorbeeld toegang tot de autoriteiten. In Wit Rusland kreeg een lokale speler de 23 stempels op zijn bouwvergunning in drie dagen. Als wij dat moeten doen, zijn we maanden bezig. Want iedereen die in dat proces zit, verwacht iets voor in zijn zak, al kan ik dat nooit bewijzen." CLAUS. "Absoluut niet. Die lokale man speelde open kaart met mij en vertelde dat hij niemand geld toestopte, maar hij nam wel eens iemand mee uit vissen. Dat catalogiseer ik niet als omkopen. Dat is zoals wij een burgemeester kennen." CLAUS. "Ik geloof van wel. Ik heb er veel dingen gezien die een grote indruk hebben gemaakt. Zij kunnen bijvoorbeeld ongelofelijk plannen. Al gaat die langetermijnplanning soms ten koste van mensen, denk ik. Chinezen werken heel hard, man en vrouw werken soms honderden kilometer van elkaar en zien elkaar zelden. Ze zijn zeer gedisciplineerd, denken heel gestructureerd en zijn leergierig. Wat me wel geschokt heeft, is hun egoïsme. Het gebrek aan enig geloof in iets anders dan de materiële wereld is een potentieel probleem." CLAUS. "Op korte termijn is het uiteraard een sterkte om alles te willen doen om er materieel op vooruit te gaan. Maar of dat op lange termijn niet tegen hen zal spelen, blijft nog de vraag. Dat maakte me enigszins ongerust." CLAUS. "Ik zou niet weten waarom. Ik geloof te veel in de creativiteit van mensen om ongerust te worden. Ja, China wordt een wereldmacht. Als het zo doorgaat, is het binnen twintig jaar wat de Verenigde Staten vandaag is. Maar daar is niets fout mee."