Als Facebook een land was, dan had het de op twee na grootste bevolking ter wereld. Maar die virtuele staat is in drie maanden tijd wel 40 miljard dollar kwijt, het equivalent van het bruto binnenlands product van Costa Rica. Facebook is niet langer een beurslieveling. Het sociaal netwerk met zijn 995 miljoen leden zag zijn kapitaal wegsmelten na de beursintroductie op 17 mei. De miljarden dollars verdampten even snel als de dauw op een zomerochtend.
...

Als Facebook een land was, dan had het de op twee na grootste bevolking ter wereld. Maar die virtuele staat is in drie maanden tijd wel 40 miljard dollar kwijt, het equivalent van het bruto binnenlands product van Costa Rica. Facebook is niet langer een beurslieveling. Het sociaal netwerk met zijn 995 miljoen leden zag zijn kapitaal wegsmelten na de beursintroductie op 17 mei. De miljarden dollars verdampten even snel als de dauw op een zomerochtend. Zo verschrikkelijk was de hellevaart dat big boss Mark Zuckerberg zich naar verluidt zelfs zorgen maakt over de gevolgen op het moreel van zijn werknemers. Die moeten hun aandelen tot november aanhouden en kijken intussen machteloos toe hoe de koers steeds sneller naar beneden duikt, vooral omdat de investeringsfondsen sinds 16 augustus hun aandelen Facebook kunnen dumpen. "271 miljoen aandelen zijn al vrijgegeven en op 15 november komen er daar nog eens 1,2 miljard bij. De druk zal dus nog toenemen", voorspelt Michael Pachter, analist bij Wedbush Securities. Alsof dat nog niet genoeg was, heeft ook Dustin Moskovitz, een van de medeoprichters van Facebook, afstand gedaan van bijna 5 procent van zijn aandelen. Nog verontrustender is dat een van de eerste historische investeerders, Peter Thiel, tevens lid van de raad van bestuur, 20 miljoen aandelen verkocht heeft. Dat is een slecht signaal, dat doet denken aan het in Silicon Valley welbekende adagium ' take the money and run'. In zoverre zelfs dat de analist van Wedbush Securities openlijk heeft opgeroepen tot het ontslag van Thiel. Ambiance gegarandeerd. Dat zijn Chinese rivaal Renren eveneens ontgoochelt, is wellicht maar een magere troost voor het sociaal netwerk. Zowat alle grote namen van het 'participatieve' internet (Web 2.0) werden bij hun beursgang opgehemeld, om vervolgens door de markt afgestraft te worden. Dat geldt zowel voor de ontwikkelaar van computerspelletjes Zynga (-70 %), als voor de specialist van de gegroepeerde aankoop Groupon (-80 %) en de intelligente webradiodienst Pandora (-39 %). Samen verloren die de voorbije maanden meer dan 60 miljard dollar. "Er werd te veel aandacht besteed aan die ondernemingen, die geacht werden de oude gloriën van het internet, zoals Google of Yahoo!, ten grave te dragen. Daar kwam niets van in huis. De publicatie van hun resultaten kwam deze zomer als een koude douche. Wij geven er nu de voorkeur aan twee of drie kwartalen te wachten vooraleer zulke aandelen aan onze klanten te suggereren, kwestie van de kat uit de boom te kijken en na te gaan of de economische modellen wel werken", verduidelijkt Leslie Griffe de Malval, analist-fondsbeheerder bij Fourpoints. Facebook deelde in juli nochtans een omzetgroei van 32 procent mee. Dat was weliswaar minder dan in het begin van het jaar, maar toch. "Overigens", vindt Pachter, "is het aandeel 35 dollar waard, geen 19. En het sociaal netwerk zou over 2012 een omzet van 4,9 miljard dollar moeten neerzetten, wat beter is dan verwacht." Dat belet niet dat de waarnemers zich zorgen maken over het feit dat steeds meer internetgebruikers inloggen op Facebook via hun gsm of tablet, terwijl de onderneming maar weinig inkomsten puurt uit die platforms. Dat is ook voor Zynga een zwak punt. De ontwikkelaar van browserspelletjes zoals FarmVille of CastleVille, die op Facebook gespeeld kunnen worden, is wel sterk aanwezig op de pc, maar talmt om een plek te veroveren op de mobiele toestellen. Om zich op hun gsm te vermaken, geven de fans er nog altijd de voorkeur aan de spelletjes te downloaden, veeleer dan zich op de sociale netwerken te begeven. Het resultaat is dat de jonge onderneming zelfs geen groei meer realiseert. "De aantrekkingskracht van de smartphones op het brede publiek zal de spelers van het sociale internet verplichten nieuwe middelen te vinden om dat publiek te veroveren, anders zal de argwaan van de markten nog toenemen", vindt Jean-David Chamboredon van het investeringsfonds Isai. Groupon, de specialist van de kortingbonnen, heeft andere katten te geselen. De rijzende ster uit Chicago heeft geïnvesteerd in een team van 4500 commerciële medewerkers, die in 48 landen de steden afdweilen om restauranthouders, kappers en massagesalons te overhalen kortingen te geven. De onderneming moet ook steeds meer uitgeven aan marketing om nieuwe netsurfers aan te trekken. Dat weegt op de resultaten en het begint de investeerders van het eerste uur te ontmoedigen. Net als de medewerkers trouwens. Zo heeft de emblematische handelsreizigster van de site, Jayna Cooke, al de deur achter zich dichtgeslagen. De mislukking van Facebook, Zynga en Groupon op de beurs legt ook een hypotheek op de toekomst. De slechte resultaten van die ondernemingen hebben het vertrouwen van heel wat aandeelhouders ondermijnd en maken het voor de start-ups die in hun schaduw opgroeien moeilijker om financiering te vinden. "Het is duidelijk dat de beurswaarden naar beneden herzien moeten worden. Voor de fondsen ziet het ernaar uit dat de poort naar de beurs minstens een jaar gesloten blijft. In Europa bestond die optie zelfs niet meer, wat nog rest is de verkoop aan industriële actoren", voegt Chamboredon eraan toe. Daarmee zijn de volgende kandidaten voor een beursgang, de microblogsite Twitter en de verhuurdienst van kamers en flats Airbnb, verwittigd. Hun bedrijfsleiders, bijgestaan door de banken, zullen in tegenstelling tot hun voorgangers geen schaarste aan aandelen kunnen cre-eren om de beurswaarde op te voeren. Dezer dagen hebben de beleggers enkel oog voor de vaste waarden van het internet, zoals de zoekrobot Google en vooral Apple. In de aanloop naar de lancering van de iPhone 5 bereikte de beurskapitalisatie van de elektronicareus een piek van bijna 680 miljard dollar. Dankzij de explosie van het mobiele internet, die de kleine 2.0-genieën onderschat hebben, bieden de oudjes van de nieuwe tech-nologieën meer dan behoorlijk weerstand. L'EXPRESSZowat alle grote namen van het 'participatieve' internet werden bij hun beursgang opgehemeld, om vervolgens door de markt afgestraft te worden.