Net als in zowat alle andere lidstaten liep het renteverschil op Belgisch overheidspapier in vergelijking met Duits papier het voorbije anderhalf jaar fors op. De jongste weken kwam er een scherpe ommekeer in die opwaartse trend, maar toch blijft het renteverschil nog altijd op het hoogste niveau sinds het midden van de jaren negentig. Met de start van de Europese Economische en Monetaire Unie (EMU) vielen de renteverschillen tussen de lids...

Net als in zowat alle andere lidstaten liep het renteverschil op Belgisch overheidspapier in vergelijking met Duits papier het voorbije anderhalf jaar fors op. De jongste weken kwam er een scherpe ommekeer in die opwaartse trend, maar toch blijft het renteverschil nog altijd op het hoogste niveau sinds het midden van de jaren negentig. Met de start van de Europese Economische en Monetaire Unie (EMU) vielen de renteverschillen tussen de lidstaten spectaculair terug. Ondanks belangrijke verschillen tussen de lidstaten werd de kwaliteit van hun schuldpapier door de markt als gelijkwaardig ingeschat. Vanaf midden 2007 kwam daar verandering in. Dat had niks te maken met de politieke malaise in België, een veelvuldig aangehaald argument, maar alles met de terugkeer van risicoschuwheid op de financiële markten als direct gevolg van de financiële crisis. Vooral Aziatische investeerders vluchtten naar de veilige haven van Duits schuldpapier. De val van de Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers, midden september 2008, maakte investeerders nog risicoschuwer. Bovendien werd in het najaar de ernst van de recessie ook in Europa duidelijk. De snel verslechterende economische vooruitzichten en de dure reddingsplannen voor de financiële sector in bepaalde lidstaten (ook in België) brachten de overheidsfinanciën in moeilijke papieren. Dat zette de kredietagentschappen ertoe aan om de ratings van bepaalde lidstaten te herbekijken. Daarnaast doken zelfs geruchten op over het risico dat bepaalde lidstaten hun schulden niet meer zouden terugbetalen en over mogelijke exitstrategieën uit de eurozone. Ondanks de zware economische moeilijkheden lijkt dit soort risico's nog altijd erg beperkt. Zelfs de onvermijdelijke verslechtering van de overheidsfinanciën in de eurozone moet niet overdreven worden. In alle lidstaten zullen de overheidsfinanciën verslechteren, maar een ontsporing zoals in de jaren tachtig in België blijft een onwaarschijnlijk scenario. Het grotere renteverschil voor België is vooral een zaak van de toegenomen risicoschuwheid. Als die in de loop van 2009 geleidelijk wat afneemt, kan dat renteverschil duidelijk terugzakken. De overdreven lage niveaus van 2004-2007 zitten er echter niet meer in.