Sinds de Belgische activiteiten in oktober 2011 door de overheid uit de Dexia-groep gelicht werden, stond vrijwel alleen de bank in de schijnwerpers. Kan de voormalige Dexia Bank België (later omgedoopt tot Belfius) klanten en spaarmiddelen terugwinnen? Hoe zit het met de risico's verbonden aan de investeringsportefeuille? Is er voldoende winstpotentieel om de kapitaalstructuur te versterken?
...

Sinds de Belgische activiteiten in oktober 2011 door de overheid uit de Dexia-groep gelicht werden, stond vrijwel alleen de bank in de schijnwerpers. Kan de voormalige Dexia Bank België (later omgedoopt tot Belfius) klanten en spaarmiddelen terugwinnen? Hoe zit het met de risico's verbonden aan de investeringsportefeuille? Is er voldoende winstpotentieel om de kapitaalstructuur te versterken? Een mens zou bijna vergeten dat Belfius ook een verzekeringstak heeft. En geen kleintje. Belfius Insurance omvat onder meer het DVV-netwerk in Vlaanderen en is volgens cijfers van de federatie Assuralia het nummer vijf op de markt, met een marktaandeel van 8 procent. Volgens Marc Raisière, de nieuwe CEO van Belfius Insurance, heeft zijn bedrijf 10 procent van de markt in de sector leven en 6 procent in retail niet-leven. Het bruto-incasso bedraagt 2,3 miljard euro, waarvan 80 procent afkomstig is uit levensverzekeringen. Onder de vleugels van Dexia werden de verzekeringen eigenlijk een beetje verwaarloosd. Verzekeren leek strategisch ondergeschikt aan bankieren; er werd in elk geval niet op ingezet om fors te groeien. Integendeel, soms werden risico's van de bank doorgesluisd naar de verzekeringstak. "Dexia gebruikte het verzekeringsbedrijf als een plaats waar men zaken kon parkeren die men liever kwijt dan rijk was", zegt Alfred Bouckaert, voorzitter van de raad van bestuur van Belfius. "Na de overname hebben wij de governance gewijzigd, zulke uitwassen zijn niet meer mogelijk." Zo zat Belfius Insurance in oktober 2011 nog op een portefeuille Grieks staatspapier van 1 miljard euro. Dat resulteerde in een forse afboeking en een verlies van 640 miljoen euro over het boekjaar 2011. Ook in 2008 had de verzekeringsinstelling al belangrijke verliezen op haar beleggingsportefeuille geïncasseerd. Toch ontging het bestuursvoorzitter Bouckaert niet dat er potentieel in het verzekeringsbedrijf zit. "Maar de aandeelhouders leken er zich niet van bewust. De opportuniteiten werden in elk geval niet benut", stelt hij vast. "De kansen om aan cross-selling van producten te doen werden onvoldoende aangewend, zeker voor schadeverzekeringen. Ook het productaanbod was te weinig ontwikkeld. De focus lag op tak21-producten als een soort van alternatieve kasbon op acht jaar en een dag." Bouckaert moet je het vak niet leren: hij was bijna dertig jaar actief als bankier (voor Chase Manhattan en Crédit Lyonnais), terwijl hij de laatste jaren van zijn actieve carrière vooral een verzekeringsman was (bij Royale Belge en AXA). Hij haalde vorig jaar Raisière weg bij AXA Frankrijk om Belfius Insurance op een groeitraject te zetten. "Een betere commerciële samenwerking tussen bank en verzekeringsbedrijf ligt voor de hand", vindt Bouckaert. "Er is veel meer synergie mogelijk, en daar maken we werk van. We willen ons aanbod ook veel meer differentiëren." Volgens Bouckaert is er ook een financieel-strategische reden om bank en verzekeraar nauwer te laten samenwerken: "Een verzekeraar heeft langetermijnverplichtingen en kan langetermijnactiva op zijn balans nemen, mits die voldoende rendement bieden. Daarom heeft Belfius Insurance vorig jaar beslist de portefeuille hypothecaire kredieten van Elantis (een dochterbedrijf van de bank, nvdr) over te kopen. Op die manier konden we het rendement verhogen. We halen een rente van meer dan 4 procent op die portefeuille, zonder het risico te verhogen. Aan de bank leverde de verkoop van Elantis 3,5 miljard euro liquiditeiten op. Dat noem ik een win-winsituatie." Maar om de verzekeringstak te laten floreren, moest eerst de balans grondig opgepoetst worden. In november 2011 gaf Bouckaert de opdracht tot een massale verlaging van de risico's. Op de Italiaanse na (900 miljoen euro), gingen alle PIIGS-obligaties in de uitverkoop. Ook alle Duitse, Franse of Nederlandse overheidsobligaties vlogen de deur uit. "We hebben alles herbelegd in Belgisch staatspapier", vertelt Bouckaert. "De Belgische rente piekte op dat moment op 5 procent en meer. Ons land stond onder zware druk op de markten. Maar de situatie heeft zich daarna, zoals we verwachtten, genormaliseerd en de rente is gezakt. Onze portefeuille Belgische OLO's is intussen aangegroeid van 3,3 tot meer dan 6 miljard euro, en we zitten daar momenteel op een mooie meerwaarde." "Die afbouw van de risico's kostte Belfius Insurance vorig jaar 88 miljoen euro, terwijl we 141 miljoen euro extra provisies opzijgezet hebben", vult Marc Raisière aan. "Het recurrente rendement op onze activa, exclusief eventuele meerwaardes, zal in de periode 2013-2016 boven 4,25 procent liggen. Terwijl de gemiddelde rente die we moeten betalen op onze passiva 3,10 procent bedraagt. Kortom, we hebben nu een zeer gezonde en gediversifieerde balans." Met die kanttekening: de risicoblootstelling van Belfius Insurance is nu veel meer geconcentreerd op België. Die strategie is niet zonder risico, maar kan voor een staatsinstelling ook niet onlogisch genoemd worden. Operationeel scoort het bedrijf vooral goed dankzij zijn lage kostenstructuur, zegt Raisière: "Onze kosten-inkomstenratio's behoren tot de laagste in de markt: 17,7 procent voor niet-leven en 0,29 procent voor leven." "Eigenlijk zit de verzekeringstak van Belfius in de omgekeerde situatie van de bank", beklemtoont Bouckaert. "De bank haalt onvoldoende productiviteit in een aantal gebieden, en moet derhalve haar kosten verminderen. Bij de verzekeraar was de productiviteit altijd heel goed, maar lieten de kwaliteit van de activa en de cross-selling te wensen over." Een andere troef waarop Belfius Insurance wil voortbouwen, is de multikanalenstrategie: verschillende verkoopkanalen voor verschillende types van klanten. Drie daarvan zijn bovendien volledig in handen van Belfius: de bank, het agentennet DVV en de directe verzekeraar Corona. Het bankkanaal wil Belfius ontwikkelen tot een echt onestopshoppingconcept. Van de 4 miljoen bankklanten heeft amper 7 procent een schadeverzekeringsproduct, wat een enorme marge voor progressie biedt. "We willen dat cijfer in de volgende jaren verdubbelen tot 14 procent", is Raisière duidelijk over de ambities. Gevraagd naar wie als voorbeeld fungeert voor het bank-verzekeringsmodel dat Belfius in de markt wil zetten, antwoordt Raisière: "Crédit Agricole in Frankrijk, dat is een echte machine." Naast de bank wil Belfius zijn net van zelfstandige verzekeringsagenten DVV versterken. "Met een kosten-inkomstenratio van 17 procent in schade en een combined ratio lager dan 95 procent is DVV is waarschijnlijk het meest performante net in Vlaanderen", zegt Raisière, "Rendabiliteit en dienstverlening liggen op een zeer hoog niveau. 94 procent van de klanten is tevreden of zeer tevreden." Het derde verkoopkanaal is Corona Direct, waarmee Belfius online klanten rekruteert. Bouckaert gelooft in het directe kanaal en verwijst naar het succes in landen als het Verenigd Koninkrijk: "De consument verandert. Jongeren willen met twee muiskliks iets kunnen kopen." Ten slotte wil Belfius Insurance ook de samenwerking met een beperkte groep makelaars intensifiëren. "We zitten daar nog in de studiefase", zegt Raisière. "Via Elantis werken we samen met een groep makelaars die vooral woonkredieten verkopen. Zij zullen binnenkort ook schuldsaldoverzekeringen van Belfius aanbieden, en we denken na over een verdere uitbreiding van het productgamma." Hoewel Belfius Insurance natuurlijk wil groeien in aantal klanten en in omzet, is dat voor Raisière niet de hoofddoelstelling: "Wij willen in de eerste plaats de meest efficiënte verzekeringsonderneming van België zijn. De kosten-inkomstenratio's willen we, als bewijs van een goede kostenbeheersing, op hetzelfde niveau houden. Voor klantentevredenheid mikken we, naar het voorbeeld van DVV, op minstens 95 procent. En tegen 2016 willen we met Belfius Insurance een operationele winst maken van circa 250 miljoen euro, los van eventuele meerwaardes." Ter vergelijking: vorig jaar realiseerde de verzekeringstak van Belfius een winst voor belastingen van 111,6 miljoen euro (inclusief de kostprijs van de afbouw van de risico's). De vraag is hoe Belfius denkt te scoren op de mature Belgische verzekeringsmarkt, waar de concurrentie met grote spelers als AG, AXA en KBC hevig is. "Wij vertrekken van onze eigen sterktes", antwoordt Raisière. "Onze hoge productiviteit biedt een duurzaam concurrentieel voordeel. Bij grote ondernemingen krijg je heel snel schaalnadelen in plaats van -voordelen. Daarnaast hebben we de volledige controle over onze belangrijkste distributiekanalen, wat een grotere operationele efficiëntie garandeert. Onze IT-kosten bijvoorbeeld liggen duidelijk lager. Wij denken dat we de troeven in huis hebben om sneller dan de markt te groeien. Vorig jaar zijn we in niet-leven met 4,4 procent gegroeid, terwijl de markt met naar schatting 2 procent steeg." In leven wil Belfius Insurance zich laten opmerken door de lancering van nieuwe producten. In niet-leven investeert de maatschappij vooral in de kwaliteit van haar schadebeheer. Raisière: "We investeren dit jaar 15 miljoen euro in de opleiding en vorming van onze mensen om de dienstverlening aan de agenten op een hoger niveau te brengen. We geven de bankagenten ook een hogere vergoeding voor de verkoop van schadeverzekeringsproducten. In ruil verwachten we dat ze een betere technische kennis van de producten opdoen." PATRICK CLAERHOUT"Dexia gebruikte het verzekeringsbedrijf als een plaats waar men zaken kon parkeren die men liever kwijt dan rijk was. Dat is nu niet meer mogelijk" Alfred Bouckaert "Wij willen in de eerste plaats de meest efficiënte verzekerings-onderneming van België zijn" Marc Raisière