Of de Belgische kledingketens de coronacrisis zonder kleerscheuren doorkomen, lijkt twijfelachtig. De modewinkels zijn straks een maand dicht en dat begint te wegen op de kaspositie van een sector die al een tijd door turbulent weer navigeert. Trends sprak met vier hoofdrolspelers.
...

Of de Belgische kledingketens de coronacrisis zonder kleerscheuren doorkomen, lijkt twijfelachtig. De modewinkels zijn straks een maand dicht en dat begint te wegen op de kaspositie van een sector die al een tijd door turbulent weer navigeert. Trends sprak met vier hoofdrolspelers. De verlieslatende modeketen e5 mode was de eerste dominosteen die begon te wankelen. De nieuwe eigenaar, Frédéric Helderweirt, trok begin deze maand naar de ondernemingsrechtbank van Dendermonde om er een procedure van gerechtelijke reorganisatie (in het kader van de wet continuïteit ondernemingen, WCO) op te starten. Net zoals veel sectorgenoten wordt e5 mode hard getroffen door de crisis. Helderweirt zag geen andere oplossing dan bescherming te vragen tegen de schuldeisers. "Onze winkels moeten noodgedwongen vijf weken sluiten. Dat hakt enorm in op de inkomsten. We kijken nu al aan tegen een omzetverlies van minimaal 12 miljoen euro. Dat kan nog oplopen, afhankelijk van welke maatregelen de overheden nog nemen", zegt Frédéric Helderweirt. E5 mode telt 56 winkels in Vlaanderen. Volgens een eerder aangekondigd reorganisatieplan gaan de twaalf winkels in Wallonië in de loop van dit en volgend jaar dicht. De groep heeft 500 medewerkers. De CEO mikt in de komende maanden op een doorstart met nieuwe investeerders. Maar dat wordt niet gemakkelijk. "Veel hangt af van hoe de crisis evolueert en wat de overheden nog beslissen. Hoe langer we de winkels moeten sluiten, hoe moeilijker het wordt. Dan loopt het omzetverlies alleen maar op", weet Helderweirt. Hij hoopt eind deze maand of begin mei opnieuw te kunnen openen. "Zodra het mag van de overheid, gaan onze winkels opnieuw open. Onze webshop is wel open in deze moeilijke periode." Ook voor Bart Claes, de CEO van de familiale kledingketen JBC, is het een pijnlijke crisis. De keten krimpt al een paar jaar op rij. JBC heeft nog 125 winkels en ongeveer 900 medewerkers. Een groot deel ervan is tijdelijk werkloos door de coronacrisis. "We zullen in de moderetail allemaal ondersteuning van de banken en de overheid nodig hebben", verwacht Claes. "Wij denken dat onze winkels ten vroegste weer kunnen opengaan op 4 mei. Tegen dan zijn we acht weken omzet kwijt. Bovendien is het straks misschien 20 tot 25 graden in mei. Is de lentecollectie die nu in de winkels hangt dan nog verkoopbaar? Dat wordt een extra klap."Volgens Bart Claes staat het familiebedrijf voor een zware bergrit. "Maar de benen zijn niet verzuurd", zegt hij. "Gelukkig hebben we de voorbije jaren al onze operationele schulden afgebouwd. We zullen hulp en ondersteuning nodig hebben, maar onze balans is gezond. We hebben moeilijke jaren doorgemaakt, maar sinds het voorbije winterseizoen waren we weer rendabel." Claes kijkt uit naar de strategie van de expertengroep onder leiding van viroloog Erika Vlieghe om de winkels zo snel mogelijk weer te kunnen openen. Hij gelooft dat de sector de nodige inspanningen kan doen inzake hygiëne en social distancing. "Ondertussen proberen we de kosten zo veel mogelijk te drukken." Claes overlegt met de eigenaars van de winkelpanden om het probleem van de oplopende huurkosten op te lossen. "We zoeken een modus vivendi. Eigenaars en huurders hebben elkaar nodig. We kunnen de winkels niet uitbaten, dus zijn we niet in de mogelijkheid om de huur te betalen. Heel de retailsector kampt met dat probleem, daar zijn wij geen uitzondering op." De vraag is hoe het consumentengedrag zal evolueren na de crisis. "We zijn voorzichtig met toekomstscenario's", stelt Claes. "We zijn absoluut niet bezig met ontslagen, maar we kijken natuurlijk wel naar onze uitgaven. Hoeveel gaan we investeren in het najaar? Wat met de geplande verbouwingen van bepaalde winkels?"Claes ziet wel dat meer en meer klanten de weg naar de webshop vinden. "Vorig jaar was e-commerce goed voor 8 procent van onze omzet. Nu zien we dat significant stijgen. Ik denk dat het online winkelen in België een fameuze sprong zal maken." Tot hoe hoog het onlineaandeel zal doorgroeien, kan Claes nog niet inschatten. Straks gaat de slinger misschien weer de andere richting uit. "Mensen gaan ook beseffen hoe fijn het is vrij te kunnen wandelen en winkelen. Vandaag kunnen we zelfs niet naar de kust rijden. Het is ongelooflijk wat er nu gebeurt." JBC houdt er rekening mee dat de retailwereld er na de crisis anders zal uitzien. "Er was al een transformatie en optimalisatie van de verkoopkanalen bezig, bij alle spelers. Dat gaat niet stoppen. Integendeel: die beweging zal nog versneld doorzetten", verwacht Bart Claes. In het hoofdkantoor van Bristol, de schoenwinkelketen van de familie Vanaudenhove, is er nog volop activiteit. "In onze winkels is het stil, maar achter de schermen zijn we druk bezig om bij te sturen en ervoor te zorgen dat we hier levend doorkomen", zegt Elise Vanaudenhove, de familiale CEO van de groep. Bristol telt ruim 260 winkels in de Benelux, waarvan 145 in België. Vanaudenhove had op 2020 gerekend om het tij te doen keren en de verlieslatende keten weer rendabel te maken. "Alle zekerheden zijn onderuitgehaald, het is nu overleven. We maken ons sterk dat we hier kunnen doorkomen, maar het zal niet vanzelfsprekend zijn", zegt ze. Een lichtpuntje is dat de webshop goed draait. "We zien de omzet daar verdubbelen. Online is de Belg zijn achterstand aan het inhalen tegenover Nederland. Dat is natuurlijk maar een doekje voor het bloeden, maar het is wel een hart onder de riem", stelt Elise Vanaudenhove. Ze wil in de toekomst dan ook meer inzetten op e-commerce door de pakketjes ook te versturen vanuit de winkels. "Daar dachten we al langer aan en dat project versnellen we nu. Zo ben je veel flexibeler in de groei van de onlineverkoop", zegt Vanaudenhove. Een prioriteit is het veilig heropenen van de winkels. "Als we in België de winkels weer mogen openen, zal dat onder strikte voorwaarden zijn. Dat bereiden we nu voor. We houden rekening met een geleidelijke opstart in mei."Vanaudenhove rekent op de banken en de verhuurders van de winkelpanden om deze periode van gedwongen sluiting te overbruggen. De overheid zorgt voor flexibiliteit door het systeem van de tijdelijke werkloosheid. "De enige manier om dit soort crisissen te overleven, is de klap met z'n allen te proberen opvangen. Volgens mij is de toekomst niet gelegen in schaalgrootte zoeken, maar in klein en wendbaar zijn. Daar kijken we nu naar", besluit Elise Vanaudenhove.