Al het hele jaar lang wachten de internationale financiële markten op die eerste renteverhoging door de Amerikaanse centrale bank. 2014 was het jaar van de 'tapering', het afbouwen van de kwantitatieve versoepeling (QE) en dit jaar zou het jaar zijn waarin de Federal Reserve het rentebeleid zou omkeren en voor het eerst sinds juni 2006 de Amerikaanse basisrente zou verhogen en daarmee een einde zou stellen aan het nulrentebeleid. Intussen zijn we midden november en is dat nog steeds niet gebeurd. Vooral bij de vergadering midden september fronsten heel wat strategen en economen de wenkbrauwen omdat de Amerikaanse centrale bank toen naliet om de 'historische' beslissing door te voeren en zo aan de eigen verwachting te voldoen. Voorzitster Janet Yellen kreeg dan ook voor het eerst met kritische opmerkingen te maken. Het heette dat de Fed té weinig lef toonde en naar een 'perfect scenario' streefde dat zich in de huidige context van de wereldeconomie wellicht niet zal voordoen. Yellen had de marktboodschap duidelijk begrepen en toonde zich in het perscommuniqué eind oktober en bij toespraken sindsdien weer een stuk assertiever door expliciet te vermelden dat op de laatste vergadering van het jaar (15 en 16 december) zal worden nagegaan of een renteverhoging aan de orde is.

Overtuigend rapport

Tot enkele weken geleden geloofde de meeste marktwaarnemers er niet meer in dat de eerste renteverhoging nog voor dit jaar zou zijn. Maar de kansen zijn duidelijk gekeerd: van pakweg 30 % naar nu 75 %. Het hing en hangt immers in belangrijke mate af van de economische data die in de zes weken tussen de twee vergaderingen werden en worden bekendgemaakt. De groei van de Amerikaanse economie in het derde kwartaal was een eerste gegeven. Met een groei van 1,5 % tegenover 1,6 % verwacht levert die niet echt munitie om het wel te doen. Zeker niet doorslaggevend.

Het werkgelegenheidsrapport voor de maand november leverde wel duidelijk munitie voor de verwachting van een renteverhoging. Niet alleen omdat de werkloosheidsgraad naar 5 % is gezakt. Niet alleen omdat met 271.000 nieuwe jobs het hoogste aantal nieuwe banen voor dit jaar werd gecreëerd en veel meer dan door economen gemiddeld was verwacht (consensus +185.000). Maar ook omdat de lonen duidelijk aan het stijgen zijn (+2,5 % op jaarbasis). Dat zou toch steeds meer Fed-gouverneurs ertoe moeten overhalen om die 'historische' beslissing, die vorig jaar al was aangekondigd en waarop de financiële markten al het hele jaar wachten, nu toch door te voeren. Uiteraard zijn er nog een resem data die aandachtig moeten worden bestudeerd, zoals het inflatiecijfer en het volgende werkgelegenheidsrapport (voor de maand november). Ook nog enkele speeches van (belangrijke) Fed-gouverneurs zullen haarfijn geanalyseerd worden. Net als de notulen van de oktober-vergadering, die volgende week (18/11) worden vrijgegeven, die met een vergrootglas zullen worden bekeken.

We denken echter dat het werkgelegenheidsrapport voor november voldoende overtuigend was om de aangekondigde 'historische' beslissing door te voeren. Op de gevolgen voor de financiële markten gaan we uitgebreid in op onze volgende strategiepagina (IB 47A).