2020 was geen topjaar voor crowdlending, waarbij particulieren ( the crowd) rechtstreeks geld lenen aan een onderneming of een project. Crowdlending onderscheidt zich van crowdfunding, waar sprake is van een participatie in het kapitaal of een donatie.
...

2020 was geen topjaar voor crowdlending, waarbij particulieren ( the crowd) rechtstreeks geld lenen aan een onderneming of een project. Crowdlending onderscheidt zich van crowdfunding, waar sprake is van een participatie in het kapitaal of een donatie. De belangrijkste platformen voor crowdlending in ons land haalden vorig jaar 46 miljoen euro op, verspreid over iets meer dan 110 deals. In 2019 stroomde 45 miljoen euro kredieten van het grote publiek naar kmo's. Die stagnatie had alles te maken met de onzekerheid van de coronacrisis, waardoor zowel investeerders als ondernemers begin vorig jaar op de rem gingen staan. "Maar 2021 wordt het jaar van de doorbraak van crowdlending", zegt Frédéric Lévy Morelle, de CEO van Look&Fin, de marktleider in België. "De banken zijn terughoudender geworden. Ze eisen meer waarborgen of onderpand. De kredietvoorwaarden verstrakken. Kmo's raken steeds moeilijker aan kredieten. Tegelijk is de behoefte aan financiering door de coronacrisis groter." Sinds de tweede helft van vorig jaar merkt Look&Fin een forse toename van het aantal bedrijven dat bij het crowdlendingplatform aanklopt. "In de tweede helft van 2020 hebben we 70 procent meer kmo's gefinancierd dan in dezelfde periode een jaar eerder. In het vierde kwartaal haalden we dubbel zoveel geld op als in 2019. Daardoor zijn we vorig jaar, na het compleet stilvallen van de markt in het eerste en het tweede kwartaal, toch nog met 5 procent gegroeid." De interesse van particuliere investeerders is groot. Crowdlendingplatformen kunnen uitpakken met hoge rentevergoedingen. "Sommige projecten zijn in amper een paar minuten volledig onderschreven", vertelt Pierre-Yves Pirlot van Ecco Nova. Dat crowdlendingplatform, het nummer twee in België, focust op bedrijven en vastgoedprojecten die investeren in duurzaamheid, en CO2- en energiebesparende maatregelen. "Wij kampen eerder met een tekort aan projecten die aan onze normen voldoen", zegt Pirlot. "De vraag van de investeerders overstijgt het aanbod." Toch vinden steeds meer kmo's de weg naar de crowdleningplatformen. Dat heeft vooral te maken met de achtergestelde leningen die de regionale overheden aanbieden om hun solvabiliteit te ondersteunen. In Vlaanderen heet dat de win-winlening, in Wallonië de coup de pouce-lening en in Brussel de proxi-lening. De opzet en de uitwerking van die drie systemen zijn vergelijkbaar. Ze worden sinds kort actief gepromoot en gecommercialiseerd op crowdleningplatformen. "De regio's hebben de voorwaarden voor de leningen aangepast. Daardoor zijn ze interessant geworden voor onze investeerders", zegt Lévy Morelle. "In Vlaanderen is nu ook een looptijd van vijf jaar mogelijk, wat beantwoordt aan onze criteria. Daarnaast werd de staatswaarborg opgetrokken tot 40 procent. De rentevergoeding blijft beperkt tot maximaal 1,75 procent, maar wordt gecompenseerd door een belastingkrediet van 2,5 procent op het uitstaande bedrag." "De gewestleningen zijn een kans voor de crowdlendingplatformen", weet Pirlot. "De kritiek van kmo's was altijd dat crowdlending duur is. De rentevoeten kunnen oplopen van 4 tot meer dan 8 procent. In vergelijking met een bankkrediet is dat flink hoger, maar dat komt natuurlijk omdat het risico voor de investeerders groter is. Aan die kritiek kunnen we nu tegemoetkomen door de gewestleningen aan te bieden, waardoor rentes vanaf 0,9 procent mogelijk zijn. Wij nemen alle administratie voor onze rekening en de ondernemingen hoeven zelf niet op zoek te gaan naar investeerders." "Dankzij de gewestleningen is crowdlending even aantrekkelijk geworden als een bankkrediet", oordeelt Lévy Morelle. "In januari hadden wij ongeveer 800 financieringsaanvragen van bedrijven, tegenover gemiddeld 500 per maand voorheen. Vaak ging het om ondernemingen die speciaal naar ons kwamen omdat ze een win-winlening geplaatst wilden zien. De goede dossiers die wij selecteren, slagen er gemakkelijk in die financiering rond te krijgen." Al hebben de gewestleningen hun beperkingen. In Vlaanderen is de win-winlening begrensd tot 300.000 euro per bedrijf. Dat kan beter, vindt Pirlot: "Door het bedrag op te trekken tot 500.000 euro zouden kmo's meer geholpen kunnen worden. De huidige limiet wordt doorgaans heel snel bereikt. Met een vrijstelling van de roerende voorheffing zou je anderzijds meer investeerders kunnen aantrekken." Kan crowdlending ook een oplossing bieden voor sectoren die zwaar getroffen zijn door de verplichte lockdowns, zoals de horeca en de eventsector? Dat hangt af van het kredietbeleid van het crowdlendingplatform, antwoordt Lévy Morelle: "Look&Fin is voorzichtig. Wij analyseren alle cijfers en brengen enkel de goede dossiers naar onze investeerders. Een bedrijf dat noodgedwongen gesloten is, zonder perspectief op inkomsten, daar wachten we liever mee tot alle covid-19-problemen en beperkingen achter de rug zijn." Het crowdlendingplatform Beebonds heeft niet gewacht om een operatie op te zetten voor Pitaya, een restaurantketen die gespecialiseerd is in Thais streetfood. "Het project voldoet aan onze financiële voorwaarden en houdt geen te grote risico's in voor onze investeerders", zegt Joël Duysan, de CEO van Beebonds. "Pitaya voelt de impact van de coronacrisis, maar de onderneming is overgeschakeld op afhaalmaaltijden en levering. Bovendien moet het opgehaalde geld dienen om nieuwe vestigingen van de keten te openen, als de crisis achter de rug is." Met de crowdlending wil Pitaya 1,3 miljoen euro ophalen. Daarvan is al 1,06 miljoen binnen. De operatie werd verlengd tot eind april. "Het is onze plicht ondernemers met een goed businessplan een kans te geven", vindt Duysan. "Daarom hebben we het dossier aanvaard. Banken die aan zulke projecten krediet weigeren, doen hun werk niet naar behoren. Gelukkig is het grote publiek minder terughoudend." Beebonds wil binnenkort ook een crowdlendingoperatie starten voor Yoga Room, een keten van yogazalen in het Brusselse die wil uitbreiden. Duysan: "Wij zijn gespecialiseerd in financieringsoperaties van 500.000 tot 5 miljoen euro. Die tranche geraakt het moeilijkst aan een bankkrediet. Beebonds deed tot nu vooral vastgoedprojecten, maar we krijgen steeds meer vragen van bedrijven in andere sectoren." Duysan is ervan overtuigd dat 2021 een goed jaar wordt: "We rekenen op een verdubbeling van onze omzet en het aantal financieringsoperaties." Ook Pirlot verwacht dat crowdlending dit jaar een inhaalbeweging zal maken: "Ecco Nova is goed op weg om het opgehaalde bedrag van vorig jaar te verdubbelen. Wij hebben het afgelopen jaar een financieringsvehikel gelanceerd, Ecco Nova Finance, dat tussen investeerders en projecten staat. Op die manier kunnen we hybride vormen van financiering aanbieden met meer waarborgen voor onze investeerders." Ook Lévy Morelle ziet zijn bedrijf dit jaar sterk groeien. Dat succes zal volgens hem blijven duren: "Bedrijven maken steeds meer werk van de diversifiëring van hun financieringskanalen. De coronacrisis heeft kmo's geleerd dat als het slecht gaat en ze hun bankier nodig hebben, die niet altijd thuis geeft. De zoektocht naar alternatieve financiering is een blijver." Toch benadrukken alle CEO's van crowdlendingplatformen dat hun financiering vooral complementair is met bankfinanciering. "Crowdlending is zoals een mezzaninelening een achtergestelde schuld die gelijkgesteld wordt met eigen vermogen. Zo'n financiering kan banken, die eerst weigerachtig waren, over de streep trekken om toch een krediet te verstrekken."