Nergens lijken de coronamaatregelen meer ravage aan te richten dan in de evenementensector, zowel in het commerciële als in het gesubsidieerde circuit. Zo kondigde de Roma in Borgerhout aan dat het dit jaar geen enkele activiteit meer programmeert. In maart had Opera Ballet Vlaanderen al 132 voorstellingen geannuleerd. In het operahuis komen dit jaar geen producties meer op de planken. Aan Knack zei algemeen directeur Jan Raes dat hij de eerste grote productie in maart 2021 hoopt te brengen.
...

Nergens lijken de coronamaatregelen meer ravage aan te richten dan in de evenementensector, zowel in het commerciële als in het gesubsidieerde circuit. Zo kondigde de Roma in Borgerhout aan dat het dit jaar geen enkele activiteit meer programmeert. In maart had Opera Ballet Vlaanderen al 132 voorstellingen geannuleerd. In het operahuis komen dit jaar geen producties meer op de planken. Aan Knack zei algemeen directeur Jan Raes dat hij de eerste grote productie in maart 2021 hoopt te brengen. "We hebben enkele dagen voor het begin van de lockdown zelf besloten de deuren te sluiten", vertelt Jerry Aerts, de algemeen en artistiek directeur van deSingel in Antwerpen. "Wij wilden onze verantwoordelijkheid opnemen tegenover het personeel, de artiesten en het publiek."De ravage van corona was dubbel. De lockdown maakte elke publieksvoorstelling in de cultuurhuizen onmogelijk tot begin juli. Bovendien ronden de meeste culturele centra en festivals in de lente hun programmering voor het volgende seizoen af. De heropflakkering van de besmettingen en de mogelijke tweede golf van de epidemie veroorzaakten onzekerheid over wat mogelijk zou zijn na de zomervakantie. Dat zette de programmering voor het culturele seizoen 2020-2021 op de helling. Het wisselend aantal maximale toeschouwers dat de Veiligheidsraad de cultuursector oplegde, wekte de jongste weken irritatie. Vanaf september kunnen theaters en concertzalen opnieuw 200 toeschouwers toelaten voor in- dooractiviteiten, voor evenementen in openlucht ligt het maximale aantal toeschouwers op 400. Uitzonderingen zijn mogelijk in zalen die groot genoeg zijn en van de burgemeester en de minister groen licht krijgen. Die versoepeling kwam er nadat de maximale aantallen in juli waren teruggeschroefd naar 100 binnen en 200 buiten. De corona-uitbraak in de provincie Antwerpen verleidde provinciegouverneur Cathy Berx er zelfs toe om tijdelijk alle evenementen te verbieden. Vorige donderdag was de ontgoocheling over de versoepeling duidelijk voelbaar op het terrein. De meeste organisaties hadden gehoopt op een versoepeling die uitging van een zaalbezetting tot 60 procent. "Het debat over veiligheid is relevant", zegt Tom Kestens, het gezicht van de Crisiscel Cultuur, die de gesubsidieerde en ongesubsidieerde sector verenigt. "Maar de essentie is wel dat we de komende maanden een manier moeten vinden om samen te leven met het virus. De cultuursector heeft sinds maart een heel traject afgelegd, met virologen, politici, preventieadviseurs, zakelijke en artistieke leiders en artiesten. Iedereen was betrokken bij het maken van protocollen om de veiligheid te garanderen. En toch kiest de Veiligheidsraad voor arbitraire maximumaantallen. Het is belachelijk een kleine zaal met 200 aanwezigen op één lijn te zetten met 200 mensen in het Sportpaleis of deSingel." Volgens Kestens is het een verkeerd signaal elke week nieuwe maatregelen aan te kondigen. "Dat leidt tot verwarring en chaos", zegt hij. "Wij begrijpen niet dat politici een kader met ons afspreken en dat vervolgens in twijfel trekken omdat iemand ergens mogelijk zou kunnen zondigen tegen die regels. Dat is toch absurd? Je gaat het autoverkeer toch ook niet verbieden omdat er sporadisch een gek is die zonder gordel rijdt?" De cultuurhuizen hebben de jongste maanden hun programmering meermaals moeten herzien. Daarbij was de economische haalbaarheid de scherprechter. Al is in de gesubsidieerde werkelijkheid van een cultuurhuis als deSingel nagenoeg elke productie verlieslatend. "Dat is een wetmatigheid als je met kunsten bezig bent en niet met een commercieel programma", zegt Aerts. "Voor sommige producties is het saldo meer negatief dan voor andere. We moesten herberekenen wat haalbaar blijft. Om die reden hebben we een aantal grote internationale producties geschrapt die hier in première zouden gaan. De opdracht was een nieuw haalbaar seizoen uit te werken dat leefbaar bleef voor ons, correct was tegenover de artiesten en boeiend voor het publiek." De planning voor het nieuwe seizoen bleef bij deSingel voor ongeveer 60 procent behouden. De rest is geannuleerd of uitgesteld naar een onbepaalde datum. Ook bij De Munt heeft intendant Peter De Caluwe de periode sinds maart gebruikt om de programmering te herzien. "Onze producties zijn nu coronaproof", zegt hij. "Ze hebben geen pauze, we hebben bewerkingen laten maken voor een gereduceerd orkest en geconcludeerd dat een aantal zaken niet mogelijk is. We zijn klaar om ons publiek een product aan te bieden en artiesten hun contract te laten uitvoeren. Maar om enige inkomsten te genereren, hebben we een zaalbezetting van 50 tot 60 procent nodig. Wij hebben in De Munt normaal 1150 plaatsen. Onder 500 toeschouwers wordt het onrealistisch een opera uit te voeren. Wij gaan ervan uit dat we de komende maanden naar dat cijfer kunnen groeien." Uiteindelijk hangt het vraagstuk van de rendabiliteit voor de cultuurhuizen samen met het veiligheidsdebat. Kestens: "Een grote zaal doen draaien vergt investeringen in infrastructuur, personeel en energie. Dat moet worden terugverdiend. In de commerciële sector zijn er mensen die elke dag geld verliezen. Als we daar niets aan doen, mogen politici zich aan een economisch drama verwachten. Er werken 80.000 mensen in deze sector. Een degelijk relancebeleid moet op de agenda van de volgende gesprekken met minister-president Jan Jambon (N-VA) komen."Volgens Kestens horen daar ook steunmaatregelen bij. Zo loopt eind dit jaar de tijdelijke werkloosheid af. Een verlenging vindt hij logisch zolang de sector niet op volle kracht mag werken. "Een overbruggingsperiode tot midden of eind 2021 lijkt me niet overdreven", zegt Kestens. "We kunnen nadenken over activatiepremies, een bankgarantie, extra projectmiddelen en de verlenging van de tijdelijke werkloosheid, maar daarnaast lijkt het cruciaal om in te zetten op zaalcapaciteit."