Doorgaans is de geldmarkt de minst spannende hoek van het financiële systeem, maar gisteren en vandaag moest de Amerikaanse centrale bank (Fed) er meer dan 120 miljard dollar in pompen. Dat deed ze omdat de rentes op de Amerikaanse geldmarkt de hoogte in schoten. "De Fed had zich vergist in hoeveel liquiditeit ze in die markt moest voorzien", legt Godfried De Vidts uit, adviseur bij de internationale vereniging voor kapitaalmarkten ICMA. "Door het gebrek aan cash in het systeem, schoot de rente omhoog."

Financiële partijen kunnen op die geldmarkt, ook wel de repomarkt genoemd, dagelijks terecht om hun transacties te financieren of hun overtollige cash uit te lenen. Banken, verzekeraars en beleggingsfondsen lenen er op dagelijkse basis geld aan ekaar uit in ruil voor onderpand, meestal overheidsobligaties, tegen een lage rente. "Als de hoeveelheid cash op die markt naar omhoog gaat, daalt de rente. Bij een cashtekort stijgt ze", legt De Vidts uit.

Acuut tekort

Gisteren schoot de Amerikaanse reporente onverwacht met 5 procentpunt omhoog van 2 tot 7 procent, wat wees op een acuut en groot tekort aan cash. Volgens analisten waren daar verschillende redenen voor. Amerikaanse bedrijven hadden de dag voordien massaal geld uit de markt gehaald omdat het de laatste dag was waarop ze hun belastingen moesten betalen. En er is veel cash uit de markt verdwenen door het tumult op de oliemarkten na de aanval op een Saudische raffinaderij.

Om dat tekort tegen te gaan, opende de Fed een zogenaamde repoveiling waarin ze overheidsobligaties en andere effecten aanvaardt in ruil voor dollars. Na die interventie daalde de reporente naar normale niveaus. Het toont hoe zeer het financiële systeem nog afhangt van de kortetermijnliquiditeit. Analisten verwachten dat de Fed haar beleidsrente zal verlagen, wat de dollarkrapte op die markten zal verlichten.

Europees onderpandtekort

"Het bewijst ook hoe gevoelig de repomarkten zijn voor externe schokken en hoe snel ze overhoop liggen", zegt De Vidts. De Europese repomarkten hebben in de afgelopen jaren gelijkaardige schokken gekend, maar dan in de omgekeerde richting. "In Europa is er vaker een gebrek aan onderpand, en dus een te veel aan cash, waardoor de reporente te laag staat", aldus De Vidts. "Door het opkoopprogramma van de ECB wordt er enorm veel onderpand uit de markt genomen en is er heel veel cash beschikbaar." De Vlaamse repospecialist verwacht niet dat het tumult op de Amerikaanse geldmarkten naar Europa zal overwaaien.