Idealisme moet je toejuichen, maar bij de pogingen van NewB om aan een banklicentie te geraken, kunnen we vraagtekens plaatsen. Na acht jaar proberen is de 'ethische bank in oprichting' niet veel verder gekomen dan het opsouperen van 10 miljoen euro startkapitaal die ze toegestopt kreeg van goedbedoelende individuen en organisaties. Desondanks kreeg NewB van de Nationale Bank de kans in een maand nog eens 30 miljoen euro kapitaal op te halen.

Het ziet ernaar uit dat NewB dat doel niet haalt. Begin deze week stond de teller op 6 miljoen, en er resten amper nog tien dagen. Het Brussels Gewest kwam gisteren met 400.000 euro over de brug, en wil nog eens 600.000 euro ophoesten mocht NewB de beoogde 30 miljoen niet halen. De kapitaalinjectie door het Brussels Gewest gaat voorbij aan de essentie: NewB kan gewoon geen geloofwaardig businessplan voorleggen.

NewB is een doodgeboren kind.

Alle bestaande kleine banken met een eenvoudig verdienmodel, dat steunt op de omzetting van spaardeposito's in kredieten, kreunen momenteel onder de lage rente. Een coöperatieve bank als Crelan koos voor schaalvergroting via de overname van AXA Bank omdat ze vreesde voor haar bestaan. Die banken hebben dan nog, in tegenstelling tot NewB, een historisch opgebouwde krediet- en beleggingsportefeuille, waardoor de lage rente zich maar met vertraging laat voelen.

NewB was van bij het begin een doodgeboren kind. Enerzijds is het goed dat de bank er niet komt, zodat duizenden goed menende coöperanten er hun geld niet aan verliezen. Anderzijds is het jammer dat een echt ethische en duurzame bank niet van de grond komt. De banksector heeft behoefte aan vernieuwing en concurrentie, maar de strenge regelgeving maakt het nieuwkomers moeilijk.

De enige bedrijven die erin slagen de banksector binnen te dringen, zijn de grote internet- en technologiereuzen. Zij doen er echter alles aan om buiten de invloed van regelgevers en toezichthouders te blijven en hebben geen respect voor de privacy van hun klanten. De vraag dringt zich op: hebben we als samenleving liever dominante techbedrijven als uitdager van de banken dan kleine, sympathieke initiatieven als NewB?