Spa was het allereerste thermale centrum ter wereld. Daardoor wordt een kuuroord in het Engels nog altijd a spa genoemd. Al in de zestiende eeuw werd in het dorp bij de Hoge Venen geëxperimenteerd met de weldadige eigenschappen van de zestig natuurlijke bronnen. Zijn reputatie als geneeskundig centrum is onder meer gevestigd op het verhaal van tsaar Peter de Grote, die in 1717 na een kuur van enkele weken in Spa door zijn arts genezen werd verklaard.
...

Spa was het allereerste thermale centrum ter wereld. Daardoor wordt een kuuroord in het Engels nog altijd a spa genoemd. Al in de zestiende eeuw werd in het dorp bij de Hoge Venen geëxperimenteerd met de weldadige eigenschappen van de zestig natuurlijke bronnen. Zijn reputatie als geneeskundig centrum is onder meer gevestigd op het verhaal van tsaar Peter de Grote, die in 1717 na een kuur van enkele weken in Spa door zijn arts genezen werd verklaard. Bij de rijke Europese aristocratie en de adel genoot Spa sindsdien een uitstekende reputatie als kuuroord. In 1868 werd het eerste gebouw opgetrokken, waardoor de Thermen van Spa 150 jaar oud zijn. Het water van het zwembad komt nog altijd van een bron en is rijk aan bicarbonaat. De thermale behandelingen gebeuren met water uit een bron die rijk is aan koolzuurgas en natuurlijk ijzer. Ondertussen behoren Les Thermes de Spa - de Franse naam van Thermen van Spa - tot de Franse groep Eurothermes, die in 2016 een geconsolideerde omzet van 54,6 miljoen euro haalde. Thermen van Spa haalden in 2017 een brutomarge van 2,9 miljoen euro, met 397.910 euro cashflow. Tot in de jaren negentig was een bezoek aan Spa een medische interventie, die door het ziekenfonds werd terugbetaald. "Terwijl in Franse centra als Vichy en Contrex de terugbetaling nog altijd geldt, zie ik ze bij ons niet meteen terugkeren. Zeker niet omdat wij het enige centrum in België zijn dat niet met water van de kraan werkt", vertelt directrice Séverine Philippin van Thermen van Spa. "Daarom hebben we onszelf deels moeten heruitvinden. In het nieuwe gebouw - dat in 2004 is ingehuldigd - hebben we meer recreatieve functies ondergebracht, zoals een zwembad, een sauna en een hamam", stelt Séverine Philippin. "Jaarlijks trekken die zo'n 200.000 bezoekers, terwijl er per jaar 25.000 personen voor de behandelingen komen. Aangezien een dag met vier behandelingen zo'n 150 euro kost, is het logisch dat dat niet voor iedereen is weggelegd." "We willen het recreatieve gedeelte nog uitbreiden, maar ook blijven inzetten op verzorging", zegt Philippin. "Want we merken dat daar weer meer vraag naar is. Zeven op de tien klanten zijn Belgen, maar we krijgen ook Nederlanders en Duitsers over de vloer. Uit Frankrijk blijft het aantal bezoekers beperkt, aangezien ze in eigen land hun kuursessies nog terugbetaald krijgen." Door meer in te zetten op een recreatief aanbod begeeft Spa, een merk dat als wat oubollig wordt gezien, zich op een competitieve markt. Net zoals in onze buurlanden is de wellnesssector in ons land sterk gegroeid sinds het jaar 2000. Terwijl traditionele kuuroorden als Spa sterk stonden met mineraalrijke therapeutische baden en modderbehandelingen, gingen de nieuwe wellnesscentra een andere richting uit. Dat moest ook, want niet iedereen mag zomaar uitpakken met een 'therapeutische behandeling'. Dat is wettelijk geregeld. "Wij proberen onze bezoekers sensaties te bezorgen, bijvoorbeeld met opgietmomenten en geurenreizen, en we leren hun hoe ze hun huid kunnen verzorgen", zegt Nancy Goossens, de zaakvoerster van Thermen Katara uit Belsele. Dat is met zo'n 90.000 bezoekers per jaar een van de grootste wellnesscentra in ons land. "Megawellnesscentra zoals in Duitsland en Nederland heb je bij ons niet. In die landen doet iedereen dat en wordt het gezien als lichaamsverzorging, terwijl het bij ons toch meer om een luxeproduct gaat." Een van de meest opvallende nieuwkomers is Wu Wei in Kortrijk, dat zes jaar geleden werd opgericht door Jo Heirman en zijn vrouw. "Ik heb altijd in de reclame- en de marketingsector gewerkt voor grote bedrijven als Proximity. Toen dat verkocht werd aan het Amerikaanse BBDO, nam de druk constant toe. Daarom besloot ik mijn carrière over een andere boeg te gooien", vertelt Heirman. Zo ontstond het idee voor Wu Wei, dat gevestigd is in een voormalige drukkerij en poppenfabriek in hartje Kortrijk. In de bestaande architectuur hebben we nieuwe elementen zoals het restaurant geïntegreerd. Behalve genieten van de wellnessactiviteiten kunnen klanten bij Wu Wei ook eten en overnachten. Ook Thermen Katara heeft geïnvesteerd in een beter gastronomisch aanbod, zegt Nancy Goossens. "Naar de thermen gaan heeft meer een gastronomische kant gekregen. Dat is een trend van de afgelopen jaren. Een van de redenen is dat mensen er een dagje uit voor het hele gezin van maken. Ze beginnen met een ontbijt en sluiten 's avonds af met een diner. Een taverne met een croque-monsieur of een soepje volstaat niet meer." Onder meer met Facebook-acties probeert Wu Wei zijn bezettingsgraad hoog te houden en nieuwe klanten te lokken. Tien jaar geleden waren klanten nog trouw aan één centrum, nu proberen ze verschillende uit. Jo Heirman: "We bouwden een eigen, divers clientèle uit, dat houdt van onze non-conformistische sfeer. We zijn een soort Canvas onder de wellnesscentra, dat vooral bij meerwaardezoekers in de smaak valt." Wu Wei trekt recreanten uit de omgeving aan voor een avondje wellness, en mensen van voor de Antwerpse of Brusselse ring voor een dagtrip. Voor een langer verblijf komen de klanten ook uit Duitsland, Frankrijk, Nederland, het Verenigd Koninkrijk en, afgaand op onze naam, Azië. Ten slotte zijn er de bedrijven die het centrum deels afhuren voor meetings. Vanwege die laatste doelgroep hebben we ervoor gekozen zwemkledij te verplichten. Tegelijk zorgt dat ervoor dat onze klanten niet de typische saunagangers zijn. Daarom geven we iedereen bij aankomst een uitgebreide uitleg over opgietsessies of scrubrituelen", vertelt Heirman. "De afgelopen zes jaar heb ik vooral veel bijgeleerd over hygiëne. De eisen van de klanten zijn erg streng. Daaraan voldoen is moeilijker dan het lijkt."