"Hoe kan een onderneming groeien in een veranderende en woelige wereld?" Over die vraag debatteerden de genodigden op de Trends Summer University 2019, die in juni plaatsvond in Knokke. De panelleden waren Bart De Smet (CEO Agea), Hans Bourlon (CEO Studio 100), Eric Everard (CEO Easyfairs) en Jean-Jacques Cloquet (CEO Pairi Daiza).

Eric Everard weet hoe het is om in een veranderende sector te werken. "Bezoekers komen niet meer naar een vakbeurs om stands te bekijken en overeenkomsten af te sluiten. Ze komen voor een ervaring. En ze zijn op zoek naar innovaties. We verkopen geen vierkante meters meer, we verkopen verandering."

De baas van Easyfairs, de beursorganisator en uitbater van expositieruimtes, vindt die uitdaging heel boeiend, maar is ook bang voor de digitalisering. Wie zal zich nog verplaatsen om beurzen en salons te bezoeken, als je bijna alle informatie gratis online kunt vinden? "We hebben ons kunnen aanpassen omdat we altijd naar onze klanten zijn blijven luisteren", zegt Eric Everard. "In de gedigitaliseerde wereld is de beurs een van de weinige plekken waar je nog menselijk contact hebt. We hebben daar de nadruk op gelegd."

Daarnaast maakt Easyfairs gebruik van technologie om andere inkomstenbronnen aan te boren. De bezoekers dragen een toegangsbadge. Ze kunnen die scannen bij een stand om elektronische catalogi op te vragen. "Nu weet ik welke klant bij welke stand blijft staan", zegt Everard. "Dankzij de data die we verzamelen, kunnen we klanten gemakkelijker naar dit of dat evenement laten komen."

"Dat contact met de klant is van wezenlijk belang", bevestigt Bart De Smet van de verzekeringsgroep Ageas. "Waar kunnen we het relevantst zijn voor de klant? Bij onze technologische keuzes moeten we ons door die vraag laten leiden. Je moet constant blijven openstaan voor wat leeft, zodat je klaar bent als de verandering gebeurt." Hans Bourlon van het audiovisuele productiebedrijf Studio 100 is een voorstander van de trial-and-errormethode. "Je moet durven af te tasten. Ik probeer graag dingen. Ik kijk of ze werken. Zo niet, dan stop ik ermee." "Soms is geen beslissing nemen erger dan je vergissen", voegt Bart De Smet eraan toe.

Strijd om talent

Bij de digitale transformatie van een onderneming moet vooral het personeel de ommezwaai maken. "We zien het als onze taak medewerkers zo goed mogelijk voor te bereiden op de technologische ontwikkelingen", stelt Jean-Jacques Cloquet, de CEO van het park Pairi Daiza. "We moeten ervoor zorgen dat ons personeel zo veel mogelijk pijlen op zijn boog heeft. Ik stel vast dat jongeren daar wellicht beter op zijn voorbereid."

Op sommige terreinen is er een groot gebrek aan talent. "Het is in bepaalde Europese regio's heel moeilijk geworden om personeel te vinden", zegt Eric Everard. "We zijn verplicht iedereen op niveau te houden met onder meer opleidingen en coaching. We moeten dat niet als een last zien, maar als een fantastische gelegenheid om alles uit onze medewerkers te halen en op die manier ervoor te zorgen dat er een grotere kans is dat ze blijven."

Voor Jean-Jacques Cloquet is contact met de ploegen op het terrein een must. "Wie vernieuwende ideeën wil, moet een vertrouwensband creëren. Je moet je mensen stimuleren de dialoog aan te gaan en opbouwende kritiek te geven. Anders verlies je de voeling met het terrein en sta je op een gegeven moment oog in oog met gele hesjes."

Oudere werknemers

Bart De Smet maakt zich zorgen over de inzetbaarheid van 55-plussers. Te veel van die werknemers verlaten de arbeidsmarkt vroegtijdig. Dat is nadelig voor ondernemingen die op zoek zijn naar talent, voor de sociale zekerheid, die haar uitgaven ziet stijgen, en vaak ook voor de personen zelf, die stimulerende functies zouden kunnen vervullen. "We moeten proberen hen de mogelijkheid te bieden iets anders te doen", legt de CEO van Ageas uit. "We kunnen niet elk kwartaal tegen zoveel mensen zeggen dat ze thuis moeten blijven. Waarom proberen we niet iets in het onderwijs te vinden voor ze? Daar is een personeelstekort."

Vorig jaar bedroeg de tewerkstellingsgraad van 55-plussers voor het eerst meer dan 50 procent: 50,3 procent. Dat succes is te danken aan Vlaanderen, waar de tewerkstellingsgraad van oudere werknemers 52,5 procent bedraagt, vergeleken met 49,5 procent in Brussel en 46,4 procent in Wallonië. De tewerkstelling zit in de drie gewesten in de lift.

Geopolitiek

Er zijn niet alleen technologische veranderingen, maar ook geopolitieke. "Wie had vijf jaar geleden gedacht dat Donald Trump verkozen zou worden tot president van de Verenigde Staten?" merkt Bart De Smet op. Die politieke factor heeft een impact op de internationale handel. "We hebben tussen 2010 en 2012 in een bloeiend Turkije geïnvesteerd. Maar zouden we dat nu nog doen?" vraagt de CEO van Ageas zich af. "En in 2001 kregen we bakken kritiek omdat we in China hadden geïnvesteerd. Nu halen we onze dividenden vooral uit onze Chinese activiteiten." De onderneming heeft 5 procent van de Chinese markt in handen. "Omdat we uit een klein land komen, kiezen we in het buitenland meestal voor een partnerschap met een plaatselijke onderneming", vertelt hij. "Die helpt ons met de nieuwe markt. We maken elkaar sterker."

JEAN-JACQUES CLOQUET "We moeten medewerkers zo goed mogelijk voorbereiden op de technologische ontwikkelingen." © Dann

'België moét worden bestuurd'

Een ander panelgesprek had als thema: 'Is België nog bestuurbaar?' De bedrijfsleiders stelden unaniem dat "België moét worden bestuurd". Als de economische groei stagneert, de begroting zorgen baart en de onderwijsindicatoren niet rooskleurig zijn, dan kun je niet verwachten dat alles vanzelf in orde komt. "Slechts 4,5 miljoen Belgen zijn aan het werk", zegt Bart Verhaeghe, de voorzitter van Uplace en Club Brugge. "Om alles te financieren, moeten dat er 7,5 miljoen zijn. Dat verschil van 3 miljoen personen die niet bijdragen, maar wel van het systeem profiteren, is niet houdbaar. Uiteindelijk zal er een generatie zijn die weigert daarvoor te betalen."

"Ons land is een beetje als een onderneming die van jaar tot jaar marktaandeel verliest", zegt Bernard Delvaux, de CEO van Sonaca. "De onderneming wordt armer en haar werknemers zijn ongelukkig. Ze betogen en stemmen op extremistische partijen." Een onderneming herziet in zo'n geval haar strategie en legt doelstellingen vast. Krijgt een staat dat voor elkaar? De sprekers geloven van wel. "Waarom zijn er zoveel ontevreden mensen in ons land?" vraagt Wouter De Geest, de CEO van BASF. "Omdat er geen visie is. Als we weer een positieve ambitie koesteren, zullen de zaken zich vanzelf uitwijzen."

Trends Summer University

Trends brengt de volgende weken verder verslag uit van de belangrijkste conclusies van de zesde Trends Summer University.

· Op 25 juli: disruptieve bedrijven en pitches

· Op 8 augustus: wordt uw volgende CEO een Chinees?

TRENDS SUMMER UNIVERSITY Daan Killemaes (moderator) , Hans Bourlon, Eric Everard, Bart De Smet, Jean-Jacques Cloquet en Guy Legrand (moderator) © Dann