De explosieve groei van TikTok, Douyin in China, versnelde nog tijdens de wereldwijde lockdown om het coronavirus in te dammen. Meer dan een miljard gebruikers maakten of bekeken de korte videoclipjes en sketches waarvoor de app bekend is. TikTok was op weg het Coca-Cola van de sociale media te worden, met een wereldwijd bereik. TikTok leek over de digitale ijzeren gordijnen te springen, waar andere sociale media tegenaan botsten. Facebook en zijn zusterdiensten Instagram en WhatsApp raken bijvoorbeeld niet binnen in China. Het Chinese WeChat wint dan weer moeilijk zieltjes in het Westen.
...

De explosieve groei van TikTok, Douyin in China, versnelde nog tijdens de wereldwijde lockdown om het coronavirus in te dammen. Meer dan een miljard gebruikers maakten of bekeken de korte videoclipjes en sketches waarvoor de app bekend is. TikTok was op weg het Coca-Cola van de sociale media te worden, met een wereldwijd bereik. TikTok leek over de digitale ijzeren gordijnen te springen, waar andere sociale media tegenaan botsten. Facebook en zijn zusterdiensten Instagram en WhatsApp raken bijvoorbeeld niet binnen in China. Het Chinese WeChat wint dan weer moeilijk zieltjes in het Westen.De voorbije maand kregen de internationale ambities een definitieve knauw. Na een bloedig conflict tussen grenswachters aan de Indiaas-Chinese grens keerde het sentiment in India, en besloot de Indiase premier Narendra Modi onder meer TikTok te verbieden. Vorige week stelde de Amerikaanse president Donald Trump een ultimatum. TikTok moest zich tegen 15 september terugtrekken uit de Verenigde Staten, Canada, Australië en Nieuw-Zeeland (bondgenoten in de strijd tegen cyberspionage) of die lokale activiteiten verkopen aan Microsoft.Trumps motieven zijn wellicht deels persoonlijk. Progressieve jongeren schepten op TikTok massaal op over hoe ze een belangrijke verkiezingsrally van Trump lieten mislukken. Ondanks ruim een miljoen reservaties, kwamen toen maar 12.000 toeschouwers opdagen. Tegenstanders van Trump hadden massaal zitjes gereserveerd, die dus leeg bleven.Maar er zijn ook betere motieven om TikTok aan te pakken. De app personaliseert de eindeloze stroom filmpjes via een algoritme. Het is als buitenstaander zeer moeilijk inzicht te krijgen in wie wat te zien krijgt, en daarom bestaat een reëel risico dat TikTok ongemerkt kan worden gebruikt om de Amerikaanse publieke opinie te manipuleren. De Amerikaanse overheid is evenwel vooral bezorgd over de data die de TikTok-eigenaar Bytedance kan verzamelen over meer dan 100 miljoen Amerikanen. De Chinese overheid heeft strenge wetten goedgekeurd die totale gehoorzaamheid eisen van Chinese bedrijven. Bytedance kan nog zoveel beloven dat het waardevolle data zoals locaties, vrienden of mogelijke seksuele voorkeur niet zomaar doorgeeft aan de Chinese overheid, als de Chinese veiligheidsdiensten aankloppen, moet de datakluis open. TikTok werd onlangs gewaardeerd op 50 miljard dollar. De Amerikaanse activiteiten van TikTok zouden tussen 20 en 30 miljard dollar waard zijn. Maar analisten houden er rekening mee dat Microsoft de Amerikaanse activiteiten van TikTok op de kop kan tikken voor slechts 10 miljard dollar. De tijd tikt ongenadig in het nadeel van Bytedance.De gedwongen verkoop is sowieso een aderlating voor Bytedance en bij uitbreiding voor de Chinese techsector. De groei van het aantal gebruikers was nog aan het versnellen, en TikTok zette nog niet volop in op de commercialisering van zijn gebruikers via gepersonaliseerde videoreclame met een wereldwijd bereik.De gedwongen verkoop kan dus niet zonder reactie blijven. De Chinese overheid zou de koper, Microsoft, kunnen aanpakken. Maar de Chinese omzet van die softwarereus zou slechts 2 procent van zijn globale omzet bedragen. Apple haalt ongeveer 15 procent van zijn omzet in China, en is zo het kwetsbaarst. Apple is er onder meer de tweede populairste smartphonefabrikant. De Chinese overheid hoeft zelfs niet eens over te gaan tot de nuclear option, een gedwongen verkoop van de Chinese activiteiten van Apple. Ze heeft een heel arsenaal waarmee ze Apple hard kan raken: extra verplichtingen voor de data-opslag van Chinese Apple-gebruikers en de Chinese Appstore, arbeids- of milieu-inspecties in de fabrieken van de Chinese onderaannemers, lakser optreden tegen namaak, Apple-winkels sluiten, de verkoop van de iPhone tijdelijk verbieden of via propaganda het anti-Amerikaanse sentiment aanwakkeren bij de Chinese consument. Dat laatste is overigens heel effectief gebleken om het Zuid-Koreaanse Samsung uit de Chinese smartphonemarkt te weren.Apple tekent samen met zijn sectorgenoten Amazon, Microsoft, Facebook en Google voor de snelle wederopstanding van de Amerikaanse beurzen. Door de uitstekende kwartaalresultaten van vorige week is Apple op dit moment zelfs het meeste waardevolle bedrijf op de beurs, met een waardering van liefst 1840 miljard dollar. Alleen al daarom heeft het voor China zin Apple een toontje lager te doen zingen. Trump is enorm gefixeerd op de Amerikaanse beursindexen, die hij verkeerdelijk ziet als een bewijs van de gezondheid van de Amerikaanse economie. Een zware koersval van Apple doorprikt die goednieuwsshow, maar zou ook de druk op Trump door investeerders doen toenemen, om het conflict met China niet verder te laten ontsporen. Apple is een belangrijk aandeel voor veel grote beleggings- en pensioenfondsen en andere investeerders. De beleggingsportefeuille van de superbelegger Warren Buffett bestaat op dit moment voor meer dan 40 procent uit aandelen van Apple. Er staat dus veel meer op spel dan een verbod op een app met grappige filmpjes.