Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu in Nederland (RIVM) meldt vrijdag dat de voorbije twee jaar hoogstwaarschijnlijk twintig mensen met listeria besmet raakten via vleeswaren. 'Hiervan zijn drie patiënten overleden en één vrouw heeft een miskraam gehad', klinkt het.

Het vlees kwam van de Ter Beke-dochter Offerman. Volgens De Volkskrant voerde de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) de afgelopen maanden extra inspecties uit bij de fabriek van Offerman. 'We hadden al de indruk dat zaken daar niet goed op orde waren', aldus een woordvoerder van de Voedsel- en Warenautoriteit in een reactie aan de NOS. 'Ze hebben in het verleden ook al te maken gehad met een listeriabron', luidt het.

De vleeswarenproducent uit Aalsmeer was dus al langer in beeld bij de NVWA. In augustus en september zijn inspecteurs geregeld langsgeweest en werden monsters genomen. Tot woensdag was er geen sprake van overschrijdingen van de listeria-norm. Toen kwam de bevestiging van de link met de listeriastam.

Nieuwe onderzoeksmethode

Het verband kwam aan het licht dankzij een nieuwe onderzoeksmethode. 'Monsters zijn onderzocht bij Wageningen Food Safety Research', aldus de woordvoerster van de NVWA. 'Als we die methode niet hadden toegepast, dan hadden we de link tussen de ziektegevallen en het bedrijf überhaupt niet kunnen leggen.'

Nederlands minister van Medische Zorg Bruno Bruins is blij dat de besmetting op die manier aan het licht is gekomen. Eerder op vrijdag zei hij al blij te zijn dat de NVWA snel besloot de besmette vleeswaren terug te laten roepen.

Offerman maakte donderdag bekend dat het in de fabriek in Aalsmeer gesneden en verpakte vleeswaren terugroept 'wegens mogelijke aanwezigheid van listeria'. De producten lagen onder meer in de rekken van Aldi, Bidfood, Jumbo, Sligro en de Versunie. Jumbo heeft 135 verschillende vleeswaren uit de schappen gehaald. Bij Sligro gaat het om 168 verpakte vleeswaren , bij Bidfood om 149 soorten vleeswaren, bij Aldi om 4 producten.

Aldi België

Aldi België meldt vrijdagnamiddag dat het gebraden rosbief van het merk Délifin, per 100 gram verpakt, terugroept wegens de mogelijke aanwezigheid van de listeriabacterie. 'De rosbief is afkomstig van Offerman, uit de fabriek in Aalsmeer in Nederland', bevestigt woordvoerder Dieter Snoeck van Aldi België. Volgens Snoeck heeft Offerman enkel rosbief geleverd aan de supermarkt. 'Het gaat om één product. Zelf hebben we nog geen klachten gehad, en er zijn geen problemen vastgesteld met het product. Maar uit voorzorg roepen we het product terug', voegt hij toe.

Of Offerman nog aan andere Belgische supermarkten heeft geleverd, is op dit moment niet duidelijk. Het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) onderzoekt de zaak, aldus een woordvoerster. De fabriek in Aalsmeer blijft voorlopig dicht.

Symptomen

Listeriose is een ziekte die veroorzaakt wordt door de listeriabacterie. Die bacterie komt vooral voor in rauwe voedselproducten, zoals bijvoorbeeld zachte kazen van ongepasteuriseerde melk of filet américain. De mogelijke symptomen zijn koorts, hoofdpijn, diarree en spierpijn. Mensen die door de bacterie besmet raken, hebben meestal een verzwakt immuunsysteem. Zwangere vrouwen kunnen besmet raken zonder zich zelf ziek te voelen, terwijl de besmetting kan leiden tot ziekte bij het ongeboren kind of zelfs een miskraam.

Het openbaar ministerie (OM) in Nederland bekijkt intussen of Offerman mogelijk strafbare feiten heeft gepleegd, waardoor de listeriabacterie in hun producten terecht kon komen. Als dat zo is, volgt er eventueel een strafrechtelijk onderzoek.

Ter Beke

Het moederbedrijf Ter Beke laat weten dat het de financiële impact van de terugroepactie en tijdelijke stopzetting van de activiteiten bij dochter Offerman in Aalsmeer voorlopig niet kan inschatten. De mogelijke besmetting en terugroepactie betreft enkel de locatie in Aalsmeer, benadrukt de Belgische voedingsgroep. 'We staan momenteel in contact met de relevante autoriteiten en we staan volledig achter verder onderzoek. Offerman neemt daarin zelf de nodige acties en verleent haar volledige medewerking aan de bevoegde autoriteiten', meldt het bedrijf. De handel in het aandeel van Ter Beke werd vrijdag omstreeks 12.45 uur opgeschort op Euronext Brussel na berichten over de listeriabesmetting in Nederland. Het aandeel noteerde op dat moment 8,94 procent lager tot 112,00 euro.

Ook het Belgische groentebedrijf Greenyard kreeg vorig jaar af te rekenen met een terugroepactie van met listeria besmette diepvriesproducten. De listeriacrisis kostte het bedrijf toen enkele tientallen miljoenen euro's.