Bedrijfsleiders vrezen toenemend populisme in Europa

31/08/18 om 16:13 - Bijgewerkt om 16:12

Bedrijfsleiders maken zich zorgen over de impact van de politieke onzekerheid op de economie. Vooral in Europa neemt de bezorgdheid over het toenemende populisme toe, blijkt uit het kwartaalrapport van het accountants- en adviesbureau Grant Thornton.

Bedrijfsleiders vrezen toenemend populisme in Europa

nationalistische oproer in Italië © reuters

Wereldwijd is het zakelijk optimisme dat Grant Thornton in kaart brengt in het tweede kwartaal van dit jaar aanzienlijk afgenomen. In het eerste kwartaal toonde zich nog 61 procent van de bevraagde bedrijfsleiders optimistisch - een record -, maar in het tweede kwartaal daalde het aantal optimisten tot 54 procent.

Vooral in Europa neemt het optimisme zienderogen af, van 60 procent tot 46 procent. In de eerste maanden van het jaar telde Europa meer optimistische dan pessimistische bedrijfsleiders. Drie maanden later is het omgekeerde het geval. Waar is die terugval aan te wijten?

"Je mag om te beginnen niet vergeten dat het optimisme in de Europese Unie zich in het eerste kwartaal op een recordpeil bevond, zowel wat de vooruitzichten over de economie als het vertrouwen in de Europese Unie betreft. In het tweede kwartaal heeft ongetwijfeld de onzekerheid over de brexit, en meer bepaald het uitblijven van een akkoord over de voorwaarden voor de uitstap van de Britten uit de EU, het vertrouwen negatief beïnvloed", zegt Paul De Weerdt, CEO van Grant Thornton Belgium.

Ook het stopzetten van de 'quantitative easing' (QE) door de Europese Centrale Bank, en zorgen over de oplopende schulden en onzekerheid rond de handelsconflicten zijn volgens De Weerdt negatieve factoren die aan het ondernemersvertrouwen knagen. Bovendien blijkt de opkomst van populistische partijen in Europa een tendens die het vertrouwen aantast, zegt hij.

In Frankrijk smelt het optimisme weg met liefst 37 procent tot 38 procent. Frankrijk dankte de puike score (75 procent) in het eerste kwartaal nochtans aan het zogenaamde 'Macron-effect', waarmee de euforie vlak voor en vlak na de verkiezing van president Macron wordt bedoeld. Het Macron-effect lijkt intussen uitgewerkt. "De Franse bedrijfswereld is sterk betrokken bij de Europese economie, en blijft dus zeer gevoelig voor dreigingen zoals de brexit of het toenemende populisme binnen Europa. Macron is een voorstander van de EU en minder protectionistisch ingesteld dan zijn voorganger", aldus De Weerdt.

Niet enkel Frankrijk, ook de andere twee grote economieën - Duitsland (van 81 tot 74 procent) en het Verenigd Koninkrijk (van 31 tot 17 procent) - registreren een terugval van het ondernemersvertrouwen. Ondanks sterke economische prestaties blijkt de grootste zorg van de Europese bedrijfsleiders niet de brexit, maar het toenemend populisme als politieke stoorzender in de regio.

Een op de vijf omschrijft de toenemende populariteit van nationalistische politieke partijen als de grootste bedreiging voor de economische stabiliteit van de EU. Bedrijfsleiders vrezen namelijk dat het nationalisme de toekomst van bestaande handelsregels en economische integratie binnen de EU zal ondermijnen.

Uit het International Business Report blijkt nog dat de Europese bedrijfswereld meer economische samenwerking tussen de verschillende lidstaten wil. In de volledige eurozone gaat het om 65 procent van de bedrijven dat verdere economische integratie van de EU wil, tegenover 63 procent vorig jaar.

Rekening houdend met de aanhoudende politieke onzekerheid stellen bedrijven hun investeringsplannen uit. Investeringen in onderzoek en ontwikkeling (O & O), nieuwe gebouwen en technologie blijven in het tweede kwartaal min of meer gelijk in vergelijking met het eerste kwartaal.

Onze partners