De paringsdans van de brouwerijgiganten

15/09/14 om 16:10 - Bijgewerkt om 16:10

AB InBev zoekt 122 miljard dollar bij banken voor een overname van SABMiller, schrijft The Wall Street Journal. SABMiller op zijn beurt aast op een fusie met Heineken, maar de Nederlanders ketsen die af. 2014 wordt het volgende reuzenjaar voor de brouwerijgiganten.

De paringsdans van de brouwerijgiganten

Stella Artois © Reuters

AB InBev zoekt 122 miljard dollar bij banken voor een overname van SABMiller, schrijft The Wall Street Journal. SABMiller op zijn beurt aast op een fusie met Heineken, maar de Nederlanders ketsen die af. 2014 wordt het volgende reuzenjaar voor de brouwerijgiganten.

Opnieuw draait de geruchtenmolen op volle toeren. Volgens The Wall Street Journal zoekt AB InBev 122 miljard dollar bij banken voor een overname van AB InBev. Begin juni had ook Financial Times al bericht dat het nummer één onder de brouwers geld zocht bij de banken. Volgens WSJ zou AB InBev eerst zijn geld zoeken, en pas daarna praten met SABMiller.

De Zuid-Afrikanen voelden blijkbaar de wind al waaien. In een wanhoopspoging praat SABMiller nu met Heineken voor een fusie. Enkele maanden geleden waren er al geruchten dat SABMiller had gepraat met Diageo. Dat is de wereldmarktleider in sterke drank (met onder meer Johnnie Walker), en de eigenaar van het Ierse bier Guinness.

In een persbericht bevestigt Heineken de toenaderingspoging van SABMiller. Maar de Nederlandse brouwer zegt meteen ook nee tegen de avances. Het zou uiteraard een knaller zijn van formaat, een fusie van het nummer twee en drie van de wereld. Die cijfers zijn overigens wat verwarrend, want SABMiller is het nummer twee in volume, en het nummer drie in omzet. Heineken is dan weer het nummer twee in omzet en het nummer drie in volume. Bovendien oogt de situatie nog eens anders indien beide brouwers hun minderheidsbelangen integraal zouden meetellen in de oefening. SABMiller bijvoorbeeld heeft zeer belangrijke belangen in China en de Verenigde Staten.

Familie blijft baas

Heineken meldt in zijn persbericht dat de familie Heineken een zelfstandige koers wil blijven varen. De familie controleert de brouwer voor iets meer dan de helft via een getrapte constructie: boven de eigenlijke brouwer NV Heineken, beursgenoteerd, staat een eveneens beursgenoteerde holding, NV Heineken Holding. Die heeft als enig actief het belang in de brouwer. De familie Heineken controleert circa de helft van de holding, en speelt dus ook baas over de brouwer.

Details over de toenaderingspoging van SABMiller zijn er nog niet. Maar afgaand op het verleden van de brouwer, kan het enkel om een aandelenruil gaan. SABMiller stapelde de overnames op, waarbij belangrijke deals werden betaald via de uitgifte van nieuwe aandelen.

SAB staat voor South African Breweries. Het is een van origine Zuid-Afrikaanse groep, met een management dat nog altijd zeer Zuid-Afrikaans is getint. De brouwer heeft in eigen land een enorme symboolwaarde, een exponent van 'de nationale trots'. Na de afschaffing van de Apartheid gingen de Zuid-Afrikanen in ijltempo op zoek naar internationale overnames.

De twee belangrijkste waren het Amerikaanse nummer twee, Miller, in 2002, en het Zuid-Amerikaanse Bavaria in 2005. De referentieaandeelhouder van Miller, Altria, stapte in de fusiegroep en kreeg daarvoor aandelen in ruil. Vandaag heeft het beursgenoteerde Altria, ook de eigenaar van de sigarettenmaker Philip Morris, een belang van 24,99 procent in SABMiller. Ook de referentieaandeelhouder van Bavaria kreeg nieuwe aandelen, en heeft circa 15 procent in SABMiller. Die familie heet Santo Domingo. Opvallend detail: ze kocht samen met de Belgische spilaandeelhouders van AB InBev, de families Van Damme en Van der Straten Ponthoz, in 2013 een belang in de koffiemaker Douwe Egberts.

Grote overlapping

Het probleem met SABMiller is dat het geen echte referentieaandeelhouder heeft. Altria en Santo Domingo hebben geen meerderheid van de aandelen. Voor Altria is er weliswaar een clausule: in geval van een poging tot overname Altria zijn belang in SABMiller opdrijven, waardoor het een blokkeringsminderheid kan verwerven.

Heineken heeft wel een referentieaandeelhouder: de familie Heineken beschouwt de brouwer als haar "familiaal erfgoed", zegt Charlotte de Carvalho-Heineken, de dochter van Freddy Heineken. De familie zou zich nooit tevreden stellen met een minderheidsbelang in een fusiegroep.

Er zijn nog andere factoren die een fusie in de weg staan. Er is een grote overlapping tussen beide bedrijven. Circa 12 miljard van de bijna 27 miljard groepsomzet van SABMiller in zijn voorbije boekjaar haalt het in gebieden waar beide brouwers rechtstreeks met elkaar concurreren. Dat is in de eerste plaats Afrika, waar ze respectievelijk het nummer één en twee zijn. Maar ook in Europa is er een bijzonder grote overlapping, in onder meer Hongarije, Italië, Nederland, Polen, Roemenië, Slowakije en Tsjechië. En SABMiller sloot in 2011 een samenwerkingsverband met de Turkse brouwer Anadolu Efes, waardoor er ook in Rusland een grote overlapping is.

Beide bedrijven hebben bovendien elk een heel eigen managementcultuur. Heineken wordt sinds 2005 geleid door de Belg Jean-François van Boxmeer. Het bedrijf heeft sterk lokaal gerichte activiteiten in diverse landen. Maar het merk Heineken, het meest internationaal verkochte biermerk, geeft de onderneming toch een uitgesproken internationaal cachet. Al even frappant is de Zuid-Afrikaanse bedrijfscultuur van SABMiller. Een echte 'winnaarscultuur', en wellicht de meest opmerkelijke in de brouwerswereld.

Daar is Afrika

Tenminste na die van AB InBev. Een overname door het Braziliaans-Belgische nummer één lijkt ook logischer. AB InBev kan zo in de eerste plaats actief worden in Afrika, vandaag een zo goed als blinde vlek voor de brouwer, behoudens enkele licentie- en verdeelakkoorden. En AB InBev kan de nog ontbrekende landen in Zuid-Amerika inpalmen. Zoals Colombia, een van de meest winstgevende biermarkten in de wereld. Ook Afrika is bijzonder winstgevend, ook omdat daar nauwelijks mededingingsoverheden werkzaam zijn. Een overname van Miller in de Verenigde Staten zou normaal gezien niet kunnen, omdat de brouwer dan 80 procent marktaandeel zou verwerven.

Maar misschien kan AB InBev het Amerikaanse Miller onmiddellijk doorverkopen aan Heineken? Dat zou weer heel logisch zijn: Heineken is vandaag actief als invoerder van vooral het merk Heineken in de Verenigde Staten. Met Miller zou het vaste voet aan de grond verwerven, met lokale merken. Alleen heeft Heineken andere katten te geselen: het heeft een vrij hoge schuldgraad door recente overnames, en moet die schulden eerst afbouwen. Sommige van zijn schuldconvenanten verbieden de Nederlanders overigens grote overnames.

Ook voor AB InBev blijven er na een overname van SABMiller grote onzekerheden. Afrika is zoals gezegd voor de grootste brouwer ter wereld maagdelijk terrein, met alle onzekerheden van dien. De voormalige Brouwerijen Artois hadden in de vorige eeuw activiteiten in Afrika, maar die werden verkocht door de grote economische en politieke onzekerheid op het continent.

En er is uiteraard de uitgesproken sterke Zuid-Afrikaanse managementcultuur van SABMiller. Eén van de twee zal de bovenhand halen bij een fusie of overname, en het lijdt weinig twijfel dat er een enorme clash zou volgen tussen de 'Zuid-Afrikanen' en de 'Brazilianen'. Maar uiteindelijk zullen de referentieaandeelhouders ook daar de doorslag geven. En dat zal de Stichting Anheuser-Busch InBev zijn, in pariteit gecontroleerd door Belgische en Braziliaanse families. Met aanverwante partijen controleren ze circa 52 procent.

Lees meer over:

Onze partners