Voor familiebedrijven met vijftig of meer werknemers staan in 2020 sociale verkiezingen op het programma. Voor de sociale partners vormt het een vierjaarlijks hoogtepunt, maar ook voor de ondernemers is het een gebeurtenis met de nodige uitdagingen. Dat geldt vast en zeker ook voor familiale kmo's die na een mooie groei in de voorbije jaren de drempel van vijftig werknemers hebben overschreden. Voor hen zijn de sociale verkiezingen een nieuwigheid en dat brengt enkele extra aandachtspunten mee.

Governance in het familiebedrijf wordt best op een holistische en tegelijk praktische manier aangepakt. Zo kan ze een leidraad vormen voor het bestuur van zowel de onderneming als de familie. "Het kennisplatform FamilyBiz wil familiale ondernemers en bestuurders informatie en inspiratie aanreiken om een deugdelijk bestuur te stimuleren en te versterken", vertellen Benoît Frin en Olivier Van Belleghem van BNP Paribas Fortis Private Banking.

Hoe ouder familiebedrijven worden, hoe meer een verdere professionalisering van het bestuur zich opdringt. Maar daarbij mogen de relationele en menselijke aspecten niet worden onderschat. Op het FamilyBiz platform krijgen die onderwerpen dan ook ruime aandacht.

Wanneer familiale ondernemers nadenken over de toekomst van hun bedrijf, dient zich ook de vraag aan over de waardering van de onderneming aan. "Om op scharniermomenten de juiste beslissingen te nemen, is het cruciaal om de waarde van je onderneming te kennen", stelt Johan Vandenbroeck van BDO, expert ter zake op het kennisplatform FamilyBiz.

Governance en het professionaliseren van het bestuur is voor familiebedrijven vaak een moeilijk thema. Maar bedrijven die er werk van maakten, zijn enthousiast. Openheid voor de buitenwereld, een stabiel bestuur en familiale eensgezindheid kunnen wel degelijk de groei boosten. Dominique Moorkens van de autogroep Alcopa getuigt.

Familiale ondernemingen kunnen complexe structuren worden, zeker wanneer ze in een derde, vierde of latere generatie komen. De familiale aandeelhouders achter zo'n onderneming hebben dan, meer dan ooit, nood aan sterke communicatie. "Het is cruciaal om enerzijds de visie en de waarden van generatie op generatie door te geven maar anderzijds ook om de betrokkenheid bij het bedrijf en de verbondenheid onder de familieleden te versterken", vertelt Nathalie van Ypersele, partner van akkanto.

Driekwart van de Belgische ondernemingen wordt door een familie bestuurd. En net zoals de rest van de economie worden ook familiale ondernemingen geconfronteerd met vele uitdagingen. Om hun verdere groei en ontwikkeling te verzekeren, is een goede governance van het grootste belang. "Familiale ondernemingen die hier al werk van maakten, plukken daar zowel familiaal als voor hun bedrijf de vruchten van", vertelt Lutgart Van den Berghe van het kenniscentrum Guberna.

Sommige familiale ondernemingen zijn uitgegroeid tot ware iconen: Cargill, Ford, IKEA, Solvay of Walmart om er maar enkele te noemen. Uiteraard zijn innovatie en internationalisatie de sleutel tot succes geweest. "Maar bij langlevende bedrijven zien we dat ook governance en langetermijnplanning van essentieel belang zijn", vertelt Morten Bennedsen, professor bij INSEAD en academisch directeur van het Wendel International Centre for Family Enterprise.

La Lorraine Bakery Group, het bedrijf van de familie Vanherpe, heeft de voorbije tien jaar haar governance geprofessionaliseerd en uitgebouwd. Het was een alomvattende oefening, die de verhoudingen tussen aandeelhouders, raad van bestuur en het operationele management in balans heeft gebracht. "Deugdelijk bestuur was een must om ons bedrijf verder te laten groeien, ook internationaal", zegt CEO Guido Vanherpe.

In 2005 was België het eerste Europese land met een Corporate Governance Code voor niet-beursgenoteerde bedrijven. De voorbije 12 jaar is dus een hele weg afgelegd om deugdelijk bestuur ingang te laten vinden bij (in hoofdzaak) familiale ondernemingen. Maar het werk is niet af. BNP Paribas Fortis pakt dit najaar uit met een nieuw online platform voor familiebedrijven om governance onder de aandacht te brengen.