Alles over Vivaldi

Het ontslag van staatssecretaris voor Begroting Eva De Bleeker legt genadeloos de dubbele constructiefout bloot die rond de bevoegdheid van Begroting is geweven bij de opstart van Vivaldi. Dat de nieuwe staatssecretaris uit de Brusselse MR komt, kan daar misschien iets aan veranderen.

De plenaire vergadering van de Kamer heeft donderdagnacht het wetsontwerp goedgekeurd waardoor werkgevers die in financiële problemen dreigen te komen door de hoge energieprijzen, uitstel van betaling van RSZ-bijdragen kunnen krijgen voor het derde en vierde kwartaal van dit jaar en het eerste kwartaal van volgend jaar.

Volgens het Planbureau kost de pensioenbonus, een onderdeel van de pensioenhervorming, te veel geld. Pech voor Vivaldi, want bovendien eist de Europese Commissie dat hervormingen budgetneutraal zijn. Het dossier komt weer op de regeringstafel, maar dat zal weinig veranderen. De linkerflank van de regering heeft met het minimumpensioen van 1.500 euro allang haar trofee binnen.

De regering-De Croo heeft een aantal koopkrachtmaatregelen tot maart verlengd om de energieschok voor de gezinnen te beperken. Maar daarmee is Vivaldi nog lang niet uit de gevarenzone. Ook de komende maanden hakt de energiecrisis nog zwaar in op de koopkracht van de burgers, de concurrentiekracht van de bedrijven en de begroting.

De verwachtingen waren niet hooggespannen, maar premier Alexander De Croo hoopte met het Overlegcomité over de energiecrisis toch het blazoen van Vivaldi op te poetsen. Dat is mislukt. Omdat de regionale regeringen hem deze marketingstunt niet gunden. En omdat de werkgeversorganisaties het thema van de energiecrisis kaapten. Terecht.

De federale regering wil tegen 21 juni met een groot zomerakkoord komen om aan te tonen dat ze nog knopen kan doorhakken. Verschillende beleidswerven staan in de steigers. Maar nu al is duidelijk dat de funderingen ervan zeer poreus zijn. Een pensioenhervorming en een sanering van de begroting zijn een utopie. En van de belangrijkste werf - de fiscale hervorming - wil de PS gewoon niet weten.

De coronapandemie hield de regering-De Croo anderhalf jaar bij elkaar. De spanningen rond de kernuitstap dreigden Vivaldi te doen kapseizen, maar de oorlog in Oekraïne zorgt voor een nieuwe eensgezindheid. Een vluchtelingcrisis zonder voorgaande moet worden opgevangen en de Belgen verwachten maatregelen om de energiefactuur te verlichten. De heikele sociaal-economische dossiers zijn voor de volgende regering.

De nieuwe regering heeft minder moeite met uitgeven dan met hervormen. De begroting dreigt het kind van de rekening te worden, hoewel Vivaldi wel degelijk rekent op belastingverhogingen.

'Niets illustreert de ondraaglijke lichtheid van ons publiek bestuur beter dan de schandalige verwaarlozing van elk greintje verantwoordelijkheid in de overheidsfinanciën.' Dat zegt Marc De Vos, decaan aan de Macquarie University in Sydney en visiting fellow bij de denktank Itinera

Een Vivaldi-regering wordt op de rails gezet. Maar een ontsporing van de trein is niet uitgesloten. De sociaaleconomische kloof tussen de partijen blijft zeer diep. De voorbije week werd bovendien duidelijk dat niet-economische dossiers, zoals identiteit en de verdere liberalisering van abortus, Vivaldi onder druk kunnen zetten.