Alles over PS

Een Vivaldi-regering wordt op de rails gezet. Maar een ontsporing van de trein is niet uitgesloten. De sociaaleconomische kloof tussen de partijen blijft zeer diep. De voorbije week werd bovendien duidelijk dat niet-economische dossiers, zoals identiteit en de verdere liberalisering van abortus, Vivaldi onder druk kunnen zetten.

Egbert Lachaert denkt aan een Vivaldi-regering, maar die dreigt behoorlijk links te worden. De Franstalige socialisten willen niet terugkomen op wat ze in de vorige onderhandelingen al hebben binnengehaald. En dan moeten de Franstalige groenen van Ecolo nog hun eisen op tafel leggen. Open Vld en de rechtervleugel van CD&V dreigen een paar onverteerbare sociaaleconomische maatregelen te moeten slikken.

De druk van Open Vld-voorzitter Egbert Lachaert om meer rechts-liberale accenten in een regeerakkoord te krijgen, is ijdele hoop. Welke federale coalitie ook gevormd wordt, de economische bocht naar links lijkt genomen. De PS zal niet meer terugkomen op de toegevingen over de sociale uitgaven, die ze van de N-VA heeft bekomen. En nieuwe en hogere taksen - mét vermogensbelasting - moeten helpen om een totale ontsporing van de begroting tegen te gaan.

Een nieuwe federale regering is er nog niet, maar aangezien de PS en de N-VA zich aan elkaar hebben vastgeklonken, liggen de sociaaleconomische contouren van het regeerakkoord klaar. Een vermogenswinstbelasting, hogere uitkeringen en uitgaven voor de gezondheidszorg zijn een ruk naar links. Maar de maatregelen van de regering-Michel zouden amper worden teruggeschroefd.

'Het belang van een deal tussen de N-VA en de PS kan niet worden overschat. Het herstelbeleid mag niet worden geofferd op het altaar van een krakkemikkige staatshervorming', zegt Trends-hoofdredacteur Daan Killemaes.

Een staatshervorming doorvoeren en tegelijk belangrijke budgetten in de sociale zekerheid federaal houden: het is het gedroomde scenario voor PS-voorzitter Paul Magnette. Voor de Franstalige socialisten is de enige Belgische meerwaarde dat ze kunnen blijven schuilen onder een door Vlaanderen gefinancierde stolp. Opvallend genoeg staat de neobelgicistische Open Vld hier op de rem.

In de Wetstraat kijkt iedereen al wekenlang naar sp.a-voorzitter Conner Rousseau. Hij speelt een cruciale rol in de onderhandelingen voor een federale regering. De sprong wagen naar een coalitie zonder de zusterpartij PS is moeilijk. Rousseau heeft andere prioriteiten: zijn verschrompelde partij weer op de kaart krijgen.

Met Thierry Bodson komt een Waalse regionalist aan het hoofd van de socialistische vakbond ABVV. Op de federale sociale zekerheid na, interesseert het Belgische niveau hem maar matig. Toch zal de Luikenaar straks meer dan hem lief is over de taalgrens moeten kijken.

Met Thierry Bodson komt een Waalse regionalist aan het hoofd van de socialistische vakbond ABVV. Op de federale sociale zekerheid na, interesseert het Belgische niveau hem maar matig. Toch zal de Luikenaar straks meer dan hem lief is over de taalgrens moeten kijken.

Parallel met het pleidooi van PS-voorzitter Paul Magnette voor een relanceplan van 30 tot 50 miljard euro dient een PS-Kamerlid een wetsvoorstel in om alle ontslagen tot eind oktober te verbieden. Als zo'n maatregel er door komt, gaat onze arbeidsmarkt op slot en wordt de faillissementsgolf dit najaar nog groter dan gedacht.

De PS wil premies allerhande uitdelen, de N-VA slaat de communautaire trom, Open Vld droomt van een herfederalisering, en Vlaams Belang en PVDA slaan de handen in elkaar wanneer linkse sociaaleconomische maatregelen moeten worden gestemd. Na een versoepeling van de lockdown is het deze week opnieuw business as usual in de Wetstraat.

Dat de minderheidsregering-Wilmès en een deel van de oppositie een akkoord bereiken over volmachten om de coronacrisis aan te pakken, staat vast. "Maar volmachten om de economische gevolgen te bestrijden liggen veel moeilijker", zegt grondwetspecialist Hendrik Vuye (Universiteit Namen).

De coronacrisis leek even de formatiedruk op te voeren. Waarom geen noodregering vormen die tegelijk de ontsporende begrotingeen halt toeroept? Maar zeker aan Vlaamse kant is het enthousiasme klein: een noodregering zou neerkomen op de vorming van een vooral door de Franstaligen verlangde paars-groene regering. De patstelling in de Wetstraat blijft.