Alles over familiebedrijven

Familiebedrijven worden minder gedreven door kortetermijnbeslissingen. Ze kiezen bewust voor investeringen op lange termijn. Toch worden ook zij geconfronteerd met enorme uitdagingen zoals een verregaande digitalisering, een toenemende krapte op de arbeidsmarkt en een continue zoektocht naar duurzame rentabiliteit. Allemaal elementen die toekomstige investeringen moeten bestendigen. In het bedrijfsleven is het begrip interim-management al enige tijd ingeburgerd, maar ook in familiebedrijven kunnen interim-managers een duidelijke meerwaarde betekenen.

Een decennium geleden bleef de vraag hoe een bedrijf met duurzaamheid moest omspringen beperkt tot veeleer oppervlakkige discussies. Misschien wordt het belangrijker, misschien ook niet, was de teneur. Vandaag kan niemand nog om de vaststelling dat duurzaamheid en bij uitbreiding alle onderdelen van maatschappelijk verantwoord ondernemen niet zomaar een modeverschijnsel zijn. Het zijn ingrepen die in de bedrijfswereld een echte doorbraak hebben geforceerd.

Veel familiebedrijven nemen regelmatig hun economisch model onder de loep en passen het aan in functie van de marktevoluties. Daarbij luistert elke zichzelf respecterende onderneming naar haar klanten. Hun noden en behoeften evolueren ook. Daarbij kunnen we niet om de vaststelling heen dat jongeren vandaag meer aandacht besteden aan duurzame economie dan de vorige generaties. Meer dan een politieke wil is duurzaamheid een realiteit geworden in onze economie.

Hoe werkt de lokale markt? Wat mag u van overheden verwachten? Welke leveranciers zijn geschikt? Welke vennootschapsvorm krijgt mijn buitenlands filiaal? Familiebedrijven die willen internationaliseren hebben doorgaans een vragenlijstje dat vele malen langer is dan deze veelgestelde vragen.

Creëert internationalisering voldoende (aandeelhouders)waarde voor een familiebedrijf? Is het sop de kool waard en doet de familie de stap om de juiste redenen? Familiebedrijven moeten vooraf grondig de analyse maken.

Het structureren van het familiaal vermogen is een strategische factor voor de groei en bloei van het familiebedrijf. Soms dromen familiebedrijven van buitenlandse constructies. Hoe zinvol zijn die? De vermogensspecialisten Luc De Broe (KU Leuven, Laga) en Bernard Thuysbaert (Deminor) benaderen ze met de grootste voorzichtigheid. Want belastingparadijzen kunnen de reputatie van uw bedrijf schaden, terwijl België fiscaal meer dan voldoende ruimte laat.

Opvolging blijft een cruciaal thema in familiebedrijven. "Ik zie vandaag meer ondernemer- en leiderschap dan in de generatie van tien tot vijftien jaar geleden", zegt Nikolaas Tahon, topman van Deloitte Accountancy België.

Een familiebedrijf is een bron van voldoening en weldra, maar net zo goed van twist en emotie. Nog ingewikkelder wordt het als ook de schoonfamilie haar zegje heeft of wil hebben. Johan Lambrecht, expert in familiebedrijven, deed er onderzoek naar. "Niemand staat te springen om schoonfamilie aan boord te hijsen."

Jozef Lievens, de éminence grise van de familiebedrijven in België, is tevreden met het gewijzigde successiedecreet voor familiebedrijven. Het aantal schenkingen steeg van 300 in 2011 naar 1470 in 2013.

Een niet-familielid aan het hoofd van een familiebedrijf is een ingrijpende beslissing, zowel voor de eigenaarsfamilie als voor de 'huurling' van dienst. Het familiale vermogen komt deels in handen van een buitenstaander. Maar ook voor de externe CEO is het vaak eieren lopen.