Steeds meer ontslagen vijftigers blijven niet bij de pakken zitten, maar veren op en beginnen een eigen zaak. Zo zijn ze niet langer afhankelijk van een werkgever. Volgens de statistieken van het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ) is het aantal beginnende zelfstandigen ouder dan 50 in vijf jaar gestegen met 29 procent. Dat is 10 procent meer dan de toename van het totale aantal starters in die periode.
...

Steeds meer ontslagen vijftigers blijven niet bij de pakken zitten, maar veren op en beginnen een eigen zaak. Zo zijn ze niet langer afhankelijk van een werkgever. Volgens de statistieken van het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ) is het aantal beginnende zelfstandigen ouder dan 50 in vijf jaar gestegen met 29 procent. Dat is 10 procent meer dan de toename van het totale aantal starters in die periode. Vijftigplussers maakten vorig jaar 14,7 procent uit van het aantal nieuwe starters. Uitkeringsgerechtigde werkzoekenden van minstens 45 jaar die aan de slag gaan als zelfstandige in hoofdberoep, kunnen sinds maart een transitiepremie aanvragen bij de Vlaamse overheid. Daarmee krijgen zij gedurende 24 maanden een maandelijkse transitiepremie om de onzekere financiële situatie te overbruggen tijdens de opstart van hun zaak. De meeste vijftigplussers die ondernemer worden, zijn ex-werknemers die hun professionele netwerk en de expertise die ze tijdens hun loopbaan hebben opgebouwd, gebruiken om consultant te worden. "Die groep ontslagen ondernemers hoopt via het statuut van zelfstandige meer flexibiliteit te hebben dan als werknemer. Ze nemen het heft volledig zelf in handen", zegt Caroline Deiteren, coördinator Sociale Zaken bij de zelfstandigenorganisatie Unizo. De stap naar het ondernemerschap gaat vaak gepaard met tegenstrijdige gevoelens. Enerzijds moet de starter herstellen van de mokerslag die een ontslag altijd is. Gisèle Maréchal maakte het zelf mee en is nu als zelfstandige reconversiecoach (zie kader ' Een vertrekregeling is geen cadeau'). "Je moet de deur van de onderneming achter je dicht kunnen trekken en je emoties, ja zelfs je woede, zien te overwinnen, om sereen aan het vervolg te kunnen beginnen." Anderzijds is er ook een gevoel van opwinding, omdat de vijftigplusser voor een nagelnieuwe uitdaging staat. Hij kent zijn vak en ziet kansen. Sommigen hebben wat spaargeld of krijgen een gewaarborgd inkomen van hun ex-werkgever. Kortom: ze willen er volop voor gaan. Dat is meteen ook een gevaar, zegt Clarisse Ramakers, directeur van de studiedienst van UCM, de Franstalige tegenhanger van Unizo. "Je komt van een onderneming met een IT-dienst, een marketingdienst en een communicatiedienst en plots sta je er helemaal alleen voor." Het duurt al snel een jaar voordat een ondernemersproject echt rijp is, toch voor wie er behoorlijk van wil kunnen leven. Ieder individu heeft zijn eigen verhaal, maar er zijn wel enkele zaken die heel vaak terugkeren. Zo willen oudere ondernemers het meestal wat rustiger aan doen. Ze vinden veel winst maken minder belangrijk dan doen wat ze graag doen. In zekere zin maken ze zich op voor een zachte landing van hun professionele loopbaan, in een periode waarin ze financieel wat minder krap zitten. Die landing wordt vergemakkelijkt door diverse herstructureringsplannen en met startersloketten voor 50- of 55-plussers. Die plannen krijgen fiscale steun vanwege de overheid. Misschien moeten de volgende regeringen nadenken over andere vormen van steun, want ook in de toekomst zal werkgelegenheid voor vijftigplussers een issue blijven. "Het is belangrijk is dat de arbeidsbemiddelingsdiensten ook de mogelijkheid van het ondernemerschap voldoende in het oog houden, en dat het ondernemerschap wordt aangeboden als een reële keuze en niet alleen wordt gezocht naar vacatures", zegt Caroline Deiteren. "Er zou ook meer harmonisering moeten komen tussen het statuut van zelfstandige en dat van werknemer. Het sociale statuut van zelfstandigen is vandaag minder interessant dan dat voor werknemers. Voor sommigen is dat een reden om niet als zelfstandige te beginnen." Deze zes ondernemers hebben die stap wel gezet.