Hoe boert het doorsneeadvocatenkantoor?

Jaap Bosman: "Het is business as usual, zeggen de meeste advocaten als je hun dat vraagt. Tegelijk hoor ik de bedrijfsjuristen verklaren dat ze stevig besparen op externe juridische diensten. Er klopt dus iets niet. Daarom besloot ik een Europees onderzoek te doen bij een honderdtal bedrijfsjuristen en advocatenkantoren. Daaruit blijkt dat de interne juristen miljoenen besparen, terwijl het juridische werk niet aan kwaliteit verliest. Dat doen ze door het werk dat ze vroeger lieten doen door een advocaat, door te spelen aan een concurrent.

Waarom vragen bedrijfsjuristen hun advocaat niet om de factuur te verlagen?

Jaap Bosman: "De factuur bleef jarenlang zo hoog, omdat hun huisadvocaat een goede kennis was en ze de confrontatie niet wilden aangaan. Maar hun financieel directeur valt van zijn stoel als hij een honorarium van 750 euro per uur moet betalen. Een prijsverlaging vragen vindt de bedrijfsjurist echter gênant. Het is veel comfortabeler een ander, goedkoper kantoor te zoeken."

Hoe reageren die dure advocatenkantoren op de bezuinigingstrend?

Jaap Bosman: "Voorlopig hebben ze het niet door, misschien omdat ze voldoende ander, goedkoper werk doen voor nieuwe cliënten. Of ze slikken stilletjes de zure pil door. Bedrijfsjuristen zeggen dat hun advocaten doorsnee juridisch bedrijfsadvies geven, wat elk normaal advocatenkantoor aankan. Advocaten verklaren daarentegen dat ze hun tijd besteden aan maatwerk, en daar draait hun hele zakenmodel omheen: een goedbetaalde vennoot die werkt met een aantal medewerkers die hard labeur leveren. Als je dan doorvraagt, bedoelen ze eigenlijk dat ze het hebben over complex werk. Dat klopt, maar alle kantoren kunnen dat aan en zijn dus perfect inwisselbaar. Als dat het geval is, speelt _ zoals voor grondstoffen _ maar één factor om de keuze van het kantoor te bepalen: de prijs. Enkel voor extreem belangrijke dossiers, een megatransactie of als het huis in brand staat omdat bijvoorbeeld de Europese Commissie een kartelonderzoek voert, kijkt de bedrijfsjurist niet naar het prijskaartje."

Wat is uw conclusie voor de advocatuur?

Jaap Bosman: "Het gewone kantoor zal zich kunnen handhaven als het zich opstelt zoals Ryanair: kosten besparen op medewerkers en kantoren. Wie dat niet doet, zal het lot van Swissair ondergaan. Die trend is de stille moordenaar van de traditionele advocatuur. Ook is het niet meer van deze tijd dat een advocaat een wandelende encyclopedie is die voor zijn vakgebied onmisbaar is voor het kantoor en de klant. De automatisering en de distributie van de kennis worden de regel."