Er enkele dagen tussenuit na een drukke periode op het werk, de werkstress even kunnen achterlaten... Het zou heilzaam moeten zijn voor de gezondheid. Wie ontspannen aan een reis begint, kan ook rekenen op die gunstige effecten. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat regelmatige vakanties het risico op hartaanvallen verminderen. Althans voor degenen die er een ontspannen tijd van maken. In de praktijk blijkt soms het omgekeerde het geval. Mensen willen zoveel mogelijk uit hun schaarse vakantiedagen halen. Ze zitten veel te lang achter het stuur, trotseren urenlange files of wachten in overvolle luchthavens met zeurende kinderen. Anderen komen terecht in extreme temperaturen, wagen zich aan fysieke activit...

Er enkele dagen tussenuit na een drukke periode op het werk, de werkstress even kunnen achterlaten... Het zou heilzaam moeten zijn voor de gezondheid. Wie ontspannen aan een reis begint, kan ook rekenen op die gunstige effecten. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat regelmatige vakanties het risico op hartaanvallen verminderen. Althans voor degenen die er een ontspannen tijd van maken. In de praktijk blijkt soms het omgekeerde het geval. Mensen willen zoveel mogelijk uit hun schaarse vakantiedagen halen. Ze zitten veel te lang achter het stuur, trotseren urenlange files of wachten in overvolle luchthavens met zeurende kinderen. Anderen komen terecht in extreme temperaturen, wagen zich aan fysieke activiteiten terwijl ze tijdens het werkjaar nauwelijks bewegen, drinken meer alcohol of eten anders dan thuis. Amerikaanse onderzoekers gingen na welke factoren het risico op een hart-infarct op reis beïnvloeden ( Psychosomatic Medicine 2003; 65: 396-401). Daartoe werden drie groepen vergeleken: reizigers die gedurende hun vakantie gehospitaliseerd werden wegens een hart-infarct, reizigers die geen hartproblemen hadden en mensen die thuis een infarct kregen. Uit de resultaten blijkt dat het risico op een infarct het grootst is de eerste twee dagen van de reis. Voornamelijk tijdens de ochtenduren. De meeste slachtoffers zijn mannen met al gekende cardiovasculaire risicofactoren, zoals hoge bloeddruk en familiale belasting voor hartziekten. Roken en alcoholconsumptie hadden geen invloed op het infarctrisico op reis: de reizigers die geen infarct doormaakten, dronken en rookten evenveel als de pechvogels. Het type vakantie had eveneens weinig invloed, met uitzondering van een iets verhoogd risico bij mensen die op reis gaan met de wagen of mobilhome en die kamperen. Vermoed wordt dat zij met extra stressfactoren geconfronteerd worden, zoals onverwachte files, ruzie in de wagen met de reisgenoten en gebrek aan luxe of privacy op het kampeerterrein. Een onverwachte risicofactor bleek de aanwezigheid van een partner: wie op vakantie vertrok met de echtgenote, liep meer risico op een infarct. Een bevinding waarvoor de onderzoekers geen verklaring konden bedenken. Het risico bleek ook groter bij mensen die geen bijzonder grote verwachtingen koesterden van hun reis en naar klassieke vakantiebestemmingen vertrokken. Deze reizigers waren dus niet uit op een avontuurlijke of uitdagende vakantie. Naarmate de vakantie langer duurde, nam het risico stelselmatig af. De studie toont aan dat niet zozeer de vakantie op zich, maar vooral bestaande risicofactoren voor het hart de kans op een infarct doen toenemen. Vakantie heeft een dubbel effect op het hart. Het risico neemt met een derde af bij mannen die frequent vakantie nemen in vergelijking met mannen die weinig op vakantie gaan. Dat blijkt uit de opvolging van bijna 13.000 Amerikaanse mannen tussen 35 en 57 jaar met een verhoogd risico op hartaanvallen ( Psychosomatic Medicine 2000; 62: 608-612). Een oorzakelijk verband tussen beide is moeilijk te bewijzen, maar volgens onderzoekers schuilt de verklaring misschien in een vermindering van spanning en stress, het tijdelijke herstel van de sociale banden en wat meer fysieke activiteit. Vakantie zou in die zin een herstellend effect hebben, net zoals slaap en andere vormen van vrijetijdsbesteding. (*) DE AUTEUR IS ARTS EN HOOFDREDACTEUR VAN BODYTALK. Marleen.finoulst@bodytalk.beDoor Marleen Finoulst (*)Een onverwachte risicofactor is de aanwezigheid van een partner: wie op vakantie vertrekt met de echtgenote, loopt meer risico op een infarct.