Ze daalt te weinig af "in de kelder", zegt Free Vroome. Die kelder is de gekoelde productieruimte, waar zeven productielijnen bijna volautomatisch geraspte kaas maken. Vroome loopt door de magazijnen, waar 5000 palletplaatsen boordevol kaaswielen en -blokken liggen. En zelfs al komt ze te weinig in de kelder, toch slaat de 47-jarige gedelegeerd bestuurder en mede-eigenaar van Vache Bleue vlot een praatje met de werknemers, van wie ze de meesten bij naam kent.
...

Ze daalt te weinig af "in de kelder", zegt Free Vroome. Die kelder is de gekoelde productieruimte, waar zeven productielijnen bijna volautomatisch geraspte kaas maken. Vroome loopt door de magazijnen, waar 5000 palletplaatsen boordevol kaaswielen en -blokken liggen. En zelfs al komt ze te weinig in de kelder, toch slaat de 47-jarige gedelegeerd bestuurder en mede-eigenaar van Vache Bleue vlot een praatje met de werknemers, van wie ze de meesten bij naam kent.Al twee decennia werkt de Gentse bij de onderneming uit Lillois-Witterzée bij Nijvel in Waals-Brabant. De landbouwingenieur startte in 1997 bij de dienst verpakkingen en klom snel op. In 2006 werd ze CEO, met David Parent als rechterhand. Vache Bleue was toen nog in handen van de grootste Finse zuivelcoöperatie, Valio. Maar de Finnen wilden van hun verlieslatende dochter af. "David en ik hebben het bedrijf gekocht in 2012, via een managementbuy-out. Dat was eigenlijk niet de bedoeling, al hadden de Finnen ons een mandaat gegeven om het bedrijf te verkopen. Ik heb toen tijdelijk het bedrijf verlaten en was CEO van het vleesverwerkend bedrijf Marmo Group. In 2015 kwam ik terug bij Vache Bleue." Vandaag is Vache Bleue een rendabele onderneming. Het is de Belgische marktleider in gemengde geraspte emmentaler. Het bedrijf maakt de huismerken van winkelketens als Aldi, Carrefour en het Franse Leclerc. "Huismerken staan voor 38 procent van onze omzet. Dat mag nooit meer dan 40 procent worden." Het eigen merk van geraspte kazen, Vache Bleue, is goed voor een zevende van de omzet. Onder die merknaam brengt het ook een kaassnack van de Smurfen uit, gemaakt met gouda. Een andere belangrijke activiteit is het verpakken en versnijden van kazen voor winkelketens. Een groot deel van de kazen in de winkelrekken van Carrefour komt bijvoorbeeld uit de kelder in Lillois-Witterzée. Vache Bleue raspt ook voor derden, bijvoorbeeld voor Milcobel, de grootste Belgische zuivelcoöperatie. Jaarlijks maakt het bedrijf 50 miljoen pakjes geraspte en gesneden kaas. Vache Bleue levert ook grote blokken emmentaler, tot 80 kilo, aan de voedingsindustrie. En het heeft een lijn lactosevrije zuivelproducten (raclettekaas, roomijs, yoghurt, boter, desserts) onder de merknaam Dilea. Die genereert een vijfde van de omzet. Met die waaier aan activiteiten kon de onderneming dus best verder. Maar de zakenpartners Free Vroome en David Parent zijn ambitieuzer. Met twee overnames ging Vache Bleue eind vorig jaar voor de grote sprong voorwaarts. Met de eerste, de Duitse zuivelgroep Arla Foods, maakten Vroome en Parent een droom waar. Ze kochten in Beieren een fabriek waar emmentaler gemaakt wordt. "Sinds 2015 willen we van Vache Bleue een groter, sterker en internationaler bedrijf maken. Het was onze droom zelf kaas te maken. Emmentaler staat voor vier vijfde van onze grondstoffenkosten. Vooral de voorbije jaren, sinds de afschaffing van de Europese melkquota, is de zuivelmarkt heel volatiel. De prijzen schommelen met de helft en meer. Ze bepalen dus voor een groot deel het financiële succes van onze onderneming. We werken met verschillende kaasmakers, maar maakten zelf geen kaas en werkten niet rechtstreeks met de melkveehouders. Dankzij de Duitse overname zullen we de grondstofprijs beter onder controle hebben." Voortaan is Free Vroome om de twee weken te vinden in Bad Wörishofen, een uur rijden ten westen van München. "Dat is de Allgäustreek, bekend om haar emmentaler van uitzonderlijke kwaliteit. We wilden ambachtelijk gemaakte kazen, geen industriële producten. Daarmee willen we het verschil maken. Die producten zijn schaars. Ik ben bijvoorbeeld heel tevreden met de kaasmeester in Bad Wörishofen. We werken er samen met 700 melkveeboeren, die vorig jaar 200 miljoen liter melk leverden. De boeren reageerden heel positief, want wij garanderen hun de volledige verwerking van de productie. Ze zijn ook blij dat wij de melk verwerken tot kaas met een merknaam. Dat biedt meer toegevoegde waarde en dus hogere prijzen. De fabriek in Bad Wörishofen maakt 18.000 ton kaas per jaar. Die wordt voortaan dagelijks naar onze fabriek in Lillois-Witterzée en onze nieuwe fabriek in Frankrijk gebracht." Die fabriek in Frankrijk is de tweede belangrijke overname. Het gaat om een raspfabriek in Muhlbach-sur-Munster in de Elzas, niet ver van Colmar. Die doet eigenlijk hetzelfde als de Belgische site, maar ze is groter. "Vanuit onze fabriek in de Allgäu vertrekken dagelijks drie opleggers met blokken emmentaler van 80 kilo. Eén oplegger komt naar België, twee rijden naar de Elzas. Die Franse overname is strategisch belangrijk, want ze geeft ons een voet aan de grond bij onze zuiderburen. Dat is heel belangrijk in Frankrijk. Als je er professionele contacten wilt hebben, moet je de Franse nationaliteit en een fabriek ter plaatse hebben. Zo werkt dat daar. De Franse raspfabriek werkt vooral voor de catering- en de voedingsindustrie. De specialiteit is geraspte kaas voor pizzafabrikanten. Voortaan hebben we dus de volledige controle, vanaf de melkboer tot het zakje geraspte kaas dat we zelf leveren aan onze klanten." Voor Vache Bleue zijn de overnames een kwantumsprong. De geconsolideerde omzet gaat van 65 miljoen euro in 2017 naar een verwachte 160 miljoen euro in het nieuwe boekjaar 2019. Het aantal werknemers stijgt van 120 nu naar bijna 250, van wie 77 in Duitsland en 50 in Frankrijk. "We willen de overname tegen 1 april afronden, maar we investeren nu al. De Franse fabriek krijgt meer bestellingen dan ze kan produceren. We verhogen er de productiecapaciteit met een vijfde." De overnameprijs maakt Vroome niet bekend. "We financieren dit deels via eigen vermogen en deels via bankleningen. Het aandeelhouderschap wijzigt niet (Free Vroome en David Parent hebben ieder de helft van Vache Bleue SA, nvdr). Er is heel veel interesse op de Belgische markt voor dat soort projecten. We waren daar aangenaam door verrast. De Belgische banken willen graag met ons in zee gaan." Vache Bleue bewees de voorbije jaren dat het winstgevend blijft op een markt waar de omzet fiks kan schommelen door de volatiliteit van de melkprijzen ( zie tabel). "Omzet is dus niet echt een belangrijke graadmeter. Belangrijker zijn de verwerkte volumes." De fabriek in Lillois-Witterzée wordt nu de kleinste van de drie. De Duitse kaasfabriek zou op zelfstandige basis 80 miljoen euro omzet halen, de raspfabriek in de Elzas 70 miljoen euro. Toch kiezen de nieuwe eigenaars voor continuïteit. "We behouden het management. Dat zijn heel competente mensen. En alle werknemers blijven op post." En misschien wordt het bedrijf uit Waals-Brabant straks ook nog met een eigen merk van emmentaler actief in Duitsland. In de overname zit ook het oude merk Allgäuland.