In Gembloers beslisten de ministers om het sociaal statuut van de zelfstandigen gevoelig te verbeteren: een beter pensioen, een betere ziekteverzekering, hogere invaliditeitsuitkeringen... De verbeteringen gaan wel gefaseerd in. Vanaf 1 juli 2006 zijn ze op kruissnelheid en dan zullen de sociale bijdragen van de zelfstandigen 310 miljoen euro hoger liggen dan vandaag (zie tabel: Hoeveel stijgen de sociale bijdragen voor zelfstandigen?). Nu betalen ze 2,31 miljard euro. De bijdragen gaan dus in totaal met 13 % de hoogte in. Maar niet iedereen zal 13 % meer betalen. Er zijn vier mogelijke bronnen om dit bedrag te financieren.
...

In Gembloers beslisten de ministers om het sociaal statuut van de zelfstandigen gevoelig te verbeteren: een beter pensioen, een betere ziekteverzekering, hogere invaliditeitsuitkeringen... De verbeteringen gaan wel gefaseerd in. Vanaf 1 juli 2006 zijn ze op kruissnelheid en dan zullen de sociale bijdragen van de zelfstandigen 310 miljoen euro hoger liggen dan vandaag (zie tabel: Hoeveel stijgen de sociale bijdragen voor zelfstandigen?). Nu betalen ze 2,31 miljard euro. De bijdragen gaan dus in totaal met 13 % de hoogte in. Maar niet iedereen zal 13 % meer betalen. Er zijn vier mogelijke bronnen om dit bedrag te financieren. De eerste financieringsbron is de verhoging van de vennootschapsbijdrage. Die is ooit ingevoerd als een eenmalige bijdrage en werd sindsdien al enkele malen verhoogd. Elk bedrijf in België betaalt vandaag een forfaitaire bijdrage van 335 euro. Dat levert nu 105,6 miljoen euro op en straks moet dat 33 miljoen euro meer worden. De verhoogde bijdrage is omstreden, omdat de vennootschappen in principe niets te maken hebben met de sociale zekerheid van de zelfstandigen. Ze betalen een bijdrage waarvoor ze niets terugkrijgen. Hoe die verhoging doorgevoerd zal worden, is nog niet beslist. Er zijn verschillende mogelijkheden. 1. Sabine Laruelle ( MR), minister van Middenstand, stelt voor om de vennootschappen die in de vennootschapsbelasting het verlaagde tarief betalen (kleinere bedrijven) geen verhoging te vragen. De 33 miljoen euro moet dan opgehoest worden door de andere. De eerste berekeningen wijzen erop dat de bijdrage zal stijgen naar 620 euro, iets minder dan een verdubbeling. 2. Een ander voorstel is om een onderscheid te maken tussen bedrijven die voor hun boekhouding het verkorte schema mogen volgen en de firma's die het volledige schema moeten volgen. Dat wordt al complexer, want de 22.500 bedrijven met een volledig schema kunnen nooit 33 miljoen euro opbrengen. De programmawet die eind vorig jaar werd goedgekeurd, bepaalt dat de maximumbijdrage 868 euro is. In dat geval zouden de grote bedrijven 868 euro betalen, wat net geen 12 miljoen euro extra oplevert, en de andere ondernemingen betalen de rest. Voor hen betekent dat een verhoging met 72 euro tot 407 euro. 3. De derde optie is de verhoging gelijk te spreiden over alle vennootschappen. In dat geval stijgt de bijdrage met 105 euro naar 440 euro. Een tweede financieringsbron is het doorbreken van het plafond op de sociale bijdragen. Momenteel dragen zelfstandigen met een jaarinkomen tot circa 44.300 euro 19,65 % af aan sociale lasten. Tussen 44.300 en circa 65.300 euro wordt slechts 14,16 % geheven. Boven dat plafond helemaal niets meer. Het doorbreken van het plafond of tussenplafond is zeker niet vanzelfsprekend. De hoogste inkomens van de zelfstandigen krijgen nu al minder terug voor hun bijdragen dan een werknemer met een zelfde inkomen. Valt het plafond weg, dan zal die return nog verslechteren. En dan zal de 'vervennootschappelijking' (zelfstandigen die hun activiteit in een vennootschap onderbrengen waardoor ze zelf kunnen bepalen hoeveel loon ze zichzelf uitkeren) alleen maar toenemen. En dat is net wat de regering niet wil. Bovendien verdient slechts 6,3 % van de zelfstandigen een inkomen hoger dan 50.000 euro. Het doorbreken van het plafond zal dus zeker geen wondermiddel zijn. In Gembloers werd ook beslist om een verplichte bijdrage van 1 % op het netto-inkomen van de zelfstandige in te voeren voor een kapitalisatieopbouw van de pensioenen. Dat brengt 116 miljoen euro op, want de loonmassa bij de zelfstandigen bedraagt 11,6 miljard euro. Naast dit systeem, waarbij de zelfstandige spaart voor zijn eigen pensioen, gaan ook de wettelijke pensioenen naar boven. Dat kost 163 miljoen euro extra, die de overheid volledig voor haar rekening neemt. Honderd miljoen euro is vers geld van de overheid, de rest zijn reeds bestaande overheidssubsidies. Ten slotte zijn er de bijdragen voor de kleine risico's in de ziekteverzekering (doktersbezoeken, geneesmiddelen enzovoort). Momenteel zijn die bijdragen niet verplicht en slechts 70 % van de zelfstandigen betaalt ze. Vanaf 1 juli 2006 wordt de bijdrage verplicht en zal er volgens regeringsberekeningen 424 miljoen euro nodig zijn. De huidige bijdragen van de zelfstandigen bedragen 211 miljoen euro en geëxtrapoleerd naar 2007 is die som goed voor 263 miljoen euro. Met andere woorden, er is 161 miljoen euro extra nodig. Ook hier is het nog niet duidelijk hoe dat bedrag verdiend zal worden. Er zijn twee mogelijkheden. 1. De eerste mogelijkheid is het huidige forfaitaire systeem (in 2006 zou de huidige bijdrage geëxtrapoleerd 675 euro bedragen). Deze bijdrage zou dan stijgen naar circa 825 euro (424 miljoen euro gedeeld door 515.000 bijdrageplichtige zelfstandigen). 2. De andere mogelijkheid is een procentuele bijdrage, maar dat zou de druk op de hogere lonen weer verhogen. De bijdrage zou dan op 3,66 % komen. Wie een - niet zo fabuleus - jaarinkomen van 25.000 euro heeft, betaalt dan 915 euro, 90 euro meer dan met een forfaitaire bijdrage. Een goed verdienende zelfstandige (50.000 euro bijvoorbeeld) betaalt dan 1005 euro meer dan met een forfaitaire bijdrage. Voor wie tot nu toe geen kleine risico's betaalde, is de verhoging dan wel zeer stevig. Guido MuelenaerAls de hogere vennootschapsbijdrage over alle bedrijven wordt gespreid, betalen ze elk 440 euro. Dat is 105 euro meer dan nu.