Het is 's avonds laat in Chengdu. De befaamde Chinese hotpot staat al een paar uur voor ons te pruttelen. We wachten op juffrouw Liu, die pas aankomt om 22 uur, na onverwachte uren overwerk voor Yuanfudao, China's meest vooraanstaande online-onderwijsplatform. Yuanfudao en andere spelers op die markt worden sinds kort door de overheid aan banden gelegd.
...

Het is 's avonds laat in Chengdu. De befaamde Chinese hotpot staat al een paar uur voor ons te pruttelen. We wachten op juffrouw Liu, die pas aankomt om 22 uur, na onverwachte uren overwerk voor Yuanfudao, China's meest vooraanstaande online-onderwijsplatform. Yuanfudao en andere spelers op die markt worden sinds kort door de overheid aan banden gelegd. Naschools bijstuderen is niet nieuw in China. Mijn Chinese vrienden hadden allemaal leraren die in het weekend extra lessen aanboden als bijverdienste. Wie niet kwam opdagen, ging letterlijk een bank achteruit in de klas. Wie betaalde, kreeg extra huiswerk dat verdacht veel leek op het examen van een week later. Waarom is naschools bijstuderen zo populair in China? Omdat China probeert een meritocratie te zijn. De resultaten van de 11 miljoen kinderen die jaarlijks het nationale staatsexamen afleggen op het einde van hun middelbaar onderwijs, bepalen aan welke universiteiten ze mogen studeren. En de plaatsen aan die universiteiten zijn beperkt. Op die plaatsen focussen de meeste naschoolse lessen. Want voor pakweg een student uit het platteland van Sichuan is een toelating tot een instelling als Peking University als een Win for Life-ticket. De markt voor naschoolse lessen kreeg een steroïde-injectie door de komst van onlineleerplatformen. Plots kon de eerder vernoemde boerenzoon uit Sichuan toegang krijgen tot een topleraar uit Peking, wiens leerlingen, zo werd verzekerd, examenresultaten behaalden die toegang gaven tot de prestigieuze Chinese topuniversiteiten. De meest voorkomende Chinese gezinsstructuur - met vier grootouders, twee ouders en één kind - zorgt ervoor dat het spaargeld van die zes volwassenen naar de opvoeding van dat ene kind vloeit. Het is een schijnbaar ongelimiteerde bron van kapitaal om onlinelespakketten te bekostigen. Voor onderwijs wordt in Azië vlot de portefeuille opengetrokken en grootmoeders maandelijkse pensioen wordt al gauw herbestemd voor extra wiskundelessen voor de kleinzoon. In 2020, mede door covid-19, investeerden durfkapitalisten in China 10 miljard euro in die sector. Daarmee schoten ze zichzelf uiteindelijk in de voet. Giganten in onderwijstech rolden nooit geziene marketingcampagnes uit in de liften van Chinese woonblokken en op het openbaar vervoer. Hun boodschap was er een van angst: 'Je wilt je kind toch zijn toekomst niet ontnemen?' Geen enkele ouder wil dat. Het toppunt was de slogan: 'Ofwel leiden we jouw kind op, ofwel zijn concurrent.' Gevolg: paniek. Bij elk risico op sociale onrust grijpt de Chinese overheid in. Dat gebeurt niet met een zachte tik op de vingers en jarenlang sleutelen aan wetsvoorstellen, al dan niet met invloed van lobbyisten. Het gebeurt meteen, en met een mokerslag. Het ministerie van Onderwijs kwam met een waaier aan beperkingen, van prijs- en tijdslimieten tot leeftijdsbeperkingen voor het naschoolse privé-onderricht. Voor juffrouw Liu betekent dat op lange termijn waarschijnlijk een carrière-omslag. Op korte termijn betekent het overwerken, want ze mag al haar lespakketten en prijzen heronderhandelen met de ouders. Dus voorlopig plannen we onze etentjes het best 's avonds laat in, op z'n Spaans.