We hebben het al enkele weken over de verwachtingen van de analisten voor de markten voor het komende jaar. De VS en de opkomende landen worden vaak genoemd, terwijl er over Europa nauwelijks gesproken wordt. Nochtans zitten er in de portefeuilles van de Europese beleggers vaak heel wat Europese aandelen. Het leek ons dan ook nuttig om even de vooruitzichten voor 2010 voor het oude continent onder de loep te nemen. Maar voor we het over de toekomst hebben, schetsen we graag nog even de context.
...

We hebben het al enkele weken over de verwachtingen van de analisten voor de markten voor het komende jaar. De VS en de opkomende landen worden vaak genoemd, terwijl er over Europa nauwelijks gesproken wordt. Nochtans zitten er in de portefeuilles van de Europese beleggers vaak heel wat Europese aandelen. Het leek ons dan ook nuttig om even de vooruitzichten voor 2010 voor het oude continent onder de loep te nemen. Maar voor we het over de toekomst hebben, schetsen we graag nog even de context. Frédéric Buzaré, Global Head of Fundamental Equity bij Dexia, relativeert het herstel van de beursmarkten dat we sinds maart 2009 gezien hebben. "We leven niet in een bovennatuurlijke wereld, we moeten niet overdrijven. Er waren veel meer normale dingen op de markten te zien dan men zou kunnen denken", zo stelt hij. Hij trekt heel wat parallellen tussen de crisis en het herstel dat erop volgde en vroegere crises. De analyse van de overeenkomsten met eerdere crises brengt de strateeg van Dexia er trouwens toe te stellen dat het herstel dat we sinds maart 2009 kennen nog lang niet afgelopen is. "De beleggers zijn onder de indruk van het herstel dat de aandelenmarkten sinds maart 2009 gekend hebben. Dat opluchtende herstel steunt op een gunstige vergelijkingsbasis, maar over tien jaar bekeken zijn de aandelen nog achterop, terwijl er in onze economieën toch rijkdom gecreëerd werd. Op tien jaar ligt het rendement van aandelen achter op dat van obligaties", zo onderstreept Frédéric Buzaré, die duidelijk zeer optimistisch is wat het potentieel van aandelen betreft. Franz Wenzel, senior strateeg bij Axa Investment Managers (IM), is even optimistisch over het potentieel van aandelen als zijn collega bij Dexia. Hij waarschuwt de beleggers echter wel voor een opnieuw toenemende volatiliteit na maanden van beursstijgingen. "Het ontbreekt niet aan ondersteunende factoren voor de aandelen die de waarderingen in de eerste helft van 2010 verder omhoog zullen stuwen. Daarna zal het echter wat ingewikkelder worden", stelt Franz Wenzel. Een van de ondersteunende elementen die hij aanhaalt, is de overvloed aan liquiditeiten die nog naar de markten moeten komen. Andere zijn een winstgroei van ongeveer 25 % voor de Europese ondernemingen in het eerste halfjaar en een investeringsgolf bij de bedrijven in hun productiematerieel nadat ze maandenlang de hand op de knip hielden. De strateeg van Pictet, Alexandre Tavazzi, deelt die mening en pleit voor een terugkeer naar aandelen in 2010. Maar net als Franz Wenzel van Axa maant hij de beleggers aan om rekening te houden met een opnieuw toenemende volatiliteit, die sterk van de beslissingen van de centrale banken zal afhangen. "In 2009 keerden de beleggers maar mondjesmaat terug naar de aandelenmarkten. Aangezien we een echt dieptepunt bereikt hadden, zijn de aandelen snel weer gestegen, terwijl de beleggers amper tijd hadden om te reageren. Toen het herstel eenmaal goed was ingezet, hebben de beleggers nog geaarzeld, aangezien de stijging op dat moment nog te snel leek om solide te kunnen zijn. Nu moeten we echter vaststellen dat het herstel zich doorzet en dat hoewel de stijging van de aandelen in relatieve termen indrukwekkend is, de markten met koers-winstverhoudingen van ongeveer 14 toch nog niet duur mogen worden genoemd", zo relativeert hij. De meest negatieve - of realistische - van de strategen die we spraken, is zonder twijfel Luke Stellini, productspecialist van het team Europese aandelen bij Invesco Perpetual. Voor hem is er momenteel geen sprake van een mogelijke terugkeer van de Europese beurzen naar hun toppen van voor de crisis. Het scenario van een V-vormig herstel zal zich niet voltrekken. "De schulden van de Europese landen zijn zo hoog dat de groei de komende jaren maar zwak zal zijn", stelt hij. Hij gaat zelfs nog verder en spreekt zijn collega's tegen door te stellen dat de bedrijfsinvesteringen niet zullen hernemen, omdat de ondernemingen met een slap herstel en weinig gebruikscapaciteit in de Europese industrie niet veel reden zullen hebben om te investeren. Maar Luke Stellini mag dan al niet erg enthousiast zijn wat de vooruitzichten voor de Europese economie betreft, dat betekent nog niet dat hij hetzelfde denkt over de aandelenmarkten. "Aandelen zijn onze favoriete activaklasse. De risicoappetijt neemt weer toe en dat zal in 2010 positief zijn voor de aandelen. Bovendien mogen aandelen in dit stadium nog als goedkoop beschouwd worden", zo stelt hij. De crisis heeft echter wel haar sporen gelaten in Europa. De schulden werden groter en de groei blijft ondanks alle inspanningen zwak. In die omstandigheden is het moeilijk om zeer optimistisch te zijn wat de Europese markten betreft. Nochtans is zowel Frédéric Buzaré van Dexia als Franz Wenzel van Axa IM vol vertrouwen wat betreft de vooruitzichten voor Europa, dat toch nog wel wat troeven achter de hand heeft. Het moet er nu alleen nog goed gebruik van maken. "De markt zet de Europese staten duidelijk onder druk om zich te herpakken en echte maatregelen te treffen om hun economieën te hervormen. De Europese groei was voor de crisis al niet fameus en zal waarschijnlijk niet opnieuw beginnen te stijgen als de overheden niet reageren. Ze moeten hun economieën diepgaand hervormen en erover waken dat ze zich vernieuwen zodat ze een alsmaar toenemende concurrentie vanuit China het hoofd kunnen bieden. Om dat te realiseren, moet er geïnvesteerd worden in opleiding en innovatie. Ze moeten met sterke oplossingen komen", benadrukt Frédéric Buzaré, die de herstelcapaciteit van Europa niet in vraag stelt. "De aandelenmarkten zullen echter alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat de discussie weer op gang komt", zo voegt hij er nog aan toe. Voor Franz Wenzel is een van de grote troeven die Europa momenteel heeft zijn knowhow op het vlak van schone energie. "Europa ligt een eind voor wat hernieuwbare energie betreft en die troef moet het absoluut uitspelen om te kunnen rekenen op een mooie economische groei. De oude industrie moet zich richten op de groene technologieën van de toekomst." (C) Door Karine Huet