"Waar blijven de patrons," vraagt Marc Jespers (43j.). Als jonge snaak uit Mortsel om den brode naar Aleurope in Ghlin nabij Mons getrokken, is Jespers daar vandaag secretaris van de christelijke metaalvakbond CSC én voorzitter van de MOC, het Waalse ACW. Mét de socialistische vakbond FGTB vecht Jespers voor "zijn" Borinage. " Les forges vives" moeten de regio erbovenop helpen, meent de vakbonder. Alleen : de patrons laten het afweten. Zegt Jespers.
...

"Waar blijven de patrons," vraagt Marc Jespers (43j.). Als jonge snaak uit Mortsel om den brode naar Aleurope in Ghlin nabij Mons getrokken, is Jespers daar vandaag secretaris van de christelijke metaalvakbond CSC én voorzitter van de MOC, het Waalse ACW. Mét de socialistische vakbond FGTB vecht Jespers voor "zijn" Borinage. " Les forges vives" moeten de regio erbovenop helpen, meent de vakbonder. Alleen : de patrons laten het afweten. Zegt Jespers. TRENDS. De vakbonden van Mons-Borinage organiseren "le combat de l'espoir". Vorige zaterdag vroegen de bonden, via een nachtelijke wandeling, steun voor het failliete Aleurope in Ghlin én voor de Borinage. Is het echt zo erg ? MARC JESPERS (CSC). De Borinage telt Belgiës hoogste percentage levercirrose. Dat zegt genoeg over de belabberde economisch-sociale toestand van de regio. Neem het BBP van Henegouwen. Met 100 als Europees gemiddelde haalt onze streek 77, Namen 83, Oost-Vlaanderen 99, West-Vlaanderen 106, de Ardennen 110, Brabant 116. Het gemiddelde inkomen in Mons-Borinage bedraagt 244.000 frank, in heel België 285.000. In Mons zit 1 op 3 actieven zonder werk én zonder hoop. Een bedrijfssluiting in zo'n omgeving is wat anders dan in een regio met 5 % werklozen. Zonder hoop, espoir, volgt hier de opstand. Dat wordt moeilijk. De Borinage is synoniem van bedrijfssluiting. Knogo verplaatst zijn productie naar Puerto Rico, Alcatel-Bell schrapt 110 jobs, Aleurope in Ghlin is dicht... Tja, rijkdom trekt rijkdom aan. Neem Objectief 1, de Europese miljarden voor Henegouwen die niet vloeien naar die plaatsen die ze het meest nodig hebben. Wij pleiten voor een herschikking van die middelen. Pas op : wij willen geen oorlog tussen de bastions, wel gerechtigheid. Als Guy Spitaels (PS) naar Mons verhuist, is dat meteen geregeld ?Ik moet Spitaels niet zeggen wat te doen. Wij zijn geen bedelaars. We willen een positieve discriminatie, geen caritatieve. Voor ons is het simpel : verander de basisregels van de Docup ( document unique de programmation), het document op basis waarvan de Europese steun wordt toegekend, zodat het geld echt bij de meest noodlijdende regio's terechtkomt. Het moet. In de Borinage is er niets meer om in te geloven ; dus geloven de mensen in niets meer. U klinkt als Bertold Brecht. "Erst kommt das Fressen, dann kommt die Moral."Die uitspraak tekent de Borinage. Dé vraag is of er nog tijd rest voor een kentering. De PSC heeft geflaterd door één van hun stemmentrekkers, onze Albert Léonard, uit een ministerzetel te houden. Dat heeft de mensen hier een extra knak gegeven. De zoveelste. Zwaargewicht Elio di Rupo (PS) komt toch uit Mons ?Klopt. Di Rupo heeft mijns insziens begrepen dat je de Borinage niet langer kan helpen via een omnipotente en allesoverheersende partij, de PS. Steeds meer PS-baronnen zijn bereid tot samenwerking.De overheid heeft toch voldoende interesse voor de Borinage. Neem, opnieuw, Aleurope in Ghlin. De Waalse regering heeft er miljoenen in geïnvesteerd. De Vlaams-Nederlandse groep Boal, waarin Aimé Desimpel 50 % heeft, wil het bedrijf overnemen. Geen goed nieuws ?Boal is in de running, naast Scandinaven én Zuid-Afrikanen. Telkens horen we hetzelfde : 250 van de 500 ex-werknemers zouden weer aan de slag kunnen. Daar applaudisseren we voor. Maar wat met die 250 anderen ? Aleurope leert twee zaken. Eén : het kan niet langer dat de overheid die een bedrijf bijspringt tevreden is met een zeteltje in de raad van bestuur. De Waalse regering stak op 4 april 1995 meer dan een kwart miljard in Aleurope, eigenaar Reynolds International Inc. dat toch meer middelen heeft dan de regering beperkte er zich toe schuld om te zetten in kapitaal. Vanaf dit jaar zou Aleurope weer winst maken, beweerde Reynolds in mei '95 maar al in augustus '95 kreeg de ondernemingsraad te horen dat "de markt te positief was ingeschat". De overheid, eigenaar van 49 % van Aleurope, kon dat acteren. Punt uit. De Borinage bewijst dat de ontwikkeling van een regio niet gebouwd kan worden op een paar multinationals. Er zijn hier geen patrons meer. Vroeger wist de patron perfect wat er in zijn portemonnee zat. Vandaag moet de manager voor het minste telefoneren naar de VS, Japan of Zuid-Korea. Multinationals halen er hier het beste uit en poetsen dan de plaat. Neem Aleurope : Reynolds heeft hier minstens een morele schuld ; tegenover de mensen die zwaar inleverden in ruil voor een job, én tegenover de overheid. De vakbond vraagt, in naam van de regio, echte patrons ? Zorgden die bonden er eerder niet voor dat precies die patrons de Borinage verlieten ?Het CSC heeft nooit patroons gegeten. Ja, er zijn er die beweerden dat ze ooit het kapitaal zouden pakken. Ook zij weten nu beter : kapitaal verplaatst zich te vlug om het te pakken. Die strijd tussen kapitaal en arbeid is voorbijgestreefd. Bij de politieke én syndicale leiders bestaat dat idee niet meer. Le borinage grèveculteurs is een mythe. Er wordt hier niet méér gestaakt dan elders in Wallonië. Globaal staakt Vlaanderen meer dan Wallonië. De vakbonden zeggen vandaag wat het kapitaal wil : "Kom naar hier. Steek er één frank in en haal er anderhalve uit." Hier zit niemand meer op het balkon, we moeten allemaal samen voor de kar. De bonden en de politici staan er al. De patroons moeten zich nu ook tonen. Want, dit is duidelijk : de Borinage is het laboratorium van de toekomstige maatschappij, een duale. En daar moet elke democraat zich tegen verzetten. Een democratie moet de middelen vinden voor vooral diegenen die ernaast vallen. Een echt, allesomvattend antwoord heeft de vakbond anno '96 niet meer. We zoeken het nu samen met anderen, ook met de patroons. En avant ma région, onze slogan, is geen demagogie. Ik begrijp dat bedrijven het momenteel moeilijk hebben. Maar ik begrijp nog meer dat ook bedrijven een maatschappelijke rol hebben. Wij hebben een bedrijf voorgesteld om 4/5 jobs te creëren in ruil voor extra tewerkstelling. De kosten zouden voor één derde worden betaald door de staat, een derde door de werkgever, een derde door de werknemers. Die laatsten zijn daartoe bereid, als ze zo vrienden of familie kunnen helpen. Wat heeft de werkgever gezegd ? Dat het hem niets mag kosten én dat hun ex-werknemers die zo opnieuw een job kregen, eerst hun ontslagpremie moeten terugbetalen. Awel, merci. Het enige wat ik wil, is mijn mensen hun waardigheid teruggeven. Het is niet de demagogische syndicalist die dat vraagt, wel de papa die droomt van een toekomst voor zijn twee kleine gasten. Het enige wat ik van de "patron" vraag is dat hij meewerkt aan die toekomst. Voor mijn kinderen. Maar evenzeer voor de zijne. RON HERMANSMARC JESPERS (CSC) De vakbonden in de Borinage eten geen patrons meer.