Het bankgeheim staat wereldwijd onder druk. De overheden doen er alles aan om het te doorprikken. Het is daardoor een kaas met heel grote gaten geworden. De Europese spaarrichtlijn voerde in 2005 een systeem van fiscale informatie-uitwisseling in tussen 25 van de 27 lidstaten van de Europese Unie (EU). Twee lidstaten - Luxemburg en Oostenrijk - kozen ervoor hun bankgeheim te behouden, maar dat is slechts tijdelijk. Het uiteindelijke doel van de spaarrichtlijn is dat de ruil van bankinformatie tussen de EU-lidstaten de norm wordt. Zodra de EU-landen met de landen buiten de Unie - waaronder Zwitserland - een verdrag hebben gesloten over een soortgelijk systeem van informatie-uitwisseling, verdwijnt het bankgeheim in Europa, en dus ook in Luxemburg, Oostenrijk en Zwitserland. Voorlopig blijven die drie landen zich heftig verzetten tegen zo'n verdrag.
...

Het bankgeheim staat wereldwijd onder druk. De overheden doen er alles aan om het te doorprikken. Het is daardoor een kaas met heel grote gaten geworden. De Europese spaarrichtlijn voerde in 2005 een systeem van fiscale informatie-uitwisseling in tussen 25 van de 27 lidstaten van de Europese Unie (EU). Twee lidstaten - Luxemburg en Oostenrijk - kozen ervoor hun bankgeheim te behouden, maar dat is slechts tijdelijk. Het uiteindelijke doel van de spaarrichtlijn is dat de ruil van bankinformatie tussen de EU-lidstaten de norm wordt. Zodra de EU-landen met de landen buiten de Unie - waaronder Zwitserland - een verdrag hebben gesloten over een soortgelijk systeem van informatie-uitwisseling, verdwijnt het bankgeheim in Europa, en dus ook in Luxemburg, Oostenrijk en Zwitserland. Voorlopig blijven die drie landen zich heftig verzetten tegen zo'n verdrag. Als niet-EU-land is Zwitserland niet gebonden door de Europese spaarrichtlijn. Het is voorlopig ook niet verplicht informatie over bankrekeningen van burgers van de EU uit te wisselen met de EU-lidstaten. Om toch enige controle te hebben heeft Duitsland als eerste EU-land een Rubik-akkoord - genoemd naar de uitvinder van de kubusvormige puzzel - afgesloten met Zwitserland. Het Verenigd Koninkrijk heeft meteen daarna onderhandelingen aangeknoopt. Opmerkelijk is dat het bankgeheim bij het Rubik-akkoord behouden blijft. In ruil daarvoor kreeg Duitsland van Zwitserland een vergoeding van 34 procent van het volledige kapitaal dat in dat land op rekeningen van Duitse burgers staat. Het plan van minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR) om onderhandelingen te beginnen voor een Belgisch Rubik-akkoord met Zwitserland stuitte onder meer op het verzet van staatssecretaris voor Fraudebestrijding John Crombez (sp.a). De houdbaarheidsdatum van het bankgeheim is duidelijk overschreden. Wie wil blijven bankieren met behoud van het bankgeheim, zal het in de toekomst erg ver moeten gaan zoeken. Het is de vraag of het sop de kool dan nog waard zal zijn. Veel beleggers die geld op Zwitserse of Luxemburgse bankrekeningen hebben, zien met lede ogen aan dat het bankgeheim ook in die landen een stille dood sterft. Gaat het om wit geld, dan hoeven ze zich geen zorgen te maken. Er bestaat nu eenmaal een vrij verkeer van kapitaal in Europa. Grijs geld - wit geld waarvan de intresten door de jaren heen niet werden aangegeven en waarop dus geen roerende voorheffing werd betaald - stelt wel een probleem. Maar dat kan vrij gemakkelijk worden geregulariseerd door de onbelaste roerende inkomsten aan te geven. Hoe zo'n regularisatie gebeurt, leest u in het kaderstuk Buitenlands geld regulariseert u zo. Zwart geld regulariseren is heel andere koek. In principe moeten dan alle belastingen uit het verleden worden aangegeven en betaald. Dat geldt dus niet alleen voor de ontdoken inkomstenbelasting, personenbelasting of vennootschapsbelasting, maar ook voor de btw. De rekening valt vooral zwaar uit voor niet-aangegeven inkomsten in de personenbelasting, omdat daar een progressief tarief van toepassing is, dat al gauw oploopt tot 50 procent. Afwachten tot de fraude is verjaard, kan lang duren. De fiscale verjaringstermijn bedraagt zeven jaar. Maar het gaat om aanslagjaren, die altijd refereren aan het vorige inkomstenjaar. De fiscus kan in het aanslagjaar 2012 dus nog zeven inkomstenjaren teruggaan en op die manier de inkomsten van 2005 nog controleren. In de praktijk komt die verjaringstermijn van zeven jaar dus neer op acht jaar. Gokken op fiscale verjaringstermijnen is heel onverstandig. Fiscale fraude uit een ver verleden kan dan wel fiscaal verjaren, maar de overheid kan nog altijd een strafvordering instellen. Strafrechtelijk verjaart fiscale fraude vrijwel nooit. Het is alleen de vraag of de parketten voldoende mankracht hebben om al die fiscale fraudeurs te vatten. België krijgt niet alleen informatie van de Europese lidstaten - uitgezonderd van Luxemburg en Oostenrijk - over rekeningen van Belgen in die landen. Ons land heeft met een honderdtal landen ook zogenoemde verdragen ter vermijding van de dubbele belasting gesloten. De lijst van die landen staat op de website van de federale overheidsdienst Financiën (www.fiscus.fgov.be, zie 'internationale overeenkomsten'). In die verdragen is meestal een procedure voor de invorderingsbijstand opgenomen. Ze stipuleren hoe de partijen bilateraal informatie uitwisselen, onder meer over financiële en bancaire gegevens. Ten slotte heeft België veertien Tax Information Exchange Agreements (TIEA's) getekend. Die lijst is te vinden op de website van de OESO (www.oecd.org). Toch zijn er toch nog landen waarmee België geen belastingverdrag heeft getroffen. Het gaat om landen zoals Costa Rica, Panama of Qatar, of exotischer oorden zoals de Turks- en Caicos-eilanden of Vanuatu. Maar het is natuurlijk de vraag of een belegger zich daar veilig kan voelen. Hij is er dan wel buiten het bereik van de Belgische fiscus, maar de grootste bedreiging is misschien de lokale bankier, die beseft dat als er bij hem een buitenlander met een koffer vol geld aanspoelt, die wellicht iets te verbergen heeft voor de fiscus in zijn thuisland. Het risico bestaat dat die bankier met het spaargeld van die fiscale vluchteling aan de haal gaat. De gedupeerde kan dan nergens zijn nood gaan klagen. WERNER NIEMEGEERS EN JOHAN STEENACKERSHet uiteindelijke doel van de Europese spaarrichtlijn is dat de ruil van bank-informatie tussen de EU-lidstaten de norm wordt.