Guido Meulenaer
...

Guido MeulenaerYves Leterme stapte maandagavond naar de koning om zijn ontslag aan te bieden. Eindelijk. De koning houdt zijn antwoord in beraad (we schrijven deze lijnen op dinsdagnamiddag). Hopelijk doet hij het enige dat zinvol is: het ontslag aanvaarden. Het parlement kan dan ontbonden worden en nieuwe verkiezingen uitgeschreven worden. Is Leterme schuldig? Ja, want hij heeft niet het talent gehad om doorbraken te forceren. Integendeel, soms deed hij net het omgekeerde (door slechte onderhandelingstechnieken, door soms slecht voorbereide voorstellen op eigen houtje te lanceren en door psychologische flaters als het zingen van de Marseillaise). De nummer één krijgt trouwens altijd de rekening gepresenteerd als het slecht gaat. Dat geldt voor de trainer van een voetbalploeg, dat geldt voor Jean-Paul Votron van Fortis en dat geldt ook voor Yves Leterme. Veel meer dan Leterme zijn de Franstaligen de echte schuldigen. Schuldige nummer één: Joëlle Milquet (cdH), die bij elke 'non' haar percentage in de verkiezingsenquêtes zag stijgen. De regionale verkiezingen van juni 2009 flikkeren in haar ogen. Schuldige nummer twee: Didier Reynders, die het niet kan verkroppen dat hij geen premier is geworden en die met zijn MR vooral de grootste partij wil worden in juni 2009. Schuldige nummer drie: Elio di Rupo, die het communautaire gestolen kan worden. De Franstaligen hebben niets meer gedaan dan het afblokken van alle Vlaamse eisen. Er is in Wallonië wel een besef gegroeid dat er 'iets' moet gebeuren, wordt hoopvol gezegd. Maar als dat 'iets' enkel het binnenhalen van meer geld is, dan is dat geen geweldige vooruitgang. Hoe moet het nu verder? Optie 1. De koning weigert het ontslag en Leterme doet een nieuwe poging. Dat heeft geen enkele zin. CD&V heeft al bevestigd dat voor de partij het communautaire belangrijk blijft. Er verandert dus niets aan de situatie. Het gevaar is bovendien groot dat Leterme dingen toegeeft die hij beter niet toegeeft. Zoals de werkplaats (in plaats van de woonplaats) als verdeelsleutel in een nieuwe financieringswet. Dat is een blanco cheque voor Brussel met zijn vele pendelaars. Optie 2. Een andere premier. Didier Reynders is kandidaat nummer één. We verdedigden deze optie al na de verkiezingen van 2007. Of ze nu de situatie fundamenteel kan veranderen, is echter twijfelachtig. Optie 3. Een sociaaleconomische regering, die zich zoals dat heet 'toelegt op de zaken die de mensen echt bezighouden'. Het is een grote denkfout dat er gekozen moet worden tussen een sociaaleconomische en een communautaire regering. Het sociaaleconomische kan niet zonder het communautaire. Een arbeidsmarktbeleid is danig verschillend in Vlaanderen en Wallonië. Gezondheidsbeleid: idem dito. Bovendien zijn heel wat problemen, zoals de olieprijs, de inflatie en de kredietcrisis, internationale fenomenen waar een Belgische regering niets aan kan doen. Optie 4. Het uitschrijven van nieuwe verkiezingen. Die zouden dan mogelijk zijn in oktober. Verzeilen we in de chaos als de koning het ontslag van Leterme aanvaardt? Steve Davignon en Thomas Leysen schreven afgelopen week een vrije tribune waarin ze opriepen om tot een akkoord te komen. Ze alludeerden op 'een ongecontroleerde crisis' (de woorden zijn van Davignon) die anders zou volgen. Mieke Vogels ging in De Morgen nog een stap verder: 'er dreigt geweld uit te breken in dit land', liet ze optekenen. En Peter Vandermeersch - van de krant die vroeger AVV-VVK (Alles Voor Vlaanderen - Vlaanderen voor Kristus) in haar titel droeg - put zich ook uit in het schetsen van een rampscenario. Is een beweging naar meer regionale autonomie - ja, onafhankelijkheid als het moet - een rampscenario? Voor heren als Davignon wel. Hun machtsbasis is gebouwd op de Belgische salons. Voor de gewone burger is het zaak dat dit land uit zijn geldverslindende communautaire impasse geraakt. Een grote staatshervorming is daarvoor een essentiële voorwaarde. Het is duidelijk dat we die voor juni 2009 niet kunnen bereiken. De Waalse partijen zijn te veel beducht voor een electorale afstraffing om toegevingen te doen. Bovendien is wachten tot juni 2009 ook niet mogelijk. Daarom moet er werk gemaakt worden van de vervroeging van de deelstaatverkiezingen. Dat vergt enige grondwettelijke spitstechnologie, maar het moet mogelijk zijn. Ook federale verkiezingen zonder splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde zijn mogelijk. Uitzonderlijke situaties vergen uitzonderlijke oplossingen. De Vlamingen moeten het been stijf houden en niet toegeven aan de Waalse en Brusselse chantage. De schrik voor de 'ongecontroleerde crisis' mag er niet toe leiden dat de geldkraan wordt opengedraaid en dat daardoor de nodige hervormingen in het zuiden van het land uitblijven. Zoals ooit de financieringswet werd bijgeschaafd om het Franstalig onderwijs aan meer geld te helpen. Met als gevolg dat dit onderwijs onvoldoende heeft hervormd en bedroevend blijft presteren in alle internationale enquêtes. Een nieuwe financieringswet die doet wat ze moet doen (de regio's verantwoordelijk maken voor hun beleid) kan er alleen komen in een globaal pakket waarin ook bevoegdheden worden overgedragen. Er moet vis bij de boter, om het spreekwoord even om te keren. En bij voorkeur vette vissen. Dit heeft niets te maken met apartheidsdenken van Vlaanderen. Vlamingen willen solidair zijn, maar niet om gewoon geld te storten in een bodemloze put. Waarom zou Wallonië niet kunnen wat Ierland heeft gepresteerd? Van kneusje van Europa naar voorbeeldregio. Een groot communautair akkoord kan daarbij helpen. (T) de auteur is hoofdredacteur.