De auteur is de drijvende kracht van de Country Risk Service bij de Economist Intelligence Unit.
...

De auteur is de drijvende kracht van de Country Risk Service bij de Economist Intelligence Unit.De wereldeconomie lijkt opnieuw op de goede weg, maar vergeet nooit het idee waar risicomanagers steeds van uitgaan: "Verwacht het onverwachte." Welke vijf risico's liggen de komende twaalf maanden op de loer? Als we de financiële markten geloven, is de wereldeconomie aan de beterhand. De beurzen kruipen uit het dal, inflatie - niet deflatie - is het gespreksonderwerp in de centrale banken en de winst op obligaties met een lange looptijd is veel sneller en sterker gestegen dan de meesten ooit hadden durven dromen. Maar terwijl de financiële markten een herstel lijken aan te kondigen, nemen de buitensporigheden in de echte economie hand over hand toe. Amerikaanse consumenten hebben meer schulden dan ooit en de lopende rekening van de Verenigde Staten zakt maand na maand dieper in het rood. Ondanks enkele recente hoopvolle tekens, lijken de Europese Unie en Japan eerder aan de zijlijn toe te kijken dan zelf de wereldgroei nieuw leven in te blazen. De VS zal de rekening voor zijn lage rentevoeten en hoge begrotingstekorten waarschijnlijk gepresenteerd krijgen in 2004, net nu de regering van George Bush verwacht dat het herstel zich definitief zal doorzetten. 2. Iran of Noord-Korea drijven hun dreigementen ten top Met het oog op de Amerikaanse presidentsverkiezingen, hoopt Bush zijn aandacht in 2004 te kunnen concentreren op binnenlandse aangelegenheden, en het zou best kunnen dat Iran en Noord-Korea daarvan willen profiteren. In oktober 2003 kwamen er weliswaar verzoenende signalen uit Iran, maar of die oprecht waren, blijft nog maar de vraag. Als Iran besluit zijn kernprogramma door te drijven of te veel voorwaarden stelt voor toelating van VN-inspecteurs op zijn grondgebied, of als Noord-Korea blijft dreigen met tests met kernwapens, kan dat leiden tot een wereldwijde crisis die de Cubaanse raketcrisis uit 1962 naar de kroon steekt. Na het fiasco in Cancún in september 2003, zou 2004 wel eens het definitieve einde kunnen betekenen voor de Doha-ronde en de gesprekken over een vrijere wereldhandel. Die mislukking zou het einde inluiden van een tijdperk waarin de wereldhandel op 50 jaar tijd meer dan vertwintigvoudigde. Met de consensus over vrijere wereldhandel op het randje van de afgrond, is de kans groot dat landen zich aansluiten bij nieuwe handelsblokken, die kiezen voor eenmalige deals met bevoorrechte partners, waarbij anderen buitenspel blijven staan. De kosten van zo'n minder efficiënt handelsprincipe zullen onafgebroken blijven wegen op de mogelijke groei van de wereldeconomie. En alweer zal het gelag betaald worden door de armste landen, precies de groep die bij de Doha-ronde het meeste baat moest vinden. Want als het gaat om de vorming van machtige handelsblokken, hebben zij niet echt veel gewicht in de schaal te werpen. De eerste zes maanden van 2003 kostte het severe acute respiratory syndrome (sars) wereldwijd aan meer dan 700 mensen het leven. Vele Aziatische economieën kreunden onder de impact van de longziekte. Ondertussen verdween sars grotendeels uit het nieuws, maar het syndroom zou in 2004 opnieuw de kop kunnen opsteken. Ziekten zoals sars verdwijnen zelden echt. De oorsprong van het virus is nog steeds een groot vraagteken. In China zijn sommige veiligheidsmaatregelen versoepeld. In het ergste geval zou een nieuwe epidemie in 2004 veel heviger kunnen zijn. Als de ziekte greep krijgt op gebieden waar de openbare gezondheidszorg nog in de kinderschoenen staat - zoals in Midden- en Zuid-Afrika - kan ze een wereldwijde catastrofe veroorzaken die miljoenen slachtoffers eist en de wereldeconomie volledig tot stilstand brengt. Zwakke banksystemen lagen de voorbije jaren meer dan eens aan de basis van financiële crisissen. Alle vertragingen ten spijt, zou het nieuwe veiligheidshandboek voor het bankwezen, dat Basel 2 werd gedoopt, in 2004 worden goedgekeurd. Het zou de financiële wereld verdere crisissen moeten besparen. Maar nu de laatste hand moet worden gelegd aan het werk, lijkt alles in een impasse terecht te komen. De financiële lobby heeft zijn strijd tegen het plan opgevoerd. En ook de grootste betrokken partijen raken het niet eens: de VS heeft laten weten dat alleen een paar van de grootste Amerikaanse banken aan de nieuwe standaard zullen worden getoetst; de Europese Unie is van plan het handboek voor alle financiële instellingen in te voeren. Het brede front tegen het akkoord en de verregaande complexiteit dreigen het project te verstrikken. Ook als Basel 2 het niet haalt, zouden er nog steeds wereldwijde normen zijn voor kredietverstrekking door banken. Maar dat zijn dan de normen die in 1988 werden overeengekomen in het Basel 1-akkoord en die de oorzaak waren van de financiële luchtbel die heeft geleid tot de Aziatische crisis in 1997.Warner O'Doom Warner O'Doom