Acht jaar paars deed de afstand tussen ACV en CD&V groeien. De christelijke syndicalisten bouwden in die periode goede relaties uit met SP.A. Luc Cortebeeck, voorzitter van het ACV, ziet nu de christendemocraten opnieuw in de regering verschijnen. Hoe past de vakbond zich aan? En vooral, hoe zwaar kan hij wegen op het CD&V- regeringsprogramma?
...

Acht jaar paars deed de afstand tussen ACV en CD&V groeien. De christelijke syndicalisten bouwden in die periode goede relaties uit met SP.A. Luc Cortebeeck, voorzitter van het ACV, ziet nu de christendemocraten opnieuw in de regering verschijnen. Hoe past de vakbond zich aan? En vooral, hoe zwaar kan hij wegen op het CD&V- regeringsprogramma? Het dossier van de syndicale vertegenwoordiging in de kmo's leek een eerste testcase te worden. Nadat het sociaal overleg hierover niets had opgeleverd, stuurde minister van Werk Peter Vanvelthoven (SP.A) daags na de verkiezingen twee KB's naar de koning, die moeten leiden tot een grotere syndicale vertegenwoordiging in kmo's. Premier Verhofstadt riep, na hevig lobbywerk van de werkgevers, de koning op om de KB's niet te tekenen. Er ontstaat hierdoor de grootste onzekerheid over de sociale verkiezingen in mei 2008. In welke bedrijven zullen er verkiezingen moeten worden georganiseerd? Vanaf 50 werknemers (comité preventie) en 100 werknemers (ondernemingsraad)? Of wordt het toch lager? Luc Cortebeeck vergrootte de impasse door twee weken geleden te verklaren dat hij niet meer aan de overlegtafel wou zitten als de werkgevers toch voor de directe lobbying kozen. In dit interview zorgt hij echter voor een nieuwe opening. De gedoodverfde nieuwe premier, Yves Leterme, zal blij zijn dat dit dossier van zijn tafel verdwijnt. Leterme moet echter niet denken dat Cortebeeck hem altijd ter hulp zal snellen. Luc Cortebeeck geeft toelichting bij de nieuwe relatie met CD&V. LUC CORTEBEECK (ACV-VOORZITTER). "We willen dat de sociale verkiezingen doorgaan op het juiste moment en dat is mei 2008. Uitstel naar het najaar kan niet, want dan loopt de procedure tijdens de zomervakantie. En uitstel naar 2009 betekent dat de sociale verkiezingen samenvallen met de regionale en Europese politieke verkiezingen en met de cao-onderhandelingen in sectoren en ondernemingen. Dat kan je beter niet combineren. "Voor de sociale verkiezingen moeten we tegen ten laatste 1 september zekerheid hebben. In principe moeten we het dossier van de syndicale vertegenwoordiging in de kmo daarvoor oplossen. Voor ons is het belangrijk dat we een vertegenwoordiging krijgen in kmo's, maar ik besef bijzonder goed dat dit nu niet vlug, vlug kan. We zullen niet het hele vraagstuk opgelost krijgen. We moeten er daarom voor zorgen dat we de hefbomen die we hebben, behouden voor onderhandelingen later. We zoeken dus nu geen oplossing voor de drempels van 50 en 100 werknemers. Ik ben vast van plan om samen met de collega's van het ABVV, met de andere sociale partners en met de regering, de huidige of de toekomstige, tot een oplossing voor de sociale verkiezingen te komen."CORTEBEECK. "Laat ons dat bekijken, maar dat is zeker een mogelijkheid. We moeten rechtszekerheid bieden dat de sociale verkiezingen op een goede manier kunnen doorgaan. En voorts veranderen we niets zodat we dezelfde onderhandelingspositie overdragen. We houden dus alle hefbomen in handen van de sociale partners." CORTEBEECK. "Ik was bijzonder boos op de werkgevers. We waren aan het overleggen. En omdat het overleg vastloopt, gaan ze lobbyen bij de regering. Je kiest principieel voor overleg en niet in functie van het feit of je toevallig een bevriende minister kent. Ik wou met het verlaten van het overleg een signaal geven. Als ze dat signaal begrepen hebben, dan kunnen we weer voortgaan. Maar het signaal moest worden gegeven." CORTEBEECK. "Liefst niet. Dat geldt trouwens voor vele materies van het sociaal overleg. Begin maar als regering met zo'n probleem. Als wij er niet uitgeraken, dan zij zeker niet. Ze kunnen wel impulsen geven." CORTEBEECK. "Dat weet ik niet. Hij heeft het overleg alle kansen gegeven. Er is een rechtsbasis, er is hoogdringendheid en er is het advies van de Raad van State. Hij kon dit doen. Je kunt evengoed zeggen dat het een flater is om die KB's tegen te houden." CORTEBEECK. "Dat bekijken we nog altijd. Maar het gaat om een hoogdringende zaak en de vraag is of je via juridische weg dit tijdig rond krijgt. We zijn niet principieel tegen de juridische aanpak, maar ik twijfel of ze de beste methode is." CORTEBEECK. "Dat lijkt logisch. Er zijn nog wel een paar knopen die moeten worden doorgehakt, maar daar moeten we kunnen uitgeraken. Als wij geen akkoord bereiken, dan zal de volgende regering dit dossier opnemen. Daarom aanvaarden we dit met frisse tegenzin. Het bestaat al in bepaalde bedrijven en dus is het beter er vorm aan te geven." CORTEBEECK. "Op 7 december begint de procedure. Maar onderschat niet de voorbereidingen binnen de FOD Arbeid, bij ons, de werkgevers, de sociale secretariaten, de bedrijven. Het informatieproces was andere jaren nu al op gang. Er zijn studiedagen die men heeft moeten afzeggen omwille van de onduidelijkheid. Als de vakantie voorbij is, moet er een oplossing zijn." CORTEBEECK. "Eigenlijk wel. Na 21 juli is er weinig kans dat het opgelost geraakt." CORTEBEECK. "Zijn analyse is juist. Maar hij heeft niet gezegd dat hij het een slechte regering vindt. Hij heeft gezegd dat rooms-rood het best aansluit bij onze standpunten. Maar er is op 10 juni gekozen en we zullen met elke regering werken. Vroeger waren er met de christendemocraten in de regering Dehaene ook conflicten. Er zijn toen, in 1993 en 1995, heel moeilijke momenten geweest." CORTEBEECK. "Het is aan de politici om de regering te vormen die het dichtst aansluit bij wat de kiezer gewild heeft. Onze doelstelling is niet regering A of B, maar wel onze objectieven realiseren. En dit trachten we te doen met het veld dat er is. Dat zijn in de eerste plaats de werkgevers. Als we samen sterk staan, zijn er weinig regeringen die daar durven tegen in te gaan. Er zal geen verschil zijn, bij onze socialistische collega's is dat misschien wat anders, tussen het overleg dat we gevoerd hebben - tijdens het Generatiepact of over de sociale uitkeringen - en het overleg dat we nu zullen voeren." CORTEBEECK. "Het is niet zeker dat ze zomaar alle punten die we belangrijk vinden, willen of kunnen realiseren. Ze zullen ook een evenwicht moeten zoeken met de liberalen." CORTEBEECK. "Een keer, net nadat wij bij de informateur zijn geweest." CORTEBEECK. "Vooral over de analyse van de verkiezingen en over hoe het nu voort moet. We hadden het ook over zijn situatie als minister-president en wanneer hij best ontslag zou nemen." CORTEBEECK. "Natuurlijk. Maar ik moest hem daar niet aan herinneren. Hij weet dat bijzonder goed. Hij vroeg naar de stand van zaken in dat dossier. Hij zal het nu vanuit een andere positie moeten bekijken." CORTEBEECK. "Hij heeft daarmee duidelijk aangegeven dat er inspraak moet zijn van de werknemers in kleine ondernemingen." CORTEBEECK. "Er is een breuklijn ontstaan toen Willy Peirens voorzitter is geworden bij het ACV en Theo Rombouts bij het ACW ( nvdr - rond 1987). Van toen af is de afstand tussen CVP en christelijke arbeidersbeweging gegroeid. Ook verschillende CVP-voorzitters beklemtoonden de onafhankelijkheid van de partij tegenover de standen. Jean-Luc Dehaene leidde de regering en het land, en Willy Peirens de vakbond. Dat geeft een afstand tussen beide en die relatie is een tijd moeilijk geweest. Het ACW heeft dan beslist dat het met meerdere democratische politieke partijen kon praten. Toch blijven er een aantal parlementsleden die de ACW-standpunten uitdrukkelijk verdedigen binnen CD&V. Maar ook daar is het dictaat verdwenen. Een ACW-parlementslid kent ons denkpatroon, maar heeft een opdracht te vervullen die niet dezelfde is als die van een syndicalist. Dat wordt meer en meer wederzijds aanvaard en daardoor is het veel gemakkelijker geworden. Men kan verdragen dat ik met iedereen ga praten. Dat is zeer verschillend met de relatie tussen ABVV en SP.A." CORTEBEECK. "Ik weet het niet, maar al vlug zal je toch spanningsvelden krijgen over bepaalde beleidsbeslissingen. CD&V heeft het bijvoorbeeld moeilijk met onze ideeën over de staatshervorming. We hebben nochtans een open houding. Elke hervorming moet goed beleid geven, mag niet meer kosten en moet de solidariteit nog waarborgen. Doe vooral geen stommiteiten. Splits niets wat niet nodig is." CORTEBEECK. "Ik ga niet onderhandelen met u, u bent niet de eerste minister. Ik zal u wel zeggen wat dom is. Bijvoorbeeld de werkloosheidsuitbetaling splitsen, twee of drie RVA's maken. Dan krijg je verschillende regelgevingen en dat is slecht, zowel voor werknemers, werklozen als bedrijven. Maar dat is nog iets anders dan zeggen dat er niets moet gebeuren aan het arbeidsmarktbeleid. De BGDA ( nvdr - de Brusselse dienst voor arbeidsbemiddeling) moet worden versterkt en moet meer samenwerken met zijn Vlaamse en Waalse collega, VDAB en Forem. Men kan ook stimulansen uitsturen door te werken met trekkingsrechten. Een goed beleid wordt dan beloond. Men mag daar niet ideologisch mee omgaan, maar pragmatisch. Niet te stug, niet te hardleers. Zijn er dingen te doen die voor de drie gewesten de werkloosheid kunnen verbeteren en voor meer mobiliteit zorgen, dan zeg ik ja. Men moet de juiste wegen zoeken. En we willen mee zoeken." CORTEBEECK. "Ja, maar niet vergeten dat de solidariteit er niet door geschonden mag worden." CORTEBEECK. "Maar je moet dat praktisch en pragmatisch bekijken, niet ideologisch. Niet Vlaams-ideologisch, maar ook niet vanuit de solidariteitsideologie van de oude stempel, die zegt dat er nooit iets mag veranderen." CORTEBEECK. "Sommigen beweren van wel, maar ik weet dat niet. Ik heb nauwelijks contacten met hen. Ik heb met Bart De Wever, in de marge van de Zevende Dag en lange tijd voor de verkiezingen, een keer contact gehad. De N-VA is een moeilijk punt bij ons. Als de N-VA'ers ideologische regionalisten zijn, dan zullen er problemen van komen." CORTEBEECK. "Dat is praktisch. Ik heb in de ganse periode van Paars bijzonder weinig contacten gehad met CD&V. Je hebt tijd en die moet je indelen." CORTEBEECK. "Dit is niet het moment om daar te gaan inbreken op de vorming van een nieuwe regering. We zullen wel ons ding doen op het geschikte moment." CORTEBEECK. "Ik vind dat zeker waar. Ik vind dat de Vlaamse regering niet goed gescoord heeft in het Vlaams overleg. Fientje Moerman betrok de sociale partners weinig bij de economische zaken. En dan had je nog het Vandenbroucke-overleg: wel luisteren naar iedereen, maar daarna beslist hij en is bijkomend overleg onmogelijk. Het is ook de fout van de werkgevers. Voka en Unizo hebben weinig ruimte gelaten voor overleg. Ze konden rechtstreeks bij de liberale ministers terecht. Ik vind dat de vakbonden in Vlaanderen bijzonder veel geduld hebben ten aanzien van regering en werkgevers." CORTEBEECK. "Dat zullen we zien. Hij kent het overleg en heeft het in zijn vingers. Ik reken erop dat hij die kennis en kunde vanuit zijn nieuwe positie ook een plaats zal geven." CORTEBEECK. "Ik hoop het. Zoniet gaan we daar wel voor zorgen. Verhofstadt heeft het overleg ook moeten leren. Ik hoop alleen dat de nieuwe regering geen vier jaar zal moeten oefenen. Het probleem is dat een nieuwe regering een grote dadendrang heeft. Voor alles wat ze geeft, heeft ze geen pottenkijkers nodig. Dat geeft ze liever zelf. Maar als er moeilijkheden zijn, dan schuift ze die door naar de sociale partners. Dat zal misschien nu niet anders zijn." CORTEBEECK. "Absoluut. Zonder enige twijfel zal ik voor Leterme even streng zijn dan voor Verhofstadt. Onze lijn zal dezelfde zijn." Guido Muelenaer