Wanneer u besluit om eindelijk de meubelen of de keuken van uw dromen aan te schaffen, moet u goed bij de pinken zijn. Er zijn immers nogal wat mensen die klachten hebben na de aankoop van goederen, waarvoor ze heel wat geld neertellen omdat ze toch een aantal jaren moeten meegaan. Om de consument beter te beschermen, werd op 1 januari een wet van kracht die een omzetting is van een Europese richtlijn. We overlopen even waar u best op let wanneer u duurdere goederen wil aanschaffen.
...

Wanneer u besluit om eindelijk de meubelen of de keuken van uw dromen aan te schaffen, moet u goed bij de pinken zijn. Er zijn immers nogal wat mensen die klachten hebben na de aankoop van goederen, waarvoor ze heel wat geld neertellen omdat ze toch een aantal jaren moeten meegaan. Om de consument beter te beschermen, werd op 1 januari een wet van kracht die een omzetting is van een Europese richtlijn. We overlopen even waar u best op let wanneer u duurdere goederen wil aanschaffen. U mag zich niet laten verleiden door de mooie praatjes van de verkoper. Als u een goed of een dienst aanschaft waar u geen behoefte aan hebt, kunt u daar achteraf niet op terugkomen, tenzij u het voorschot laat vallen of een nog hoger bedrag betaalt bij wijze van schadevergoeding. Wanneer u iets koopt op een beurs of een salon, krijgt u bedenktijd, maar niet wanneer u in een winkel een contract ondertekent. Het gekochte meubel kan best zo goed mogelijk worden omschreven in het contract. Als de koper er bepaalde eisen aan stelt - het moet bestand zijn tegen ravottende kinderen, tegen huisdieren of tegen weer en wind, bijvoorbeeld - dan doet hij er goed aan dat aan de verkoper te laten weten wanneer er een akkoord gesloten wordt en daarvan ook een schriftelijk bewijs te bewaren. Hij moet er ook voor zorgen dat hij kan bewijzen dat de verkoper bevestigde dat het meubel inderdaad geschikt is voor het gestelde doel. Wanneer een canapé makkelijk af te wassen moet zijn, of een bedbank bestemd is voor dagelijks gebruik, kan de klant dat best op de bestelbon laten vermelden. Ook de verkoper kan er belang bij hebben een schriftelijk bewijs van bepaalde kenmerken te hebben, bijvoorbeeld wanneer het meubel een gebrek vertoont waarvan de koper op de hoogte is en waarvoor hij een korting heeft gekregen. Voor u een contract ondertekent, kunt u best alle clausules even doornemen, ook die in kleine lettertjes. De nieuwe wet bepaalt dat beperkingen of vrijstellingen van verantwoordelijkheid van de verkoper nietig zijn als ze vastgelegd werden vóór het (onverwachte) probleem zich voordeed. Het is ook erg belangrijk dat u een leverdatum vastlegt. De wet verplicht de verkoper ertoe het meubel binnen een redelijke termijn te leveren. Maar om eindeloze discussies over wat 'redelijk' is te vermijden, kunt u best op de bestelbon een uiterste leverdatum of een bepaalde termijn waarbinnen de levering moet gebeuren, laten noteren. In de algemene voorwaarden wordt weliswaar vaak een levertermijn opgegeven, maar het gaat dan vaak om een erg lange termijn of een levertermijn die volgens de algemene voorwaarde 'enkel indicatief' is. Als dat het geval is, laat u die vermelding beter schrappen. Er wordt immers gretig misbruik van gemaakt. In de veronderstelling dat het respecteren van de levertermijn een fundamenteel element is, suggereert advocaat Paul Lefebvre trouwens om de volgende clausule in de bestelbon te laten opnemen: 'De levering moet voor ... (datum) plaatsvinden. Als dat niet gebeurt, zal de verkoop van rechtswege automatisch en ten laste van de verkoper als nietig beschouwd worden zonder voorafgaande ingebrekestelling'. De ontevreden klant moet natuurlijk wel de aankoop willen annuleren, anders is een dergelijke clausule overbodig. Zoals altijd zijn bewijsstukken erg belangrijk. Daarom bewaart u best alle documenten die de koop bewijzen en die het voorwerp en de voorwaarden ervan bepalen. Dat zijn in de eerste plaats de bestelbon en de factuur, maar eventueel ook publiciteit. De verkoper is immers gebonden door de beloftes die hij daarin maakt. Dat laatste is niet van toepassing als de publiciteit betrekking heeft op een ander grondgebied. Men kan bijvoorbeeld in België geen beroep doen op een promotieactie voor een mobiele telefoon die in Spanje loopt. Het gebeurt niet zelden dat de koper op de afgesproken leveringsdatum niets ziet arriveren. Er zijn inderdaad nogal wat klachten over laattijdige leveringen. Als dat gebeurt, moet u in de eerste plaats verifiëren wat er in het contract over de levertermijn gesteld wordt en hoe u klacht kunt indienen. Meestal, en tenzij anders bepaald, zult u de verkoper in gebreke moeten stellen wat de levering betreft. U moet hem met andere woorden een brief sturen, liefst aangetekend, waarin u uw klacht preciseert, het gekochte meubel omschrijft en de datum en referentie van het contract vermeldt. U moet de verkoper ook nog een termijn geven - drie weken bijvoorbeeld - waarbinnen hij alsnog kan leveren. Als de levering aan het einde van die periode nog steeds niet is uitgevoerd, zult u zich ofwel tot de rechter moeten wenden ofwel de zaak voor de Geschillencommissie Meubelen moeten brengen (zie kader: De Geschillencommissie Meubelen). Bij levering is het eerste wat u moet doen, kijken of het geleverde stuk in alle opzichten overeenstemt met wat u bestelde. De verkoper is verplicht een conform goed te leveren, dat wil zeggen een goed dat beantwoordt aan de overeenkomst. Het moet ook voldoen aan de speciale eisen die de koper eraan stelt, op voorwaarde dat die laatste zijn eisen heeft meegedeeld aan de verkoper. Daarom is het ook zo belangrijk dat u alle bewijsstukken bewaart. Bovendien moet het ook beantwoorden aan de normale kenmerken van een dergelijk goed. Zo wordt van een gewone stofzuiger verwacht dat hij stof en kleine stukjes kan opnemen, maar geen water. Wie een stofzuiger koopt, zal zich dus achteraf ook niet moeten beklagen dat het toestel geen water opneemt, tenzij hij vooraf aan de verkoper liet weten dat het apparaat dat wel moest kunnen en hij daarvan een schriftelijk bewijs heeft. De koper van de televisie die geen goed geluid produceert, heeft dan weer wel alle reden tot klagen. De nieuwe wet stelt dat, wanneer de installatie van een meubel, zoals een keuken met toestellen, in de verkoopprijs inbegrepen is en er zich een probleem voordoet op het ogenblik van installatie, het om een gebrek aan conformiteit gaat en dat valt onder de wet. Die uitbreiding zou het afhandelen van klachten eenvoudiger moeten maken. Als bij controle van het goed blijkt dat het niet conform is, heeft de koper het recht het goed te weigeren. Hij moet in dat geval op de leverdocumenten zijn weigering motiveren. Als hij het gebrek pas na levering of aanschaf van het goed vaststelt, moet hij een aangetekende brief aan de verkoper sturen. De ontevreden koper heeft er alle belang bij zo snel mogelijk te reageren. In theorie geeft de wet hem een termijn van twee jaar na de levering van het goed om klacht in te dienen (die termijn kan korter zijn, maar niet minder dan een jaar wanneer het om tweedehands goederen gaat). Zowel verkoper als koper heeft echter het recht om een kortere termijn vast te leggen in de algemene verkoopsvoorwaarden. In de meeste gevallen zullen die voorwaarden dan ook een dergelijke clausule bevatten. De verkorte termijn mag echter nooit minder dan twee maanden bedragen, te rekenen vanaf de datum waarop het gebrek werd vastgesteld. Bovendien verjaart de handeling van de koper binnen een termijn van een jaar te rekenen vanaf de dag waarop het gebrek aan conformiteit aan het licht kwam. Als iemand dus een koffiezetapparaat koopt op 2 november 2005 en het dezelfde dag mee naar huis neemt, kan hij tot 30 november 2007 zijn beklag doen over een gebrek aan conformiteit. Als hij op 1 oktober 2005 een probleem vaststelt en het contract voorziet een termijn van twee maanden waarbinnen hij klacht kan neerleggen, dan moet de koper vóór 1 december 2005 een aangetekende brief sturen. Een gebrek aan conformiteit dat binnen zes maanden na levering van het goed wordt vastgesteld, wordt verondersteld al aanwezig te zijn geweest op het moment van levering, tenzij dat vermoeden niet strookt met de aard van het goed of van het gebrek. Zo zal men moeilijk gehoor vinden voor een klacht over verwering van een huismeubel dat een aantal weken buiten in wind, vrieskou en regen gestaan heeft. De consument heeft immers de plicht om zelf de schade zoveel mogelijk te beperken. Er werd een probleem vastgesteld en de verkoper werd daarvan op de hoogte gesteld. Er moet zeker een bewijs van de klacht bewaard worden. Maar het zou het best zijn als er een minnelijke schikking met de verkoper getroffen kon worden. U moet uiteraard een schriftelijk bewijs hebben van alle beloften die de verkoper maakte. Wees voorzichtig wanneer u een document ondertekent. Een clausule van vrijstelling van verantwoordelijkheid is niet geldig als ze werd overeengekomen voor de fout ontdekt werd, maar als dat gebeurde nadat het gebrek werd vastgesteld, is ze wel geldig. De wetgever voorziet in een aantal sancties. Zo kan de koper de herstelling van het goed vragen. Als dat niet kan, mag hij ook vragen om het goed te vervangen. Als herstelling of vervanging uitgesloten zijn, mag de koper een prijsvermindering vragen, of de verbreking van het contract, annulering met terugwerkende kracht dus. Er moet wel een zekere hiërarchie gerespecteerd worden wat die sancties betreft. Men kan niet onmiddellijk een korting of de annulering van de verkoop vragen. Maar voor welke oplossing men ook kiest, er mag de koper geen cent méér gevraagd worden dan de oorspronkelijke verkoopprijs. Tenzij hij van de herstelling gebruikmaakt om nieuwe onderdelen te laten toevoegen. Wie een computer laat herstellen en meteen ook vraagt om extra geheugen of een dvd-speler toe te voegen, mag niet verbaasd zijn als hij een extra rekening gepresenteerd krijgt. De verkoper is gebonden door de waarborg die hij biedt, ook via publiciteit. Die moet de looptijd en het grondgebied vermelden, net als de naam van de verlener en de nodige elementen voor de uitvoering ervan. Ook hier moet men ervoor zorgen dat men de waarborg kan bewijzen met de nodige documenten. Géraldine Vessière