Een mini-Davos voor België creëren. Dat is de ambitie van de Trends Summer University, een nieuw initiatief van Trends en Trends-Tendances. Voor de eerste editie op 22 en 23 juni, met het Memlinc-hotel in Knokke als basisstation, bliezen zo'n vijftig CEO's verzamelen om onder het voorzitterschap van baron Paul Buysse te brainstormen over vier thema's: de toekomst van de groeilanden, van de Belgische banken, van de Europese industrie en van de nieuwe technologieën. Tussen de presentaties en debatten door kon er genetwerkt, gegolfd en gegeten worden.
...

Een mini-Davos voor België creëren. Dat is de ambitie van de Trends Summer University, een nieuw initiatief van Trends en Trends-Tendances. Voor de eerste editie op 22 en 23 juni, met het Memlinc-hotel in Knokke als basisstation, bliezen zo'n vijftig CEO's verzamelen om onder het voorzitterschap van baron Paul Buysse te brainstormen over vier thema's: de toekomst van de groeilanden, van de Belgische banken, van de Europese industrie en van de nieuwe technologieën. Tussen de presentaties en debatten door kon er genetwerkt, gegolfd en gegeten worden. Het eerste thema op het programma pikte in op de eurocrisis en de globale groeivertraging: ' Emerging countries. Will economic salvation come from emerging countries? Between truth and myth'. Vicepremier en minister van Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Europese Zaken, Didier Reynders, leidde het debat in. De zakenlui werden vertegenwoordigd door Jean-François Heris, CEO van glasfabrikant AGC Glass Europe; Jacques Peeters, voorzitter van Puilaetco Dewaay en CEO van KBL European Private Bankers en Vic Swerts, algemeen directeur van Soudal, producent van industriële lijmen. De actualiteit heeft de startvraag intussen geherformuleerd en zelfs omgedraaid: zal Europa de groeilanden kapotmaken voor zij ons kunnen redden? Het groeimodel van de meeste groeilanden stoelt nog in hoge mate op export naar het Westen. Maar niet alleen de bestellingen uit Europa krimpen fors, de eurocrisis weegt op de hele wereldeconomie en leidt tot een globale afkoeling. Van Europa tot de VS, over Azië tot Zuid-Amerika, overal vertraagt de economie. Niet alleen de handelsstromen krimpen, ook de krediet- en kapitaalstromen stokken, omdat de Europese banken een groot aandeel hebben in de financiering van de internationale handel en investeringen. Nu die Europese banken het moeilijk hebben zelf gefinancierd te raken, draaien ze de internationale kredietkraan dicht. In Brazilië bijvoorbeeld is de groei stilgevallen, onder meer omdat de Spaanse banken met dichtgeknepen billen op hun balans zitten. En angstige beleggers trekken hun centen terug uit de groeilanden om veilige havens op te zoeken, zoals Duits of Amerikaans staatspapier. "Het is overal de eerste vraag die ik in de groeilanden krijg: hoe denken we de Griekse crisis op te lossen", zegt Reynders. "In de groeilanden begrijpen ze vooral niet dat een 'marginaal' probleem als het Griekse zulke grote gevolgen heeft voor de eurozone en de wereldeconomie. Mijn antwoord? Wel, ten eerste moeten alle Europese lidstaten de budgettaire regels naleven. Ten tweede moeten we de groei aanzwengelen, en dat kan het best door de Europese interne markt voort uit te bouwen. Daar is nog veel progressiemarge, en dat is de beste garantie voor een relance. Daarnaast moeten bijna alle Europese landen hun pensioensystemen en hun arbeidsmarkt hervormen. Tot slot kan de Europese Investeringsbank een veel grotere rol spelen om investeringen in infrastructuur - transport en energie - te financieren, via een kapitaalverhoging van 10 miljard euro, aangevuld met 150 miljard euro schuldfinanciering. En waarom zou de Europese Centrale Bank de Europese investeringsbank die 150 miljard euro niet kunnen lenen?" Achter de groeiperspectieven van China & co zette niemand van het panel grote vraagtekens, ook niet op langere termijn. "Een groei van 8 procent lijkt een catastrofe in China, maar dat is nog veel, zeker naar Europese normen", stelt Reynders. "Je kunt die landen vergelijken met stoommachines. Soms sputtert en pruttelt de machine, maar de vaart blijft er wel in. En dus blijven deze landen de wereldeconomie ondersteunen. We moeten er blijven investeren, maar dan vooral om de lokale markt te bedienen, in plaats van daar louter te produceren en te herexporteren naar Europa of de VS. De Chinese markt is een fabuleuze markt. Die investeringen voor de lokale markt doe je wel het best met lokale partners." "De ontluikende markten helpen ons de crisis door te komen. Als je mondiaal bezig bent, dan worden crises afgevlakt. In de zuiderse landen merken we nu serieuze omzetdalingen, en dat wordt opgevangen door de stijgende export in de groeilanden", zegt Vic Swerts van Soedal, dat 40 procent van de omzet buiten Europa haalt. Hij bevestigt ook dat goede lokale partners essentieel zijn. "Maar zo'n partner vinden, is niet altijd gemakkelijk. Je kan beter alleen blijven dan een slecht huwelijk te hebben. Een goede partner heeft al een stevige marktpositie. Van nul beginnen duurt ongelooflijk lang. Een goede partner geeft je een voorsprong van tien jaar. Maar let op: je moet ook altijd op de eigen thuismarkt een bepaalde sterkte hebben om het op de exportmarkten te kunnen waarmaken. Je moet een land ook niet bekijken als een ideale productielocatie. Produceren kan je per slot van rekening overal. Produceren is een tijdelijke moeilijkheid, maar handel drijven en verkopen is een eeuwigdurende moeilijkheid. Natuurlijk heb je geld, technologie en mensen nodig om te produceren, dat is de eerste stap, maar de ontginning van de markt, dat is de moeilijkste en de belangrijkste stap." Jacques Peeters vond al een partner in de groeilanden, al is dit eerder een huwelijk omdat het moest. "Komt de redding uit de groeilanden? Voor ons wel. Zoals u weet moest KBC na de staatssteun in 2008 en 2009 van Europa herstructureren en afslanken. De niet-kernactiviteiten werden in de etalage gezet, zoals KBL. In een eerste fase was een Indiase familiale groep geïnteresseerd. Zij zag in onze private banking en vermogensbeheer een sterke knowhow, maar ook een activiteit die gevangen zat in een rijpe Europese markt, waar je alleen kan groeien door marktaandeel op anderen te veroveren. In India groeit de vermogende klasse wel snel, en daar kan onze knowhow gevaloriseerd worden. Die verkoop ketste echter af op een njet van de Luxemburgse toezichthouder. In de tweede verkoopronde kwam met Precision Capital opnieuw een familiale groep uit een groeiland bovendrijven met dezelfde logica, deze keer uit Qatar." Een grote zorg van investeerders in groeilanden is de bescherming van technologie en intellectuele eigendom. Schieten we niet in eigen voet als we via joint ventures de technologietransfer nog vergemakkelijken? "We moeten niet naïef zijn", vindt Reynders. "Samenwerkingsverbanden zullen gepaard gaan met een transfer van technologie, maar het doel is dus steeds meer om de lokale markt te veroveren. Ook in technologie worden partners een must. China staat technologisch op sommige domeinen even ver of zelfs verder dan het Westen."Jean-François Heris getuigt: "De groeilanden zijn niet meer tevreden met technologie van het tweede plan. De technologie die we transfereren is nodig om de lokale markt goed te kunnen bedienen." Een ander heikel punt blijft hoe westerse bedrijven moeten omgaan met de manier waarop sommige groeilanden omspringen met mensenrechten, democratie, persvrijheid of andere ethische kwesties. "Het is een andere wereld", beaamt Swerts. Ethiek is heel... raar in China of andere groeilanden ( lacht). Laat het mij zo zeggen: hoe meer bureaucratie, hoe meer de deuren openstaan voor corruptie." Baron Paul Buysse, ook voorzitter van Bekaert, besluit: "De tijd van goedkope arbeid is voorbij dankzij de snel stijgende lonen in de groeilanden. De lokale markt is essentieel geworden, met inbegrip van technologie en innovatie. Ik ben onder de indruk van het niveau van de universiteiten in China en van de jonge generatie die aantreedt, en die dag en nacht werkt voor die groei. Ze zijn geobsedeerd door de economie. Als wij nu niet reageren, dan zullen deze toekomstige CEO's in hun strategie zeggen wat zij gaan doen met ons continent." DAAN KILLEMAES, FOTOGRAFIE EVENTATTITUDE"Een goede partner geeft je een voorsprong van tien jaar in de groeilanden" Vic Swerts (Soudal) "De groeilanden zijn als stoommachines. Soms sputtert en pruttelt de machine, maar de vaart blijft er wel in" Didier Reynders