GESCHIEDENIS
...

GESCHIEDENISOver de weken voor en na de kapitulatie van nazi-Duitsland (nu een halve eeuw geleden) schreef de befaamde Franse historicus Pierre Miquel het overvloedig geïllustreerde Mei '45. Na het algemene overzicht uit de inleiding volgen vijf hoofdstukken. Miquel blikt terug op het lijden van Noordwest-Europa, de diepe depressie van het Middellandse-Zeegebied, de grote vluchtelingenstroom van Midden- en Oost-Europa, de Amerikaanse overheersing in Noord- en Zuid-Amerika en de chaotische toestand in de Stille Oceaan. De historicus neemt net iets te veel hooi op de te smalle vork. Het boek groeit niet vaak genoeg uit tot een analyse, maar levert wel een stevige kroniek op.Pierre Miquel, Mei '45. Standaard, 228 blz., 1595 fr. WETENSCHAPToen de Engelse premier Gladstone vroeg naar het nut van elektromagnetisme, gaf ontdekker Faraday hem lik op stuk : "Eens zal het elektromagnetisme de stoot geven tot het ontstaan van een grote industrie waarop u belasting kan heffen. " In Hoe waar is een koe ? strooit Mels Sluyser talloze geestigheden. Grappig is echter niet de juiste omschrijving van de bonte bundel. De biochemicus werkt in het kankeronderzoek, wat te merken valt in de keuze van zijn onderwerpen. Hij schrijft gevat én toegankelijk over o.m. de oorsprong van DNA, hoe het de sjah van Perzië verging nadat bij hem kanker was gekonstateerd en de rol van toeval bij wetenschappelijke doorbraken.Mels Sluyser, Hoe waar is een koe ? Bodoni, 173 blz., 650 fr. CHINAVoor de prille uitgeverij Van Halewyck vormt Het privé-leven van Mao een even gedurfde als imposante publikatie. In dit monumentale werk onthult lijfarts Li Zhisui de intieme details van de laatste 20 jaar uit Mao's leven. In politiek opzicht reikt hij niets nieuws aan. De lijfarts beperkt zich tot de huiskroniek van de Grote Roerganger. "Beperkt" is echter een misleidend begrip in deze turf. Mao wordt ontluisterd, (letterlijk) in zijn blootje gezet. Zijn onverzadigbare seksleven is grotesk, ook op (zeer) rijpe leeftijd. Wassen deed hij zich nauwelijks. De tragiek schuilt evenwel in de absurde beslissingen van de paranoïde wereldleider, die miljoenen Chinezen de dood injoeg.Li Zhisui, Het privé-leven van Mao. Van Halewyck, 687 blz., 1198 fr.MANAGEMENTEen sterke bedrijfskultuur is belangrijk. Nochtans kunnen bepaalde stevige corporate cultures puike prestaties in de weg staan.Kotter en Heskett staven hun stelling in Bedrijfscultuur en prestatie met gerenommeerde cases. Ze tonen ondernemingen die het lange tijd steengoed deden. Dat werd toegeschreven aan hun sterke bedrijfskultuur, die zorgde voor loyauteit, betrokkenheid en motivering. Bij nader inzien bezaten ze belangrijke patenten (zoals Xerox), unieke schaalvoordelen (General Motors), een beschermde markt (luchtvaart) of merkentrouwe klanten (Coors). Dit overwicht of het gebrek aan konkurrentie dat ermee samenhing, bracht deze bedrijven enorme groei. De direktie zocht bekwame managers die helaas niet noodzakelijk leiders waren. Zij wisten meer van systemen en budgetten dan van visie en kommunikatie. In plaats van coaches die kunnen samenwerken met alle betrokken bedrijfspartijen (klanten, medewerkers en aandeelhouders), doken er gaandeweg arrogante, bekrompen managers op. Ze persten de ziel uit het bedrijf.Allicht niet toevallig vinden we bij de cases ook Nissan. In het Japanse bedrijfssprookje zitten barsten. Tegelijkertijd vormt Nissan een schoolvoorbeeld hoe een desperate situatie omgebogen kan worden. In totaal worden er tien toppers ten tonele gevoerd met een geslaagde ommekeer. Ook in hun strijd schuilt een veelzeggend patroon. De turnaround is steeds het werk van één leider die inziet dat hij komaf moet maken met de lokale vorstendommen, de bureaukratie en de verwaandheid. Hij moet twee vensters openen : één naar de drie bedrijfspartijen en één naar de veranderde (en veranderende) omgeving.Het uitmesten van zo'n augiasstal gebeurt met de verzwarende omstandigheid dat velen het nut ervan niet inzien of de klus ervaren als persoonlijke bedreiging. Daarom moet de leider een krisissfeer scheppen, liefst voor de cijfers in het rood zakken. Helpt de bedrijfskultuur dan niet ? Hangt van het model af. Een sterke kultuur duwt alvast de neuzen in dezelfde richting. Het model van de strategisch adekwate kultuur doet de werkwijzen aansluiten bij de specifieke omstandigheden. De adaptieve kultuur legt de nadruk op de waarden en attitudes die vereist zijn om zich aan te passen aan de veranderde omstandigheden. Is er nog een kans ?LUC DE DECKERKORT GEBOEKTJohn Kotter & James Heskett, Bedrijfscultuur en prestatie. Scriptum, 200 blz. 1295 fr.1919 door John Dos Passos. Amber, 474 blz., 995 fr. Imponerend trendsettend vlechtwerk met als eigenlijke protagonist een eigengereide diagnose van de Amerikaanse Droom in het begin van deze eeuw.Provence en Côte d'Azur door Rudolf Bakker. Arbeiderspers, 457 blz., 1199 fr. Eindelijk een Provence-reisgids die praktische bruikbaarheid koppelt aan stevig leesgenot.Nostradamus Arts en ziener door Manfred Böckl. Tirion, 300 blz., 790 fr. Geen zoveelste zweverig werk over sibyllijnse voorspellingen, maar een suspensrijke biografie.