LADIES FIRST
...

LADIES FIRSTHet Brusselse platenlabel Pavane verlaat af en toe platgetreden paden. Zo ook met deze wereldpremière van Sei Sonate 1757, van de Italiaanse Anna Bon di Venezia (1740-1767) die in 1756 het jaar dat Mozart geboren werd hofmusicus werd in Bayreuth. Frisse muziek voor klavecimbel, door Paule van Parys, docente aan het Lemmensinstituut. (Pavane).Anna Bon di Venezia, Sei Sonate per il Cembalo, Paule van Parys, clavecimbel (Pavane). DYNAMIEKDat ook András Schiff tot de 'pianisten van de eeuw' behoort, bewijst hij met zijn integrale van Schuberts Pianosonates. Gelukkig kiest Schiff voor een moderne Bösendorfer-piano, waarmee de door Schubert voorgeschreven dynamiek volledig tot zijn recht komt. Uitstekende produktie.Schubert Piano Sonates, Volume 1 à 7, András Schiff (Decca/Polygram).GEHEIMEen goed bewaard geheim (tot vóór de val van de Berlijnse muur) was de Russische pianist Mikhail Kazakevitsj. Met de opname van de Sonates D. 664 en D. 960 van Schubert is hij niet aan zijn proefstuk toe. Zijn energiek en tegelijk vederlicht vingerwerk was reeds te bewonderen in de Concerto's nrs. 2 en 4 van Beethoven en in werk van Bach, Berg, Brahms, Schumann, e.a.Mikhail Kazakevitsj, Schubert, pianosonates D. 664 en D. 960 (Conifer Classics/EMI). HAMMERFLÜGELOm deze 'pianobladzijde' af te ronden, een staaltje Hammerflügel (Broadwood, Londen, 1806) door Andreas Staier. Werk van de Bohemer Jan Ladislav Dussek (1760-1812) die door niemand minder dan Joseph Haydn beschreven werd als "een zeer rechtschapen, biezonder beleefde man en een uitstekend muzikant". Niet altijd even rijk geïnspireerde muziek die mede door de uitvoering op historische instrumenten soms ietwat te ijl klinkt.Dussek Klavierkonzerte, Andreas Staier met het Concerto Köln (Capriccio/RM-Records). M.D.SubliemTe pas en te onpas wordt het epiteton 'pianist van de eeuw' opgekleefd. Om te beginnen is de eeuw nog niet voorbij... en is een dergelijke 'kwotering' moeilijk toepasbaar op kunst, onder welke vorm dan ook. Wie is bijvoorbeeld de grootste schilder van de 20ste eeuw ?Een dergelijke uitspraak is een 'vondst' waarmee vanaf de jaren zeventig met de opkomst van public relations en marketing kwistig omgesprongen werd. Wat pianisten betreft, waren Liszt, Chopin en Rachmaninov bijvoorbeeld de grootste virtuozen van hun tijd. In de tweede helft van onze eeuw kon een veel groter publiek dan voorheen dankzij radio en fonoplaat genieten van de prestaties van Schnabel, Kempff, Arrau, Horowitz, Rubinstein, Pollini, Brendel... De fenomenale Glenn Gould vond het zelfs niet meer nodig voor een publiek op te treden. Nu de wereld een 'global village' wordt, krijgt iedere begaafde muzikant met een beetje marketing de kans om het wereldwijd te maken.Eén van de 'pianisten van de eeuw' (jawel) is ongetwijfeld Zoltán Kocsis. Geen makkie om het veelzijdige talent van deze nog relatief jonge Hongaar (1952, Boedapest) in een paar regels te schetsen. Pianist, dirigent en logisch gevolg van één en ander, vindt hij ook komponist. Aan elke vertolking van Kocsis gaan een grondige analyse en veel opzoekingswerk vooraf. Op dit ogenblik besteedt hij heel veel tijd aan de 'produktie' van het volledige werk voor piano van Béla Bartók (1881-1945). Kocsis' pianospel is subliem, dat was onlangs nog te horen in het Paleis voor Schone Kunsten en in het Conservatorium van Brussel.Het koffertje met de eerste drie cd's (werk voor piano solo) en een bonus-cd (de drie pianoconcerto's) is een must in de cd-teek van elke pianoliefhebber. Intussen is ook een vijfde cd verkrijgbaar met vroeg werk voor piano en orkest van Bartók. En daarnaast ook een cd met preludes en etudes, én de beroemde Sonate nr. 2 op. 36 van Sergej Rachmaninov (1873-1943), sonate die door diens tijdgenoten als 'onspeelbaar' bestempeld werd.MILO DERDEYNBéla Bartók, Works for Piano Solo, The First Three Albums (+ bonus-cd), Zoltán Kocsis, Budapest Festival Orchestra o.l.v. Iván Fischer. Rachmaninov, Préludes, Etudes, Sonate nr. 2 (Philips/Polygram).KORT GEBOEKTThe Black Album door Hanif Kureishi, Anthos, 295 blz., 690 fr. De titel echoot een bootleg van Prince. Even halfslachtig, zij het moreel en maatschappelijk, voelt de Pakistaanse student Shahid zich in Londen. Vertwijfeld pendelt hij tussen een mistroostig leeg bestaan en de trage wurging door moslimfundamentalisten. Beklemmend hedendaags, maar zonder Rushdie-raffinement.De weg naar het noorden door Naima El Bezaz, Contact, 176 blz., 740 fr. De dromen van een Marokkaanse migrant die in Parijs en Amsterdam het geluk beproeft, stuiten zowel op genadeloze uitbuiting door landgenoten, als op blind racisme. Helaas drijft dit hoogst interessante uitgangspunt op een week tot patetisch patroon.Vrouwen met een IQ door Herman Brusselmans, Prometheus, 211 blz., 595 fr. Alweer een boek te veel van Brusselmans, die zijn intrigerende tema's versmacht in studentikoze pose.Liefde is doof door Marc Didden, Houtekiet, 99 blz., 500 fr. Cineast Didden debuteert met flinterdun verhaal, gesitueerd in de jeugdkultuur anno 1970. Hij wil uitpakken met een existentiële zoeker, maar komt niet verder dan zoutloze hutsepot, waarin enkel smoorverliefde tieners zich kunnen vermeien.