Luc Van den Brande en Eric Van Rompuy stellen in omzwachtelde woorden België ter discussie. De coalitiepartner PS schaadt de politieke samenhorigheid en dus de kansen op welvaart in Vlaanderen. Vormt het zieke België een aanslag op het gezondere Vlaanderen ? De Vlaamse regeringschef en zijn minister gaan met hun discussie die een ondergronds bestanddeel heeft in tegen het gewoontedenken. Wat hun aanklacht deels onbegrijpelijk en deels onpopulair maakt. Het gewoontedenken is, en we zijn er allemaal schatplichtig aan : België is al zo klein, breek die dreumes niet in twee of drie, want het restant is nog zieliger.
...

Luc Van den Brande en Eric Van Rompuy stellen in omzwachtelde woorden België ter discussie. De coalitiepartner PS schaadt de politieke samenhorigheid en dus de kansen op welvaart in Vlaanderen. Vormt het zieke België een aanslag op het gezondere Vlaanderen ? De Vlaamse regeringschef en zijn minister gaan met hun discussie die een ondergronds bestanddeel heeft in tegen het gewoontedenken. Wat hun aanklacht deels onbegrijpelijk en deels onpopulair maakt. Het gewoontedenken is, en we zijn er allemaal schatplichtig aan : België is al zo klein, breek die dreumes niet in twee of drie, want het restant is nog zieliger. Het kleinschalige in de politiek schrikt af, het grootschalige lokt aan. Zonder omwegen wordt klein gelijkgesteld met miezerig, provinciaals, machteloos ; groot met bloeiend, wereldburgerschap en krachtig. Een generatie geleden zwoeren ook in ons land vernieuwers bij de thesis : small is beautiful, de titel van een boek en de stelling van een lieftallige econoom. Uiteraard was het eenvoudig om in theorie achter de stelling te staan en haar niet toe te passen op het politieke niveau waar men leefde. Spreek met internationale deskundigen van de mergers & acquisitions-scène. Zij zien twee trends, die mekaar op het eerste gezicht neutraliseren, maar twee uitingen zijn van dezelfde grondhouding. Enderzijds zijn er fusies (vervlechtingen) en anderzijds scheidingen (ontvlechtingen) ; gewoontematig worden de vervlechtingen gezien als een succes en de ontvlechtingen als een mislukking. De experts van McKinsey, Arthur D. Little, Boston Consulting, Mars & Co antwoorden in eenklank dat het uitgangspunt voor schaalvergroting en schaalverkleining identiek is : met name, het optimaliseren van de activa van een onderneming. Vaak worden die activa geoptimaliseerd winstgevender, levenskrachtiger door ze in te bedden in een groter geheel ; even vaak worden de activa geoptimaliseerd door ze los te maken uit een groter fnuikend, onrendabel geheel. Voorbeelden van de ene ontwikkeling zijn : de fusie van AG en Amev ( Fortis), van British Telecom en MCI, van Chemical Bank en Hanover Manufacturers ; voorbeelden van de andere ontwikkeling zijn : de ontvlechting van ICI in ICI en Zeneca, van Chargeurs in Pathé en Chargeurs International, van Hanson in vier zelfstandige ondernemingen. Concerns en landen zijn aparte creaties. Ze verschillen, maar dan toch ook weer niet zo sterk dat lessen uit de ene sfeer onzinnnig zijn voor de andere sfeer. In de beide situaties gaat het om organisatiekunde en optimale schaal. Laten we de oefening doen op de onderneming België. De activa van Vlaanderen worden suboptimaal ingezet omwille van de Belgische context waarin bijvoorbeeld het sociale onderhandelen, de vennootschapswetgeving, de fiscale reglementeringen verwikkeld zitten. De activa van Vlaanderen en de welvaart van zijn burgers worden beter beheerd in een situatie van doorgedreven autonomie, noem deze confederalisme of onafhankelijkheid. Hier zitten we opnieuw op de bovengeciteerde afwijzing : Vlaanderen met zijn 6 miljoen inwoners zal vermalen worden door de grote Europese buren en in de beweging naar één Europa of één wereld. Met die twee laatste bewegingen valt het best mee (of best tegen, naargelang van de persoonlijke overtuiging) ; zij stokken of vallen stil. Belangrijker dan deze waarneming op het terrein is de empirische vaststelling deze dus gegrondvest op de studie van concrete gevallen dat er geen oorzakelijk verband is tussen de economische bloei van een land en de grootte (of de aardrijkskundige kleinheid) van een land. Kijken we naar oude en nieuwe, kleine landen. Het onafhankelijke Singapore (2,5 miljoen inwoners, geen grondstoffen) floreert, het onafhankelijke Tsjechië (7 miljoen inwoners, geen grondstoffen) floreert, het onafhankelijke Denemarken (6 miljoen inwoners, geen grondstoffen) floreert. Verdedigbare hypothese : het onafhankelijke Vlaanderen (6 miljoen inwoners, geen grondstoffen) zal floreren. Kleine landen, zelfs met bevolkingen van 1 miljoen inwoners, kunnen economisch leven en groeien, zolang zij open grenzen houden voor de internationale handel. Eigenlijk stimuleert de kleinschaligheid zelfs deze noodzakelijke handelsopenheid, want het alternatief is een niet-leefbare economie. Bovendien is de Vlaamse praktijk er een van openheid. De enige protectionistische beslissingen van recente datum vielen in Wallonië (bijvoorbeeld dossier- Van Hool). De essentiële karakteristiek voor een land dat economisch welvarend is en blijft, bestaat in good government zegt de internationale theorievorming rond the optimal size of a nation. "Goed politiek rentmeesterschap" betekent : het beschermen van de eigendomsrechten, het afwijzen van handelsbelemmeringen, het afwimpelen van marktdistorsies als excessieve belastingen en reguleringen. "Goed politiek rentmeesterschap" kan gegarandeerd worden in Vlaanderen. Wie twijfelt dat dit in België nog kan ondanks het opbloeien van de PRL in Wallonië staat niet alleen. Daaruit mogen economisch-politieke besluiten getrokken worden. FRANS CROLS