Begin jaren tachtig bouwden zowel Japan Airlines als Philippine Airlines echte bedden in het bovendek van enkele van hun jumbo's. Het succes was relatief groot. Zakenreizigers betaalden een eersteklasticket plus een fikse toeslag voor hun bed boven. Het grote probleem was dat de bedden veel plaats innamen. Na enige tijd gaven beide maatschappijen er zich rekenschap van dat het installeren van gewone zetels eerste of businessclass veel meer geld opbracht. G...

Begin jaren tachtig bouwden zowel Japan Airlines als Philippine Airlines echte bedden in het bovendek van enkele van hun jumbo's. Het succes was relatief groot. Zakenreizigers betaalden een eersteklasticket plus een fikse toeslag voor hun bed boven. Het grote probleem was dat de bedden veel plaats innamen. Na enige tijd gaven beide maatschappijen er zich rekenschap van dat het installeren van gewone zetels eerste of businessclass veel meer geld opbracht. Gevolg: exit bedden. Tot voor enkele jaren experimenteerden de carriers dan met zetels die min of meer in een slaapstand konden worden gezet. In veel gevallen bleken de resultaten niet echt bevredigend, zakenreizigers hadden onredelijk veel rugklachten. De kantelbare zetels verbeterden weliswaar, maar staan nu in de schaduw van de echte slaapzetels, die in hun volle lengte, over bijna twee meter, horizontaal gaan. British Airways zette in 1995 duidelijk de toon, andere maatschappijen volgden, maar tot op de dag van vandaag blijven de Britten de concurrentie een streepje voor. British Airways tovert namelijk de "gewone" zetel eerste klas om tot een echt individuele slaapplaats, behoorlijk afgeschermd van de andere passagiers. Niet alleen de minderheid van vrouwelijke first class-reizigers - bij de meeste maatschappijen minder dan 15% op lange afstand - lijkt dat te appreciëren, ook de heren stellen de privacy op prijs. Terwijl bij Air France, Lufthansa of JAL het veeleer om een symbolische scheiding met schrootjes gaat, heeft BA echt afzonderlijke compartimenten. Vraag is of de maatschappijen veel geld verdienen aan deze faciliteit. Bepaalde luchtvaartmaatschapijen - waaronder Sabena - geloven niet meer in eerste klas en wedden op een upgrading en/of uitbreiding van hun business class. Aziatische carriers verhogen daarentegen constant het niveau van luxe in de duurste zetels en ook de Amerikanen lijken niet erg geneigd om first geheel of gedeeltelijk af te stoten. Daar doet zich namelijk een marktfenomeen voor dat zich elders in de wereld niet manifesteert: almaar meer potentiële klanten hebben er recht op een ticket first class. Opmerkelijk ten slotte is dat Virgin Atlantic nog met een heel apart idee zit. De maatschappij wil voor passagiers eerste klas weer echte bedden invoeren. Dus geen opklapbare zetels. De bedden kunnen voorlopig alleen in een - onlangs bestelde - Airbus A340-600. Virgin voorziet in hetzelfde toestel ook douches en een klein fitnesscentrum. Dit blijft echter toekomstmuziek, want de speciale Airbus wordt pas in 2002 in gebruik genomen. MARLEEN FYNHOUDT