Sedert april 1998 sleutelt de Gevaert-holding aan de overname van een kwart van het kapitaal van Agfa-Gevaert. Die zal volgen na de beursgang van het bedrijf en de loskoppeling van de vroegere moederholding, Bayer.
...

Sedert april 1998 sleutelt de Gevaert-holding aan de overname van een kwart van het kapitaal van Agfa-Gevaert. Die zal volgen na de beursgang van het bedrijf en de loskoppeling van de vroegere moederholding, Bayer. "Die evolutie is uitermate positief," zegt René Peeters, ex-gedelegeerd bestuurder van Agfa-Gevaert, nu - na zijn pensionering - nog steeds lid van de raad van bestuur en voorzitter van de Federatie van de chemische industrie. "De synergieën waren aan het verminderen. Onze fotochemie-activiteiten zijn uitgerijpt, terwijl de nieuwe ontwikkelingen zich op het vlak van de digitale beeldvorming bevinden. En op dat vlak is de synergie met Bayer nul." "De beursgang van Agfa-Gevaert opent de weg voor iets dat men eigenlijk al lang bij het bedrijf in Mortsel wilde doen, maar niet kon omdat moeder Bayer er anders over dacht," zegt Lucien De Schamphelaere, die in 1988 vanuit Agfa-Gevaert de zelfstandige spin-off Xeikon uit de grond stampte (zie kader: Spin-off). "Ik geloof sterk in de nieuwe kansen die nu zullen opdoemen voor Agfa-Gevaert." De Schamphelaere pleitte bij Agfa-Gevaert sterk voor het intrapreneurship. "Maar Bayer had minder begrip voor dit soort zaken," zegt hij. "Zo'n vijf jaar geleden had ik een gesprek met één van de leden van het executive committee van Bayer, waarbij ik een pleidooi hield voor de opstart van kleine, afzonderlijke units binnen Agfa-Gevaert om de ontwikkeling van nieuwe activiteiten - met Xeikon als voorbeeld - te versnellen. Maar die man zei toen dat Bayer daar eigenlijk niets voor voelde. Het Duitse chemiebedrijf omschreef dat als "atomisatie" en vond dat de divisies waarin Agfa-Gevaert was opgedeeld zo al klein genoeg waren. Gelukkig was er toen het AGIF of Agfa-Gevaert Investeringsfonds, dat mee onder impuls van André Leysen was opgestart en risicokapitaal verstrekte aan nieuwe bedrijfsinitiatieven. Dit fonds werd beheerd vanuit Mortsel. Het liet ons tenminste toe om iets te ondernemen binnen het bedrijf zonder daarvoor een langdurig proces in gang te moeten zetten om Bayer te overtuigen." Filmrolletjes: kernactiviteit of niet?Agfa-Gevaert bestaat ruwweg geschetst uit drie belangrijke takken:grafische beeldsystemen (77 miljard frank omzet);medische beeldsystemen (36 miljard frank omzet);filmrolletjes en minilabs (53 miljard frank omzet).In de markt zijn er nogal wat geruchten dat Agfa-Gevaert die laatste tak van de hand zal doen. Ten eerste heeft Agfa-Gevaert de strijd verloren om het marktleiderschap; die wordt uitgevochten tussen Kodak en Fuji (zie kader: Aartsrivalen). Ten tweede wordt de digitalisering (digitale camera's werken zonder fotochemische filmrolletjes) elk jaar belangrijker. René Peeters ontkent echter de eventuele verkoop. "De filmrolletjes blijven een kernactiviteit," zegt hij. "De klassieke fotomarkt is stabiel tot lichtjes stijgend en dat zal nog jaren zo blijven. Er zijn 500 miljoen fotocamera's in de wereld en die gaan niet onmiddellijk vervangen worden door digitale camera's. In de klassieke fotochemie is wel een shake-out bezig en er zullen drie of vier bedrijven overblijven. Kodak en Fuji zijn de twee grootste en Agfa volgt als derde op respectabele afstand. Maar het gaat om grote omzetten, die een behoorlijke rendabiliteit opleveren, voldoende om die activiteit aan te houden. Er worden wereldwijd 3 miljard filmpjes verkocht, waarvan wij er 400 miljoen hebben. Vergeet ook niet dat wij marktleider zijn in de ontwikkelingsapparatuur." Johan Mussche, gedelegeerd bestuurder van de fotofinisher Spector bevestigt dat beeld. Zijn ontwikkelingslabo in Wetteren staat trouwens vol met apparaten uit de Agfa-stal. Volgens Mussche heeft Agfa-Gevaert de trein van de digitalisering niet gemist en staan de labomachines uit Mortsel aan de top. "Digitalisering betekent niet de doodsteek van de traditionele fotografie. Van digitale fotografie is niemand nog bang," vertelt hij. "Iedereen in de industrie is het er intussen over eens dat zilverfotografie en digitale technieken elkaar perfect aanvullen. Er is nog steeds geen drager die even goedkoop de duurzame kwaliteit aanlevert van het traditionele fotopapier." Johan Mussche onderstreept zijn stelling met cijfers. "Van het aantal nieuwe camera's verkocht tijdens het afgelopen jaar, horen slechts 2 tot 3 miljoen tot de categorie van digitale toestellen; tegenover 60 miljoen traditionele apparaten. Veel meer gebruikt is de scanner. Er worden vier keer meer scanners verkocht dan digitale camera's en bovendien stijgt deze markt sneller. Net in dat segment staat Agfa ook heel sterk."Toch blijven er vragenover de toekomst van de afdeling filmrolletjes. Volgens een goed geïnformeerde insider uit de top van het bedrijf "zal het moeilijk zijn om als kleinere speler de strijd aan te gaan met de twee giganten". Dit is niet alleen een kwestie van financiële middelen, maar ook van strategie. "Je kan niet overal de beste in zijn," stelt hij. "Agfa-Gevaert concentreert zich best op de niches waarin het bedrijf wereldwijd de beste troeven heeft. Overnames en nieuwe investeringen zijn een noodzaak en slokken tijd en middelen op. Je moet niet optreden in gespreide slagorde."Dit is een verwijzing naar de markten waar Agfa-Gevaert aan de top staat. Zo is het Mortselse bedrijf marktleider in de grafische systemen en de nummer twee in de medische. "De nummer een is Kodak en ik denk dat we hen zullen voorbijgaan," zegt René Peeters. "Het contract dat we eind vorig jaar van het Amerikaanse leger hebben gekregen, is erg belangrijk. Vooral omdat dat aantoont dat we de trein van de digitalisering niet hebben gemist. Het Amerikaans leger kiest vooral op basis van technologische kwaliteit, prijs is hierin minder belangrijk.""Ook in de klassieke fotomarkt staan we mee vooraan in de digitalisering qua camera's, scanners en minilabs," zegt René Peeters. "Er is daar een perfecte symbiose tussen de digitale markt en die van de fotochemie."Lucien De Schamphelaere denkt dat Agfa-Gevaert een veel betere positie heeft dan andere grote namen in de sector omdat het heel vroeg de uitdagingen en kansen heeft gezien van de digitale beeldtechniek. "Vroeger dan om het even waar is Agfa-Gevaert begonnen met eigen ontwikkelingen in dat segment," zegt De Schamphelaere. En hij geeft het voorbeeld van de opstart van de afzonderlijke divisie EBS ( Elektronische Beeld Systemen) die de eerste hoge-kwaliteits LED-printer op de markt bracht. Agfa-Gevaert is ook een voorloper geweest met de overname van een ander bedrijf dat dan al volop in de digitale, grafische communicatie actief was: Compugraphic. "Hoe sterk de digitalisering zich ook doorzet, voor hard copy blijven verbruiksgoederen als toner, inktfolie, papier voor inkjet, papier voor transferprinting, digitaal beschrijfbare drukplaten enzovoort nodig. Agfa-Gevaert heeft optimale kansen om een topspeler te worden op de markt voor zulke verbruiksgoederen," zegt De Schamphelaere. "Grafische communicatie begint met de creatie, captatie en opmaak van een boodschap en eindigt met het consumeren van de boodschap door de lezer. Sommigen beweren dat de grafische communicatie binnenkort grotendeels via beeldschermen zal verlopen. Ik ben daar nog niet zo zeker van. De behoefte aan papieren afdruk neemt eerder toe dan af." HB, RB, GM, PDP